استادیار تاریخ معاصر دانشگاه «نیوکسل» بریتانیا در گفتوگو با «شرق»:
با هیچ سناریویی «کوربین» برنده انتخابات نیست
نوژن اعتضادالسلطنه
به وقوع بحران در درون حزب کارگر باور دارد، چراکه معتقد است وضعیت کنونی، مشابه شکستهای رویداده برای آن حزب در دهههای پیشین پس از شکستهای انتخاباتی و کنارهگیری بسیاری از اعضای حزب بهدلیل چپگرایی بیشازاندازه حزب کارگر است، در نتیجه انشعاب دیگری را درون آن حزب متصور نمیداند حتی اگر «جرمی کوربین» بتواند جایگاه رهبری را در دست گیرد. «مارتین فار»، استادیار تاریخ معاصر دانشگاه «نیوکسل» و مدیر بخش توسعه جامعه پژوهشگران بریتانیا، در گفتوگو با «شرق» علت اصلی افزایش محبوبیت کوربین را در دو عامل میداند: نارضایتی بخش عمدهای از اعضا و هواداران حزب «کارگر» از سیاستهای ریاضتی دولت محافظهکارانها و لیبرالها و بخش دیگر، ترسوقلمدادکردن موضع رهبران پیشین آن حزب از سوی اعضا. سیاستهای مهاجرتی و دیدگاه کوربین درباره سیاست خارجی و مخالفت او با نهاد سلطنت، بخشی از دیگر مسائل مطرحشده در گفتوگو با این کارشناس مسائل سیاسی بریتانیا بود.
تحولات اخیر حزب کارگر چه تفاوتی با گذشته دارد؟ آیا باید منتظر چرخش به چپ بیشتر در درون آن حزب در ماههای آینده باشیم؟ شرایط کنونی شباهتهایی با تحولات تاریخی در گذشته از جمله رویدادهای دهههای 50 و 80 میلادی دارد؛ زمانی که حزب کارگر بازنده انتخابات بود و این موضوع باعث درگرفتن بحثهای درونحزبی شد و در سال 1981 چنددستگی در آن حزب به وجود آمد و در سال 1981 برخی از نمایندگان راستگرای حزب کارگر راه خود را از آن حزب جدا کردند، چراکه معتقد بودند حزب بیش از اندازه در حال چرخش بهسوی سیاستهای چپگرایانه است. وجود چنین تجربهای دلیل خوبی است که نشان خواهد داد، انشعاب و چنددستگی احتمالی مشابهی در زمان حاضر روی نخواهد داد حتی درصورتیکه کوربین هم برنده انتخابات باشد من فکر نمیکنم چنین بحرانی در حزب کارگر روی دهد. علت اصلی افزایش فعالیتها و محبوبیت جرمی کوربین در میان هواداران حزب کارگر را در چه میدانید؟ افزایش محبوبیت کوربین واکنشی به پیروزی اخیر دولت راستگرایان در بریتانیاست و بخشی از آن از تبعات سیاستهای ریاضتی است و بخش دیگری از آن مربوط به وجود این حس در میان طیفی از طرفداران و اعضای حزب کارگر است که آن حزب در گذشته بیش از اندازه ترسو بوده است. به دلایلی که ذکر کردم، روند رأیدهی به چنین رهبری تسهیل میشود. در صورتی که جرمی کوربین نخستوزیر بعدی بریتانیا باشد، چه تغییری در جهتگیری آن کشور ایجاد خواهد شد؟ افزایش مالیاتها، افزایش هزینه در بخشهای عمومی، خلعسلاح هستهای و خروج از اتحادیه اروپا همگی سیاستهای مدنظر کوربین برای اجرا هستند. بااینحال، غیرقابل تصور است که کوربین بتواند نخستوزیر بعدی باشد. حتی در صورتی که او رهبر حزب کارگر شود هم امکان پیروزی او در انتخابات عمومی وجود نخواهد داشت؛ در نتیجه، نیازی به نگرانی وجود نخواهد داشت. چه تفاوتی میان کوربین و «اد میلیبند» وجود دارد؟ در صورت رهبری حزب کارگر توسط کوربین، چه تغییراتی در حزب امکانپذیر خواهد بود؟ کوربین ایدههای بیشتری در مقایسه با میلیبند دارد. برای مثال، او با لحن تندتری از نظام سرمایهداری و هزینههای بخش نظامی و دفاعی انتقاد میکند. در مقام قیاس میان سه سیاستمدار از حزب کارگر (تونی بلر، اد میلیبند و جرمی کوربین)، تفاوتها و شباهتهای اصلی چه بوده است؟ به نظر شما کدامیک از آنها از قابلیتهای بهتر و بیشتری برخوردار بودند؟ بلر برنده سه انتخابات بوده است. کوربین بههیچعنوان برنده نخواهد شد، بااینحال، کوربین با هواداران خود صادقتر است و ایدهآل حزب را بهتر بیان میکند درحالیکه بلر در جریان حمله علیه عراق و مسائل دیگر به رأیدهندگان خود خیانت کرد. آیا بهنظرتان عنوان «سیپراس بریتانیا» شایسته کوربین است؟ واقعا اینگونه نیست چراکه شرایط هر کشوری متفاوت از کشور دیگر است و بریتانیا و یونان نیز از این قاعده مستثنا نیستند. جرمی کوربین یکی از اصلیترین سیاستمداران بریتانیایی حامی فلسطین است؛ این موضوع چه تأثیری بر چشمانداز سیاست خارجی حزب کارگر یا در سطح کلانتر بر بریتانیا خواهد گذاشت؟ او شدیدا ضداسرائیل، ضدآمریکا و هوادار حق تعیین سرنوشت ملتهای سرتاسر جهان از جمله ایرلندیها، فلسطینیان و مردمان آمریکایمرکزی است. او همچنین دارای رویکردی جمهوریخواهانه است. آیا فکر میکنید او میتواند چالشی علیه نظام سیاسی پادشاهی پارلمانی بریتانیا باشد؟ آیا میتوان این موضوع را بر احساسات ضدسلطنتی در ایرلند و اسکاتلند تأثیرگذار دانست؟ این مسئله نیازمند برگزاری یک همهپرسی خواهد بود. بااینحال، نهاد سلطنت و شخص ملکه از حمایت عمومی برخوردار هستند و نامحتمل است که چنین خواستهای بهصورت قانون تصویب شود. این موضوع ارتباطی به ایرلند ندارد و نظام پادشاهی در اسکاتلند نیز از محبوبیت برخوردار است و حزب ملی اسکاتلند وعده داده بود در صورت پیروزی در همهپرسی سپتامبر 2014 میلادی با ابقای نهاد سلطنت موافقت کند. آیا فکر میکنید که میتوان انتظار همگرایی بیشتر میان حزب کارگر بریتانیا بهسوی احزاب چپ رادیکالی چون «پودموس» در اسپانیا و «سیریزا» در یونان را داشت؟ در صورتی که کوربین پیروز شود بله همینطور است. کوربین تا چه میزان میتواند بر سیاستهای حزبی در قبال مهاجران تأثیر بگذارد؟ او سیاستهای بازتری را در قبال مهاجران اتخاذ کرده است. بااینحال، این هم یک دلیل دیگر است که نشان میدهد چرا او هرگز موفق به کسب مقام نخستوزیری نخواهد شد. او بیش از اندازه به الگوی چند فرهنگگرایی متعهد است و این عامل کلیدی در گفتمان جناح چپ حزب کارگر است. میانهروهای حزب کارگر اما معتقدند که تا این میزان سیاست باز در قبال مهاجران، معضلات فرهنگی، امنیتی و اقتصادی را تشدید میکند. او میتواند تأثیری بر سیاست کنونی مبارزه علیه تروریسم مدنظر «دیوید کامرون»، نخستوزیر بریتانیا، داشته باشد؟ پاسخدادن به این موضوع ناممکن است بهجز آنکه بگویم او احتمالا سعی خواهد کرد با چنین سیاست خارجیای که آن را علت اصلی مشکلات میداند کنار بیاید و خود را تطبیق دهد. تأثیر فعالیتهای کوربین بر احزاب و گروههای راست افراطی بریتانیا از جمله حزب ملیگرای «استقلال» چه خواهد بود؟ آیا فکر میکنید که باید شاهد قطبیشدن بیشتر جامعه و سیاست بریتانیا باشیم؟ بله، او سبب تشدید قطبیشدن در جامعه بریتانیا خواهد شد. این نیز دلیل دیگری است که نشان میدهد او از شانسی برای پیروزی در انتخابات حزب کارگر و کسب مقام ریاست آن حزب برخوردار نیست. بااینحال، باید گفت که او در تمام سه دهه گذشته در پارلمان چهرهای حاشیهای بوده است و اکنون در ایران نظر عمومی و اقبال به سویش جلب شده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.