گامبی* دوم ایران
پیتر کُنیگ . اقتصاددان و تحلیلگر جغرافیای سیاسی
گامبی اول با اتهامات دروغین دولت بوش در سال ۲۰۰۷ علیه ایران آغاز شد. آنها درحالی ایران را به تلاش برای رسیدن به سلاحهای هستهای متهم کردند که در حقیقت ایران هرگز چنین خیالی در سر نداشته و فقط بهدنبال ایجاد بورسِ نفتی ایرانی (آیاوبی) در تهران بود. این بورس قرار بود به محلی برای تبادل بینالمللی هیدروکربن تبدیل شود که در آن همه کشورها، اعم از تولیدکنندگان هیدروکربن و دیگر کشورها، میتوانستند به تبادل این منبع انرژی با واحد پولی یورو، بهعنوان جایگزینی برای دلارِ آمریکا، بپردازند. این موضوع میتوانست دلار را بهعنوان واحد پولی مسلط دنیا نابود کند.
وقتی صدام حسین بعد از آنکه تحریم غیرقانونی نفت سازمان ملل توسط آمریکا به پایان رسید، در سال ۲۰۰۰ تصمیمی مشابه را داشت و میخواست تا هیدروکربنهای عراق را با واحد پولی یورو به فروش برساند، این کشور با بمباران به خاکستر تبدیل شد. اما ایران، عراق نیست. برای تسلط کامل بر منطقه، هر دو کشور به وسیله جنگی فرسایشی که از طرف واشنگتن تحریک شده و از ۱۹۸۰ تا ۱۹۸۸ ادامه پیدا کرد، تضعیف شدند. این جنگ طولانیترین جنگ قرن بیستم بود و آمریکا مثل همیشه وقتی قرار است تخریبی جهانی رخ بدهد، در هر دو طرف حضور داشت. بیش از یک میلیون نفر در آن جنگ کشته و تعداد بیشماری مجروح و بیخانمان شدند. در حالیکه مرزهای هر دو کشور دستنخورده باقی ماند و زیرساختها و ظرفیتهای نظامی هر دو کشور دقیقا همانطور که واشنگتن میخواست، نابود شد؛ چراکه اتاقهای فکر صهیونیستی واشنگتن که اغلب بهجای وزارت امور خارجه تصمیم میگیرند، پیشبینی کرده بودند برای اینکه اسرائیل و آمریکا بر منطقه خاورمیانه مسلط شوند، منابع را غارت کنند و دشمنان خیالی اسرائیل، یعنی کشورهای اسلامی پیرامونی آن را از بین ببرند، ایران و عراق باید سقوط کنند. اینکه ایران «تهدیدی هستهای» است، بهانه دروغین و ساختگی خوبی برای آمریکا بود تا در سال ۲۰۰۷ در مقابل فشار اسرائیل تسلیم شود؛ فشاری که توسط قدرتمندان اِیپَک (کمیته روابط عمومی آمریکا و اسرائیل) به کنگره آمریکا وارد شد. این چیزی بود که من در آن زمان گامبی اول خواندم. در همین اثنا، همان آژانسهای اطلاعاتی آمریکا، که خیالِ دولت آمریکا را در سال ۲۰۰۳ از اینکه هیچ سلاح کشتار جمعی در عراق وجود ندارد راحت کرده بودند، اعلام کردند ایران نیز هیچ قصدی برای ساختن سلاحهای هستهای ندارد. رسانههای قدرتمند آمریکایی که اکثرا توسط صهیونیستها کنترل شده و پوشش ۹۰ درصدی رسانهای را در دست دارند، پوشش خبری این گزارشها را نادیده گرفتند. در عوض، این رسانهها، جهان را اینطور فریب دادند که ایران نهتنها خطری برای اسرائیل و منطقه خاورمیانه است بلکه تهدیدی برای کل جهان به حساب میآید. با تحریک و ابتکارِ آمریکا، شورای امنیت سازمان ملل در سال ۲۰۰۶، قطعنامه ۱۹۳۶ را تصویب کرد که بر اساس آن نفت، گاز، صنایع پتروشیمی و دیگر معاملات تجاری ایران تحریم و داراییهای ایران در خارج از کشور بلوکه شد. اگرچه ایران این اطمینان را داده بود که از اورانیوم غنیشده برای اهداف مرتبط با انرژی و پزشکی استفاده خواهد کرد، آنها این طور وانمود کردند که گویی ایران از تعلیق غنیسازی اورانیومی که برای ساخت بمب اتمی استفاده میکند، سرباز میزند. در ابتدا آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز استفاده صلحآمیز ایران از انرژی هستهای را تصدیق کرده بود اما از آنجایی که همه آژانسهای بینالمللی باید در مقابل امپراتور سر خم کنند، گفتمان این آژانس نیز به یکباره تغییر کرد. زیر رگبار تبلیغات و دروغ، ایران تبدیل به یکی از منفورترین کشورها شد. البته سران کشورهای غربی این مسئله را بهتر میدانند که تنها تهدید برای منطقه خاورمیانه و جهان، اسرائیل و آمریکا هستند؛ اسرائیلی که بیش از 200 کلاهک هستهای دارد و آمریکایی که با قدرت هستهایاش میتواند چند بار کل جهان را نابود کند. برای خسارتزدن به مردم ایران، تحریمهای بسیار سختی علیه ایران اعمال شد، به امید اینکه مردم با کودتایی دولت را ساقط کرده و بار دیگر واشنگتن بتواند دستنشاندهاش را چون سال ۱۹۵۳، بر سکان کشور پرافتخار ایران بنشاند. در سال ۱۹۵۳، سیآیای نخستوزیر منتخب مردم، محمد مصدق را با کودتایی سرنگون کرد. در سال ۲۰۱۳ نیز این آژانسِ اطلاعاتی، تلاشهایی برای کودتا انجام داد. از آنجایی که کودتایی اتفاق نیفتاد، گامبی دوم آغاز شد. تا آن روز جهان غرب متوجه شده بود که باید ایران را به زانو درآورد، چراکه خطری برای جهان محسوب میشود. مذاکرات 1+5 با ایران برای حذف برنامه صلحآمیز هستهای ایران چندین بار در ژنو برگزار شد. در نهایت در روز دوم آوریل ۲۰۱۵ بود که در شهر لوزان سوئیس، 1+5 و ایران به توافقی دستیافتند که بر آن اساس انتظار میرفت بیشتر تحریمها برداشته شود. حالا که قرار است توافق ایران در سپتامبر ۲۰۱۵ در کنگره آمریکا به رأی گذاشته شود، نتانیاهو در کنگره در حال لابیگری علیه توافق است. بله درست خواندید، در کنگره یک کشور مستقل دیگر. اِیپَک میلیونها دلار برای تبلیغات سوء و دروغین هزینه میکند تا اعضای کنگره را متقاعد کند که علیه توافق رأی دهند. حتی کار به جایی رسیده است که آیپک هزینه سفر ۵۸ عضو کنگره آمریکا را به اسرائیل پرداخت کرده تا آنان بین چهارم تا دهم ماه آگوست با نتانیاهو دیدار کنند. آنها نیز این سفر را پذیرفتهاند تا تعطیلات تابستانی خود را بهجای حضور در حوزههای انتخاباتیشان، که امری مرسوم است، در تلآویو بگذرانند. حالا اوباما در آخرین سالِ ریاستجمهوریاش، نتانیاهو و دارودستهاش را به منحرفکردن قطار توافق ایران از ریل اصلی متهم میکند. اوباما بهخاطر دخالت اسرائیل در کنگره آمریکا، عصبانی بهنظر میرسد. گامبی دوم کاملا مشخص است. اوباما تلاش میکند جهان را متقاعد کند که او از این موضوع که اسرائیل توافق ایران و 1+5 را قبول ندارد، ناراحت است. این در حالی است که از همان ابتدای امر، او این مسئله را بهخوبی میدانست. اوباما ابزارهای خوبی برای مهار اسرائیل در اختیار دارد؛ مثلا متوقفکردن پرداخت سه میلیارد دلار پولی که از جیب پرداختکنندگان مالیات به جیب اسرائیل میرود یا غیرقانونی اعلامکردن روابط فاسد اسرائیل/ آیپک و کنگره آمریکا. اما مسئله اینجاست که اوباما از هدف مشترک اسرائیلی-آمریکایی برای سلطه جهانی خبر داشته و میداند برای تحقق این هدف، کشورهایی چون ایران، عراق و سوریه نباید قدرت ملی خود را بازپس گیرند. برای رسیدن به این هدف از هر وسیلهای میتوان استفاده کرد. این کشورها به هر بهانهای باید سرکوب شوند. منبع: کانتر پانچ *گامبی در بازی شطرنج به حرکتی اطلاق میشود که فرد با انجام آن، اگرچه در ظاهر مهرهای را از دست میدهد، اما در عوض نهتنها جبران مافات میکند بلکه از امتیاز بیشتری نیز بهرهمند میشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.