|

نوری مالکی، نخست‌وزیر عراق، در پاسخ به «شرق»:

هیچ‌گاه حامی فرقه‌گرایی نبودم

شرق، زینب اسماعیلی: نخست‌وزیر سابق عراق درست همان روزی که دادگاه تحقیق و تفحص در مورد حوادث موصل، او را مقصر شناخت، در تهران بود. او که برای حضور در اجلاس مجمع عمومی اتحادیه رادیوتلویزیون‌های اسلامی به تهران سفر کرده، در نشست با خبرنگاران در تهران علاوه بر «فاقد صلاحیت»دانستن این کمیته، نقش اصلی در سقوط موصل را به توطئه آنکارا و اقلیم کردستان نسبت داد. کمیته تحقیق و تفحص هیأت پارلمانی عراق «نوری مالکی»، نخست‌وزیر سابق و ده‌ها نفر از مقامات ارشد این کشور را در سقوط شهر موصل مقصر دانسته‌ است. روز دوشنبه، پارلمان عراق اعلام کرد گزارش نهایی این تحقیق را برای رسیدگی به بخش قضائی ارجاع داده است. موصل، بزرگ‌ترین شهر در شمال عراق، اواخر بهار سال گذشته به‌دنبال پیشروی داعش در عراق، به تصرف این گروه تروریستی درآمد. به‌دنبال این حمله، چند لشکر ارتش عراق عقب‌نشینی کردند و تسلیحات و تجهیزات خود را در منطقه‌ای که به اشغال داعش درآمد، رها کردند. نوری‌مالکی، به‌عنوان نخست‌وزیر هنگام سقوط موصل، اکنون در تهران در واکنش به گزارش کمیته تحقیق می‌گوید: «این کمیته دچار اختلافات سیاسی شده است و عملا از شکل کمیته حقیقت‌یاب خارج شده، به‌ویژه آنکه برای واردکردن اسامی مختلف ازجمله اسم من به فهرست گزارش، تحت فشار بوده است. ضمن اینکه تصمیم نهایی با دستگاه قضائی است. ارتش در این مدت شکست‌های دیگری هم داشته است، اما نمی‌توان این شکست‌ها را متوجه شخص خاصی دانست کمااینکه در صدر اسلام هم نمی‌توان شکست جنگ احد را متوجه پیامبر مکرم اسلام کرد. همچنین در جنگ ایران نیز شهرهایی سقوط کرد اما امام گفتند الخیرو فی ماوقع».توضیح نوری مالکی در مورد سقوط این شهر این بود که «سقوط موصل یک شکست نظامی نبود، آن زمان ارتش عراق با تمام تجهیزات در موصل حضور داشت و با محاسبات نظامی نمی‌بایست شکست می‌خورد. بنابراین من معتقدم سقوط موصل توطئه‌ای بود که ابتدا در آنکارا و سپس در اربیل برنامه‌ریزی شده بود که با کمک برخی گروه‌ها و طایفه‌های محلی اتفاق افتاد، چنانچه همین مسئله درباره الرمادی هم روی داد. من معتقدم این مسئله توطئه‌ای طراحی‌شده بود. ترکیه بزرگ‌ترین حامی داعش و القاعده است و واضح است اگر ترک‌ها و سعودی‌ها نبودند، داعش و القاعده نمی‌توانستند رشد کنند».او در پاسخ به سؤال «شرق» در مورد انتقاداتی که به سیاست‌های فرقه‌ای او و تأثیر آن در ریشه‌یابی گروه تروریستی داعش می‌شود، خود را از این اتهام مبرا کرد و گفت «هیچ‌گاه حامی سیاست‌های فرقه‌گرایانه نبوده» و به نقش ترکیه عربستان‌سعودی در رشد داعش اشاره کرد. «داعش زاییده القاعده است که سال‌ها پیش در سعودی شکل گرفت و حمایت شد. گروه‌های «طالبان» و «النصره» و همچنین «بوکوحرام» نیز جزئی از القاعده هستند. از زمان سقوط «صدام»، القاعده فعال بوده است. پیش از نخست‌وزیری من درگیری طایفه‌ای بود و به‌ویژه در زمان انفجار حرمین‌عسگرین، این درگیری تشدید شد. من همواره در کنار شیعه، سنی و کرد ایستاده‌ام. آنهایی که این موضوع را مطرح می‌کنند، پاسخ دهند آیا سیاست دولت مرکزی باعث افزایش تروریسم شد یا کردستان عراق که حتی با تغییر مالکی نیز سیاستش را تغییر نداد».نوری کامل محمد‌حسن المالکی، متولد ۱۹۵۰ در کربلاست؛ یک سیاست‌مدار شیعه عرب که از 2006 تا 2014 نخست‌وزیر عراق بود. او حکم دادگاه صدام را داد و با صدور این حکم، محبوبیت زیادی در بین شیعیان پیدا کرد. اما عقب‌راندن سنی‌ها و کردها در سال‌های حکومت او، موجب اتهامات فرقه‌ای شد. او اکنون رهبر حزب اسلامی «دعوه» در کشور عراق است و نمایندگان زیادی در مجلس فعلی عضو این حزب هستند. «ابراهیم جعفری»، نخست‌وزیر سابق و وزیر خارجه فعلی عراق و نوری مالکی از اعضای تأثیرگذار این حزب هستند که در دوران صدام‌حسین و حاکمیت حزب بعث در دوران عسرت به‌سر می‌بردند. یکی دیگر از موضوعاتی که از نوری مالکی پرسیده شد، موضوع اصلاحات سیاسی در عراق بود که او آغاز آن را بعد از دولت صدام دانست و گفت: «اصلاحات از سال‌ها پیش احساس می‌شد، اما بحران‌های زیادی ایجاد شد که مانع این روند شد. یکی از این مشکلات طایفه‌گری بود، دیگری درگیری در عراق و سپس دخالت خارجی در عراق بود». در جریان اصلاحات سیاسی عراق، برخی مناصب و سمت‌ها، حذف شده است، یکی از این سمت‌ها، معاون رئیس‌جمهور است که البته نوری مالکی معتقد است حذف این سمت در اختیار رئیس‌جمهور نیست. او در مورد اختلاف بین او و العبادی، رئیس‌جمهور فعلی، گفت: «ما و آقای عبادی با هم اختلافی نداریم، چراکه هر دو از یک جریان هستیم». مالکی درباره حمایت‌های جمهوری اسلامی از او و عراق، گفت: «به این حمایت افتخار می‌کنم و از مقامات جمهوری اسلامی به‌ویژه رهبر انقلاب قدردانی می‌کنم. در دوره هشت‌ساله مسئولیتم ایران و عراق به یکدیگر نزدیک شدند و بهبود شرایط با جمهوری اسلامی از مواردی بود که در دوره من حاصل شد».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.