این همه دلواپسی برای «تنفس جنگل»، چرا؟
مژگان جمشیدی: کمی پس از اعلام رئیس سازمان محیط زیست مبنی بر اینکه به زودی لایحه توقف بهرهبرداری از جنگلهای شمال به مجلس میرود، برخی نمایندگان مازندران و صاحبان صنایع چوب از هماکنون صفآرایی خود را در برابر این طرح، اعلام کردهاند. نماینده مردم قائمشهر، با حضور در شرکت چوب و کاغذ مازندران، گفت: «با تنفس جنگل مخالف هستیم، چون این سفارش قرآن است و میفرماید زمین و جنگل و دریا را فرستادیم تا از آن استفاده کنید و اگر کسی استفاده نکند، خسران کرده است». درهمینحال، نماینده مردم رامسر که خود سالها یکی از مدیران سازمان جنگلها و از مدافعان سرسخت بهرهبرداریهای تجاری از گنجینه ژنی ارزشمند شمال کشور بوده است، تعطیلی طرحهای بهرهبرداری را «سیاست انحرافی» دولت عنوان کرده است. دلواپسان اینگونه وانمود میکنند که نگران بیکارشدن پرسنل کارخانجات هستند، درحالیکه قرار بر تعطیلی نیست، چراکه دولت تعرفه واردات چوب را حذف کرده است و صاحبان صنایع چوب میتوانند نیاز خود را از کشورهایی چون روسیه که شش برابر کل خاک ایران جنگل دارد، تأمین کنند. از سوی دیگر، مدافعان جنگلتراشی پاسخی به این پرسش ندادهاند که اساسا چرا سطح جنگلهای ایران از 18.4 میلیون هکتار در کمتر از 50 سال به 11 میلیون هکتار (آمار فائو) رسیده است؟ چرا در 70 سال اخیر مساحت جنگلهای شمال از 3.4 میلیون هکتار به کمتر از 1.8 میلیون هکتار رسیده است؟ چرا 74 درصد سیلهای مخرب شمال در یک قرن اخیر بهطور ویژه در فاصله سالهای 60 تا 80 رخ داده است و نزدیک به 500 نفر فقط در سیل گلستان کشته و هزاران نفر بیخانمان شدند؟ ناگفته پیداست مجموعهای از عوامل در نابودی جنگلهای شمال دخیل بودهاند؛ دولت با بهرهبرداریهای تجاری، سیاستهای تشویقی افزایش سطح زیر کشت و رشد دامپروری و مقابلهنکردن با زمینخواران و جنگلتراشان، و مردم نیز با آتشزدن هزاران هکتار از عرصههای جنگلی و تغییر کاربریهای مجاز و غیرمجاز و دورزدن قانون و...، خواسته یا ناخواسته چنین بلایی بر سر جنگلهای شمال ایران آوردهاند که امروز تنها تصویری توخالی از جنگل مقابل ماست. نمای داخلی جنگلهای شمال این است: از 1.8 میلیون هکتار جنگل، 30 درصد مخروبه، بیش از 45 درصد در دست بهرهبرداران چوب، پنج درصد در دست صاحبان طرحهای عمرانی، 10 درصد زیر کشت و زرع و فقط 10 درصد حفاظت شده است که حتی در جنگلهای حفاظتی نیز معدنکاوان و چوببرها و دامداران و سدسازان و جادهسازان مشغول کارند! اگرچه به گفته کارشناسان، حتی توقف 10ساله بهرهبرداری چوب هم نمیتواند آسیبهای وارد شده در صدسال اخیر را جبران کند، اما شایستهتر این است که همه افراد جامعه با نگاه ملی و برای حفظ حقوق نسلهای آینده این سرزمین به حمایت از طرح تنفس جنگل بپردازند و از هماکنون از دولت و مجلس بخواهند بودجه مورد نیاز برای حفاظت جنگل را به نحو شایسته تأمین کند که در غیراینصورت اگر قرار باشد فقط طرحی روی کاغذ تصویب شود و دو سازمان محیط زیست و جنگلها و مراتع همچون گذشته در صف آخر بودجههای دولتی باشند، ناگفته پیداست تصویب این طرح نهفقط وضعیت را بهتر نخواهد کرد که حتی میتواند به بدترشدن اوضاع هم بینجامد. اگر اعضای دولت و کمیسیون برنامه و بودجه مجلس بهجای بازدیدهای پیدرپی از آشوراده و طرحریزی برای تخریب آخرین رویشگاه جنگلهای جلگهای ایران، همه تلاش خود را صرف تأمین بودجه حفاظت از جنگل کنند، بیشک فردا مجبور نخواهند شد مانند دریاچه ارومیه میلیونها دلار صرف احیا کنند، تازه اگر احیا شود!
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.