تحلیل صریح عسلی از هجمه علیه وزارت نفت
تصمیمات نسنجیده دولت دهم منافع ایران را مفت بر باد داد
شانا: مدیرکل امور اوپک و روابط با مجامع انرژی، گفت: دولت گذشته با تصمیمهای اشتباه سبب شد نفت ایران از بازارهای بینالمللی دور شود. مهدی عسلی درباره هجمه اخیر مخالفان دولت به دلیل کاهش قیمت نفت، تصریح کرد: حرفهایی که در این زمینه مطرح است، وارد نیست و با انگیزههای سیاسی مطرح میشود. همانطورکه سقوط قیمت نفت در سالهای ٢٠٠٨ و ٢٠٠٩ میلادی (١٣٨٧ و ١٣٨٨) که در دولت نهم اتفاق افتاد، ناشی از بحران بینالمللی اقتصاد بود و ارتباطی با دیپلماسی انرژی آن دولت نداشت، اکنون نیز دلیل کاهش قیمت نفت ربطی به دیپلماسی انرژی ایران ندارد. وی با یادآوری اینکه افزایش قیمت نفت در سالهای ٢٠١٠ تا ٢٠١٣ (١٣٨٩ تا ١٣٩٢) نیز ناشی از بازیابی فعالیتهای اقتصاد جهانی و افزایش رشد اقتصادی کشورهای بزرگ بود، افزود: افزایش رشد اقتصادی کشورهای بزرگی مانند آمریکا، چین و هند از یک سو و از بازار خارجشدن نفت خام لیبی به دلیل تحولات سیاسی در آن کشور و حذف بخشی از صادرات نفت ایران از بازارهای جهانی از سوی دیگر از جمله مهمترین دلایل افزایش قیمتها در آن مقطع زمانی بود. عسلی با بازخوانی و تشریح دیپلماسی انرژی در دولتهای نهم و دهم، با بیان اینکه اگر دولتهای نهم و دهم دیپلماسی انرژی نافذی داشتند، باید میتوانستند جلو تحریمهای نفتی را بگیرند، افزود: آن تحریمها سبب شد صادرات نفت ایران به یکسوم قبل از اعمال تحریمها برسد. مدیرکل امور اوپک و روابط با مجامع انرژی ادامه داد: واقعیت آن است که دولت دهم نهتنها در عرصه دیپلماسی انرژی بلکه حتی در حفظ سطح تولید نفت کشور هم توفیق نداشت. توجه به آمار تولید نفت ایران نشان میدهد که کاهش تولید نفت ایران ماهها قبل از اعمال تحریمهای جهانی بر فروش نفت ایران شروع شده بود و دولت گذشته قادر به جلوگیری از کاهش تولید نفت نبود و تحریمها درواقع آن را تشدید کرد. وی با اشاره به اینکه اصولا هر کارشناس اقتصادی نفت و انرژی میداند که با اندازه نسبی اقتصاد ایران در مقایسه با اقتصاد جهانی و با ظرفیت تولید نفت و حجم صادرات ایران در مقایسه با تولید و تجارت جهانی نفت، ایران بهتنهایی قادر به تأثیرگذاری بر اقتصاد جهانی و بر بازارهای بینالمللی نفت نیست، تصریح کرد: همانطورکه مشاهده کردیم دیگر کشورهای اوپک و غیراوپک بهراحتی میتوانند بازارهای ایران را با افزایش تولید خود اشغال کنند و تأثیر خروج نفت ایران را از بازار به حداقل برسانند. عسلی افزود: درواقع، ایران فقط از طریق اوپک میتواند بر بازارهای نفت اثر بگذارد، که البته این کار هم بهطور غیرمستقیم و از طریق رسیدن به اجماع در اوپک امکانپذیر است. وی با یادآوری اینکه سال قبل با شروع کاهش قیمت، وزیر نفت، دیپلماسی پویایی را از طریق گفتوگو با وزیران نفت کشورهای عضو اوپک در منطقه شامل عراق، کویت، قطر، امارات و دیگر کشورهای عضو مانند ونزوئلا و الجزایر برای مدیریت عرضه و متوقفکردن روند کاهش قیمت نفت انجام داد، تصریح کرد: از آنجا که مدیریت عرضه نفت اوپک بدون همکاری کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس (عربستان، کویت، امارات و قطر) که به اتفاق یکدیگر بیش از نیمی از تولید نفت اوپک را در اختیار دارند، امکانپذیر نیست و این کشورها هم همانطور که بارها اعلام کردهاند برای حفظ سهم بازار حاضر به کاهش تولید خود نیستند، بنابراین نمیتوان انتظار داشت که ایران با کمتر از یک میلیون بشکه صادرات نفت خام بهتنهایی بتواند قیمتهای نفت را در شرایطی که مازاد عرضه نفت بیش از صادرات آن است بالا نگه دارد. مدیرکل امور اوپک و روابط با مجامع انرژی، با اشاره به اینکه نمیتوان از اشتباه بزرگی که در دولت دهم در کنفرانس دسامبر ٢٠١١ (آذرماه ١٣٩٠) درخصوص پذیرش طرح عربستان در اوپک برای کنارگذاشتن سیستم سهمیهبندی تولید اعضا و تعیین یک سقف کلی ٣٠ میلیون بشکهای تولید کل اوپک که به بهانه آوردن عراق به درون سیستم سهمیهبندی صورت گرفت یاد نکرد، افزود: این طرح ضمن آنکه نتوانست عراق را داخل سهمیهبندی آورده و تولید او را مقید کند عملا دست عربستان، کویت و دیگر همپیمانان آنها را باز گذاشت تا با افزایش تولید، سهم بازار نفت ایران را که گرفتار تحریم شده بود بدون آنکه ظاهرا تخلفی از مصوبات اوپک کرده باشند، باز بگذارد. به گفته وی، درواقع مشکلات کنونی اوپک تا حد زیادی به دلیل همان اشتباه تاریخی است که در کنفرانس دسامبر ٢٠١١ صورت گرفت؛ زیرا با وجود سیستم سهمیهبندی اوپک دستکم در ظاهر از کشورهای عضو، ازجمله عربستان، درخواست میکرد به سهمیههای تولید خود در چارچوب اوپک (عربستان حدود هشت میلیون بشکه در روز) پایبند باشند اما اکنون این امکان وجود ندارد. جالب آن است که کسانی که در آن زمان در دیپلماسی نفت کشور مسئولیت داشتند مسئولیت خود را در بهوجودآوردن وضع موجود فراموش کرده و به اصطلاح نعل وارونه زده و از منتقدان سیاستهای نفتی دولت یازدهم شدهاند. عسلی دراینباره که از نگاه شما دولت قبل چه کرد که هر بشکه نفت در آن سالها بیش از صد دلار معامله شد، تصریح کرد: همانطور که گفته شد قیمتهای بالای نفت در سالهای ٢٠١٠ تا ٢٠١٣ میلادی اصولا به دلیل افزایش رشد اقتصادی جهان بهخصوص آمریکا، چین و هندوستان و تقاضا برای نفت و کاهش عرضه نفت با توجه به بیرونرفتن نفت لیبی و ایران از بازارها بود و ارتباطی به سیاست و دیپلماسی دولت قبل نداشت. وی افزود: سیاستهای ناصواب دولت سبب شد تحریمهای اقتصادی علیه کشور تشدید شود و نفت ایران از بازارهای بینالمللی بیرون برود و این موضوع به رقبای ایران اجازه داد نفت خود را در بازارهای ما به قیمتهای بالا بفروشند درحالیکه ما حتی نمیتوانستیم پول نفت فروختهشده را به کشور بازگردانیم. عسلی یکی از عوامل کاهش قیمت نفت را تداوم افزایش عرضه نفت اوپک عنوان کرد و افزود: براساس گزارش ماه آگوست دبیرخانه اوپک تولید نفت اوپک در ماه جولای براساس منابع ثانویه برابر با ٣١ میلیون و ٥٠٠ هزار بشکه در روز بوده است که نسبت به ژانویه سال ٢٠١٥ میلادی حدود یکمیلیونو ٥٠٠ هزار بشکه افزایش تولید را نشان میدهد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.