توضیحات اینستاگرامی ابتکار درباره توفانهای سیستان
شرق: این روزها در منطقه سیستان در شمال استان سیستانوبلوچستان موسم وزیدن بادهای معروف 120 روزه است. این بادها بر بستر خشک و بیآب تالاب هامون حرکت میکنند و با خود خاک نرم آن را به هوا برده و بر سر شهرها و روستاهای منطقه سیستان آوار میکنند. موضوعی که حداقل 18 سال است با خشکشدن تالاب بزرگ هامون، این منطقه از کشور با آن دستبهگریبان است. اغلب روزهای هفته اخیر هم همین وضعیت در سیستان حاکم بود، وضعیتی که یکی از شهروندان اهل زابل دربارهاش اینطور در فیسبوک خود نوشت: «تور ریزگردنوردی سیستان: سه روز با گرمای بالای 40 درجه و غلظت ریزگردها چندین برابر حد استاندارد و توفانهای صد کیلومتر در ساعت، میهمان مردم صبور سیستان باشید. فقط بهخاطر خواب مسئولان ذیربط، لطفا سکوت را رعایت فرمایید». وبسایتهای محلی نیز در این رابطه بسیار نوشتند. روز یکشنبه حلیمه عالی نماینده مردم زابل در مجلس در نطق پیش از دستور خود گفت: «به دلیل وجود شنهای کف دریاچه هامون هوای منطقه سیستان پر از گردوخاک شده و بازار و کلیه ادارات منطقه سیستان تعطیل شده، بنابراین باید سازمان حفاظت از محیطزیست رسیدگی کند». همچنین در خبری دیگر اعلام شد با توجه به شدت توفان گردوخاک در منطقه، شب دوشنبه نشست مدیریت بحران شمال استان در فرمانداری ویژه زابل برگزار شد و اعضای ستاد بحران از مناطق آسیبدیده بازدید کردند. شدت بحران در این منطقه به حدی رسید که علیاوسط هاشمی، استاندار سیستانوبلوچستان ضمن عذرخواهی از مردم سیستان به دلیل کمبود هرگونه امکانات جهت خدمترسانی مطلوبتر به مردم در گفتوگو با سایت محلی «گندم پرس» از دیدار خود با خانم دکتر ابتکار جهت یافتن راه چارهای برای حل مشکلات سیستان خبر داد و گفت: «نیاز به بیان نیست؛ عیان است که شرایط در منطقه سخت است به همین خاطر برنامه نشستی با خانم دکتر ابتکار رئیس سازمان محیطزیست کشور را دارم و همچنین درخواست نشست فوقالعاده بحران را هم دادهام». در همین حال معصومه ابتکار رئیس سازمان حفاظت محیطزیست هم با انتشار مطلبی در صفحه اینستاگرام و فیسبوک خود در این رابطه توضیحاتی را ارائه داد. این توضیحات با تیتر « هامون و گامهایی که برداشته شده است» به این شرح است: در پی شدت گردوغبار در روزهای اخیر در سیستان و سئوالات مسئولان، مردم و کاربران فضای مجازی، توضیح موارد زیر لازم است: تالاب هامون از سه دریاچه کوچک به نامهای هامون پوزک (میانی)، هامون صابوری (شمالی) و هامون هیرمند تشکیل شده که در زمان وفور آب بههم متصل میشوند و دریاچه هامون را تشکیل میدهند. در سالهای اخیر به دلیل خشکسالی و نیز نحوه مدیریت، این مناطق دچار خشکی شده و گاه بخشی از آنها شاهد ورود آب و تداوم حیات در هامون بودهاند. براساس تصاویر موجود ماهوارهای مثلا در سال 84 و نیز در سال 93 بخشهای بزرگی دارای آب بودهاند. سازمان حفاظت محیطزیست از شهریور 1392 تاکنون اقدامات زیر را برای احیای هامون و کاهش گرد و غبار در این منطقه انجام داده است: - تشکیل شورای مشورتی بینالمللی برای رسیدگی به وضعیت هامون با مشارکت دستگاههای مربوطه - مکاتبات متعدد با مقامات سازمان ملل، کنوانسیون تالابها و برنامه محیطزیست سازمان ملل در خصوص احیای تالاب هامون و تلاش برای ثبت تالاب هامون بهعنوان ذخیرگاه زیستکره در یونسکو و پارک مرزی صلح. - مکاتبه و مذاکره با وزارت کشور برای رفع موانع ورود آب از فراه، لایروبی رودخانهها و پیگیری حقابه از هیرمند. این پیگیریها به تخریب و بازگشایی حدود یک کیلومتر از دایک مرزی در قسمت هامون پوزک (شرق تالاب) در حالی صورت گرفت که در بیش از10 سال گذشته حدود 80 متر از دایک مرزی باز بود. - برگزاری مذاکرات دو جانبه در مورد احیای تالاب بینالمللی هامون در جلسه با آقای اشرف غنی رئیسجمهور افغانستان درباره احیا و همکاری برای هامون. - جلب نظر و توجه فضای بینالمللی به موضوع با برگزاری نشست بینالمللی با حضور سفرای سازمان ملل، آلمان و افغانستان، مردم و تشکلها با توجه به خواستهها و نیازهای مردم و همکاری با سازمانهای جهانی از جمله کنوانسیون رامسر و برگزاری جلسه خاص هامون در آخرین کنفرانس جهانی در اروگوئه. - انجام لایروبی، تعریض کانالهای اصلی منتهی به تالابهای بینالمللی هامون، اقدامات اصلاحی و برداشتن بندهای کنترل آب برای هامون صابری بهطوریکه در کمترین زمان ممکن آب بهمنظور افزایش پوشش گیاهی و کنترل گردوغبار به نقاط حساس هدایت شد. تلاش سازمان حفاظت محیطزیست این است که با برنامهای منسجم آب به حساسترین نقاط، منتقل و به کنترل گردوغبار، چرخش اکولوژیکی تالاب و افزایش تولید گیاهی کمک شود. ولی افزایش دما در اثر تغییرات آب و هوایی در جهان و شدت آن در ایران که خشکسالی را جدیتر میکند و بارش کمتر سبب شده تا تأثیرات اقدامات صورتگرفته کمتر و دیرتر ظاهر شود. بههمیندلیل موضوع ثبت تالاب هامون بهعنوان ذخیرگاه زیستکره در یونسکو و پارک مرزی صلح پیگیری جدی میشود تا توجهات به آن افزایش یابد. با ثبت هامون در قامت ذخیرگاه زیستکره مرزی، بودجههای بینالمللی برای مدیریت تالاب افزایش مییابد و موضوع حقابه هامون با جدیت بیشتری دنبال میشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.