اختلاف در کنگره و احتمال پيروزي اوباما
شهرام زرندار
هواداری تبدیل به راه فراری برتریجویانه برای شکست سیاسی آمریکا شده است، توضیحی با نیت همهجانبه برای تشریح ناتوانی در عمل واشنگتن؛ بااینهمه در شرایط نادر، این ناتوانی اقدام لازم را در عمل تضمین میکند، اگرچه در مناظره تلخ در گفتار و رفتار، دوقطبیشدن، باعث میشود ایالات متحده محتملا توافق هستهای با ایران را تصویب کند.
این بدین خاطر است که مکانیسم موجود برای ملاحظات کنگره که رهبران جمهوریخواه و کاخ سفید با آن توافق دارند، بایدهای نوعی قانونگذاری را معکوس میکند، بهجای اعلام نیاز به اکثریت فوقالعاده برای عملکردن، نیاز به اکثریت فوقالعاده را برای ایستدادن مطرح میکند، این یعنی هواداری همه آن چیزی است که پرزیدنت اوباما برای تأیید توافق هستهاي با ایران به آن نیاز دارد. مجلس نمایندگان و سنا که به وسیله جمهوریخواهان کنترل میشوند، میتوانند ماه آینده قطعنامهای را تصویب کنند که در آن توافق هستهای با ایران را همچنانکه قانونگذاران در دو حزب انتظار دارند، تأیید نکنند. آقای اوباما بعدا میتواند آن قطعنامه را چنانکه قول داده، وتو کند. برای غلبهکردن بر آن وتو و سدکردن راه توافقنامه، رهبران جمهوریخواه به اکثریت دوسوم آرا هم در مجلس و هم در سنا نیاز دارند. برای غلبه بر وتوی رئیسجمهور، 25 درصد دموکراتهای کنگره باید به رئیسجمهورشان در بزرگترین ابتکار عمل در سیاست خارجیاش، پشت کنند و طرف جمهوریخواهان را بگیرند. در سیاست آمریکایی در قرن بیستویکم، این به طرزی استثنایی از درجه بالایی از اهمیت برخوردار است. این فرمول، نماینده اقدامی ناگفته از سوی هر دو حزب برای فرار از پیامدهای قفلبودن مسائل حکومتی است. سال 2011 همین مکانیسم، بحرانی را حل كرد که بهخاطر اجتناب جمهوریخواهان مجلس نمایندگان از افزودن حدود بدهیهای فدرال، به صورتی که آقای اوباما میتوانست آن را قبول کند، پدید آمده بود.جمهوریخواهان منافع مشابهی درباره توافقنامه هستهای با ایران هستند. قانونگذاران جمهوریخواه اعلام خطر آقای اوباما، مبنی بر اینکه تنها جایگزین توافق، جنگ است را رد میکنند. اصرار دارند حفظ تحریمهای شدید میتواند جلوی دسترسی ایران به سلاح هستهای را بگیرد. آنچه ردکردنش سختتر است، پیشبینیهایی است که میگویند جلوگیری از توافق هستهای آقای اوباما با ایران، با مشارکت انگلستان، چین، فرانسه آلمان و روسیه، به رهبری ایالات متحده در جهان صدمه میزند و اجماع بینالمللی را که تحریمها را ممکن میکند، از هم فرومیپاشد. هنری پالسون که در دوران ریاست جمهوری جورج دبلیو بوش، وزیر خزانهداری بود، هفته گذشته به مؤسسه آسپن گفت: «اعتقاد به اینکه اگر ما از این توافق پشتیبانی کنیم، تحریمهای چندجانبه بر سر جای خود باقی بمانند، کاملا غیرواقعبینانه است». مکانیسم ملاحظات کنگره به جمهوریخواهان اجازه میدهد تا از پیامدهای بالقوه پشتیبانی از توافق هستهای با ایران اجتناب کنند، این در حالی خواهد بود که مسئولیت سیاست ایالات متحده درباره ایران، به شکلی منصفانه برعهده آقای اوباما و حزبش خواهد بود. این گذری سخت از زمانی است که در آن، نه در مدتی پیش، رؤسای جمهوری میتوانند از طریق حمایت دو حزبی درباره ابتکار عملهای مربوط به سیاست خارجی، کار را به پیش ببرند. رئیسجمهور جورج بوش، پشتیبانی ویژه دموکراتها در اولین جنگ عراق در سال 1990 را داشت و پسرش هم در سال 2002 در جنگ دوم عراق همین پشتیبانی را داشت. در سال 1978 رئیسجمهور جیمی کارتر 40 درصد از جمهوریخواهان سنا را قانع کرد تا با وجود مخالفت شدید محافظکاران، از معاهده کانال پاناما حمایت کنند، اما جمهوریخواهان در آن روز لیبرالها را هم شامل میشدند، لیبرالهایی نظیر سناتور جاکوب.کی.جاوتیز از نیویورک و جان.اچ.چافی از رودآیلند (پسر آقای چافی، لینکلن چافی به دنبال کاندیداتوری برای ریاست جمهوری از حزب دموکرات است) که از آقای کارتر حمایت کرده بود. درباره توافق با دشمنان ایرانی بددهن، کسانی که مورد مخالفت همپیمانان قدیمی ایالات متحده اسرائیل هستند تقریبا همه قانونگذاران با هوس رأی منفیدادن به توافقنامه مواجهاند. اما همجهتی ایدئولوژیک رهاکردن وفاداری و عمل به وظیفه از سوی عضوی از حزب، رئیسجمهور را ناراحتکننده و از نظر سیاسی خطرناک میسازد. تعداد کمی از جمهوریخواهان به امکان حمایتکردنشان از توافقنامه هستهای با ایران اشاره کردهاند. نیکلاس برنز یک مقام عالیرتبه وزارت امور خارجه در دولتهای رؤسای جمهوری از هر دو حزب گفته: مناظرهای که در حال انجام است از سوی هر دو حزب بر پایه هواداری حزبی استوار است». او مسئله را یک مسئله نزدیک به هم در هر دو حزب میداند، اما از توافقنامه پشتیبانی میکند او اضافه کرده که این امر ناراحتکننده است. این مسئله جنگ و صلح است. آقای اوباما مناظره را با اعلام اینکه در جنگیدن علیه توافق، اصولگرایان ایرانی که شعار مرگ بر آمریکا میدهند، با جمهوریخواهان اهداف مشترکی دارند دوقطبی کرده است، در این مورد دوقطبیشدن نمایندگی کننده کوتاهترین راه او برای نیل به پیروزی است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.