|

ژنرال «حمید گل» رئیس سابق اداره اطلاعات پاکستان درگذشت

مرگ «پدر طالبان»

روزگاری بر مسند یکی از قوی‌ترین سرویس‌های اطلاعاتی منطقه تکیه زده بود و سلاح‌ها و پول‌های سعودی و آمریکایی را امانت‌دارانه تقدیم جهادگرایان افغان می‌کرد تا نیروهای اتحادجماهیرشوروی را از خاک آن کشور بیرون کنند. او بعدها ابایی از اعلان حمایت خود از شبه‌نظامیان افراطی منطقه نداشت و شاید همین کافی بود تا به او لقب «پدر طالبان» را دهند و حالا گزارش‌ها حکایت از آن دارند اکنون که داس مرگ رهبران تروریستی منطقه را هدف قرار داده است، ژنرال «حمید گل»، پدر معنوی طالبان و دیگر گروه‌های تروریستی همسو در مناطق «کشمیر» و «پنجاب» نیز گریزی از سرنوشت همتایان خود نیافته است. رئیس اسبق سرویس اطلاعاتی پاکستان در حالی شنبه‌شب گذشته بر اثر خون‌ریزی مغزی در استراحتگاه «موری» در نزدیکی اسلام‌آباد، پایتخت پاکستان، درگذشت که حمایت علنی او از «اسامه بن‌لادن»، رهبر القاعده، در دوران ریاستش بر سرویس اطلاعاتی پاکستان و سپس ائتلاف غیرمنتظره کشورش با ایالات‌متحده پس از حملات تروریستی 11سپتامبر، نمادی از ماهیت خمیری سیاست‌های منطقه‌ای و منافع چندمنظوره آن بود. به اینها اضافه کنید هشدارهای متعدد او نسبت به توطئه‌های پیچیده منطقه‌ای و درخواست از ارتش پاکستان برای رویارویی با همسایه شرقی، یعنی هند، تا دریابید این چهره متناقض‌نما چگونه هم‌زمان دل افراطیون و دولتمردان منطقه‌ای را ربوده بود؛ محبوبیتی که در پیام‌های تسلیت ارسالی از سوی مقامات دولتی پاکستان و البته خشم دولتمردان هندی و افغان به‌خوبی نمایان است. دفتر نخست‌وزیری پاکستان در حالی طی بیانیه‌ای از تأثر و همدردی «نواز شریف»، نخست‌وزیر آن کشور، خبر داده که «عمران خان»، رهبر حزب «تحریک انصاف پاکستان»، نیز در پیامی توییتری، ضمن تأکید بر میهن‌دوستی ژنرال گل، درگذشت او را تسلیت گفته است. این در حالی است که عدم ارسال پیام‌های تسلیت از سوی گروه‌های جهادی منطقه‌ای، آن هم زمانی که خصومت‌های درون‌گروهی تقریبا تمامی گروه‌ها و سازمان‌های تروریستی منطقه را دستخوش تحول کرده است، بدون شک چیزی از میزان وفاداری و احترام آنان به رئیس اسبق سازمان اطلاعاتی پاکستان به دست نمی‌کاهد. ژنرال حمید گل که در سال 1936 میلادی در نزدیکی «سرگودها» در ولایت پنجاب پاکستان متولد شده است، در 18سالگی به ارتش ملحق شد و در جریان جنگ دوم کشمیر به سال 1965 که نقطه اوج مناقشات بین هند و پاکستان بود، فرماندهی یگان زرهی ارتش را برعهده داشت. بسیاری بر این باورند شک و تردید او نسبت به نیات پنهان همسایه شرقی برای دست‌اندازی بر زرادخانه هسته‌ای پاکستان که تا پایان عمر همراه او بود، ژنرال گل را به یکی از اصلی‌ترین تأمین‌کنندگان مالی و تسلیحاتی گروه‌هایی شبه‌نظامی، مانند لشکر طیبه در منطقه کشمیر بدل کرده بود. اما سابقه حمایت ژنرال گل از گروه‌های جهادی منطقه به پیش از دهه 90 میلادی و تشکیل جنبش‌های جدایی‌طلبانه کشمیر بازمی‌گردد. سال 1987 بود که انتصاب ژنرال گل به مقام ریاست سازمان اطلاعاتی پاکستان در نقطه اوج مبارزات افغان‌ها با اشغالگران شوروی، او را به اصلی‌ترین مجرای انتقال کمک‌های عربستان‌سعودی و ایالات‌متحده به جهادگرایان افغان بدل کرد؛ شبه‌نظامیانی که تنها چند سال بعد به ستون فقرات گروه تروریستی طالبان بدل شدند. ژنرال گل بعدها اذعان کرد در اواخر دهه 80 میلادی، گذشته از حمایت‌های مالی و تسلیحاتی، تمامی توان سیاسی خود را نیز خرج کرده بود تا شاید بتواند با تشکیل ائتلافی از احزاب اسلام‌گرا، مانع از روی کارآمدن «بی‌نظیر بوتو» نخست‌وزیری شود که پس از به دست‌گرفتن قدرت در سال 1988، تقریبا تمامی عناصر آتی طالبان و القاعده را از پاکستان اخراج کرد. اما حمایت‌ها و نفوذ ژنرال گل بر افراطیون افغان تا سال‌ها پس از بازنشستگی‌اش در 1989 نیز ادامه داشت؛ چنان‌که نه‌تنها بنا بر اسناد کمیسیون تحقیقات 11سپتامبر، نقشی کلیدی در نجات جان بن‌لادن از حمله موشکی ایالات‌متحده در سال 1998 ایفا کرد، بلکه در روزها و سال‌های پس از 11 سپتامبر 2001 نیز با تأکید بر توطئه یهودیان در طرح‌ریزی این حمله تروریستی، به تریبون نیمه‌رسمی حامیان آشکار القاعده و طالبان بدل شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.