علی بیگدلی، کارشناس آمریکا در گفتوگو با «شرق» مطرح کرد
رابطه با آمریکا، مأموریتِ فیدل به رائول
سعید شمس :در شرایطی که «فیدل کاسترو» زنده است و دنیا او را همچنان بهعنوان یکی از چهرههای شاخص مبارزه با امپریالیسم میشناسد، «رائول کاسترو» که چند سالی است به واسطه بیماری برادر بزرگتر قدرت را در دست دارد، مأموریت یافت با ایالات متحده آمریکا همصدا شود تا از این طریق هم مردم کوبا از تحدید و در نتیجه تهدید رهایی پیدا کنند و هم «باراک اوباما» رئیسجمهوری آمریکا، وجهه نه چندان مثبتش را نزد آنهایی که قرار است کمی بیش از 14 ماه بعد، جانشینش را به کاخ سفید هدایت کنند، ترمیم کند و البته فیدل همچنان به خود ببالد که در حیات سیاسیاش هیچگاه فراموش نکرد «ضدامپریالیسم» است و کاری به استکبار ندارد. «علی بیگدلی»، کارشناس آمریکا در گفتوگو با «شرق» با گفتن اینکه «فیدل، برادر کوچکتر را مأمور مذاکره مستقیم با آمریکاییها کرد تا متهم به عقبنشینی از مواضع چندیندههای خود شود و به همین دلیل حتی در مواجهه با انتقادات طرفداران سرسختش مسئولیت مذاکره با ایالات متحده را به رائول داد»، به پرسشهای مطرحشده پاسخ داد:
میتوان گفت وقتی فیدل کاسترو زنده است، برقراری رابطه کوبا با آمریکا اتفاقی غریب بهشمار میرود؟ نه. شما باید این را در نظر بگیرید که مردم کوبا فشار بسیار شدیدی را تجربه میکردند و برای کوباییها چارهای غیر از تعامل با آمریکاییها نمانده بود. البته همه دنیا فیدل کاسترو را با مهر ضدامپریالیسمی میشناسند و اگر دشواریهای مردم کوبا از حد نمیگذشت و فیدل هم همچنان در موضع قدرت حضور داشت، این رابطه هرگز گرم نمیشد. به همین دلیل او برادر کوچکتر را مأمور مذاکره مستقیم با آمریکاییها کرد. کوباییهای منزوی میتوانند رابطه با آمریکا را نقطه شروعی برای خروج از رکود بدانند؟ حتما. شک نکنید این کشور از همین حالا که این رابطه قدمهای اولش را برداشته است، از حاشیهنشینی مطلق رهایی پیدا کرده و وضعیتی نسبتا خوب را تجربه میکند. کوباییها این روزها در حال تدوین برنامههای خود هستند تا میزان سرمایهگذاری و همچنین فضای تجاری و البته صنعت مهم گردشگری کشورشان را بهبود ببخشند. البته این توضیح لازم است که انگیزههای اقتصادی فقط مختص کوباست و آمریکا در رابطه با این کشور هیچ هدف مالیای را پیگیری نمیکند و فقط و فقط انگیزه سیاسی دارد. فضای حقوق بشر کوبا چه تأثیری از رابطه با ایالات متحده خواهد گرفت؟ برای آمریکاییها خیلی مهم است بعد از شروع تعامل، تحرکات ضد حقوق بشری به حداقل ممکن برسد. دقیقا به همین دلیل وقتی «جان کری»، وزیر خارجه آمریکا در هاوانا پرچم سفارت را بالا میبُرد، به این مسئله اشاره کرد که احیای رابطه به میزان آزادیهای اجتماعی و فردی و همچنین آزادی زندانیان بستگی دارد. شاید هم وزیر خارجه آمریکا با اظهاراتش در پایتخت کوبا بهطور غیرمستقیم به جمهوریخواهان این پیام را داد که قرار است در ازای همکاری، کوبا خود را با سیاستهای مد نظر آمریکا هماهنگ کند. قانون نانوشتهای پیشرفت در اقتصاد را یکی از مؤلفههای اصلی توسعه میداند. اقتصادِ نه چندان آرام کوبا بعد از رابطه با آمریکا میتواند در انتظار کاهش محدودیت و حرکت در مسیر توسعه باشد؟ کوبا 54 سال است مردمش مشکل غذایی دارند و از مشکلاتی، مانند بیکاری و فحشا بهشدت رنج میبرد، اما باید گفت بازشدن درهای آمریکا به سمت این کشور آمریکای لاتین قطعا میتواند اتفاقات مثبتی را در اقتصاد کوباییها رقم بزند. کوبا میتواند به شرایط دوران باتیستا بازگردد؟ برگشت به فضای حکومتهای نظامی، نه در کوبا، بلکه در هیچ جای دیگر جهان ممکن نیست. در دنیای امروز رأی مردم را نسبت به هر چیز دیگری در اولویت میبینند و به همین دلیل نهتنها کوبا به دوران «باتیستا» برنمیگردد، بلکه در هر پنج قاره احتمال چنین حالتی محال است. به بحث آمریکا بپردازیم. باراک اوباما با چه نگاه و هدفی «رابطه با کوبا» را بر قرار کرد؟ آن هم بعد از حدود نیمقرن تنازع و فاصله! اوباما در شرایطی چند ماه دیگر آخرین سال کاخ سفیدنشینیاش را شروع میکند که در 50 سال گذشته میزان محبوبیت رؤسای جمهور ایالات متحده حداقل پنجاهوچند درصد بود که این آمار برای اوباما به دلیل ضعف مفرط و عادت به ناکامی در تحرکات دیپلماتیک به 43 درصد رسید که با نگاهی به سرانجام اتفاقاتی، مانند اوکراین، سوریه، ایران و بهویژه مسئله مهم صلح فلسطین میتوان کاهش شدید محبوبیتش را اتفاقی دانست که براساس واقعیتهای ریاستش بر آمریکا افتاده است، بنابراین پس از پایان دولت اولش وقتی تحت فشار قرار گرفت، اعلام کرد سه مشکل را باید در خاورمیانه حل کند؛ پرونده هستهای ایران، جنگ داخلی سوریه و بالاخره صلح فلسطین که به هیچکدام از اینها دست نیافت. به همین دلیل «حلِ مسئله کوبا» را فرصتی دید که میتواند کمی از خود اعاده حیثیت کند تا از این طریق کاندیدای دموکراتها در انتخابات سال 2016 دستش خالی نباشد. با این اتفاق، دموکراتها احتمالا اکثر رأی آمریکاییهای لاتینتبار را در حساب خود خواهند دید. اصولا جذب رأی این قشر از مردم کشور آمریکا یکی از دلیلهای اصلی رابطه با کوبا بود. اما این را باید در نظر گرفت که در نظام سیاسی- اجتماعی ایالات متحده سطح مقبولیت رئیسجمهوری 55 درصد است که با وجود پایاندادن به اختلاف چنددههای با کوبا و حتی حلوفصل پرونده پیچیده هستهای ایران، فاصله زیادی تا این آمار استاندارد وجود دارد. به همین دلیل بعید است در انتخابات آتی حزب آقای رئیسجمهور امتیاز لازم را برای تبلیغ کافی داشته باشد. جمهوریخواهان چطور؟ آنها چه نگاهی به کوبا و رابطه با کوباییها دارند؟ آنها همانقدر که از ایران بدشان میآید، به همان اندازه و شاید هم بیشتر با کوبا مشکل دارند و با تحلیل خودشان این کشور را تروریست و یکی از حامیان اصلی تروریسم میدانند. این یعنی چانهزنی دوباره کاخ سفید با کنگره؟ بههرحال نقطهنظرات آنها باعث میشود اوباما چالشی جدید را تجربه کند. لازم به تأکید است اختلاف بر سر کوبا بهشدت و حدت اختلاف بر سر پرونده هستهای نیست و به همین دلیل به نظر میرسد کنگره درنهایت به برقراری هر تعاملی با این کشور رأی مثبت بدهد. البته چون تعداد زیادی از کوباییتبارها که مخصوصا در حوزه فلوریدا هستند، رأیشان معمولا به نام دموکراتها نوشته میشود، به همین دلیل جمهوریخواهان از این طریق دنبال آن هستند تا برای لطمهزدن به طرفداران رقیب سیاسی خود سنگاندازیهایی در راستای همکاریهای دوجانبه ایران و آمریکا داشته باشند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.