برقراری آتشبسی ۴۸ساعته در ۳ شهر سوریه
سوزن در خرمن آتش
دمشق، پایتخت سوریه، تحت بمباران شدید شورشیان قرار دارد، حملات هوایی روز گذشته جنگندههای ارتش به مواضع شورشیان در حومه پایتخت جان دستکم 31 غیرنظامی را گرفته است و رهبر «جبهه مردمی تغییر و آزادسازی سوریه» برای گفتوگو درباره آینده بحران این کشور، در مسکو به سر میبرد؛ اما آنچه در این میان، بیش از همه قطبنمای آتی جنگ داخلی در سوریه خواهد بود، تحولاتی است که در چند شهر کوچک در شمال غربی این کشور و همچنین شمال غرب پایتخت در جریان است. ارتش سوریه و شبهنظامیان مسلح شورشی در حالی از روز گذشته درباره اجرای آتشبسی 48ساعته در شهر «زبدانی» و دو شهرک شیعهنشین «الفوعه» و «کفریا» به توافق رسیدند که بنابر ادعای منابع امنیتی دمشق، نیروهای ارتش پس از شش هفته جدال بیوقفه با شورشیان، تنها چند ساعت با تصرف کامل زبدانی فاصله داشتند. آتشبس موقت که در شهر زبدانی، در 45 کیلومتری شمال غرب دمشق و همچنین شهرکهای شیعهنشین و تحت محاصره «الفوعه» و «کفریا»، در استان «ادلب» برقرار شده، در حقیقت ثمره مذاکرات چندجانبه شورشیان سوری با هیأتی از نمایندگان کشورهای همسایه و حزبالله لبنان است. «رامی عبدالرحمان»، دبیر دیدهبان حقوق بشر سوری، ضمن اعلام این خبر، گفت: مذاکرات تا روشنشدن تکلیف خواستههای اصلی طرفین ادامه خواهد یافت. شورشیان سوری اعلام کردهاند اگر دولت اتوبوسهایی برای انتقال شورشیان محاصرهشده «احرار الشام» در شهر زبدانی فراهم آورد، اجازه ورود کاروانهای امدادی و غذایی دولتی به شهرکهای شیعهنشین را صادر خواهند کرد. این در حالی است که به گزارش دیدهبان حقوق بشر سوری و با اتکا به مشاهدات فعالان میدانی، برخی از شورشیان سوری با اشاره به اطلاعات بهدست آمده از تهدیدها، از ترک زبدانی سرباز زدهاند. شورشیان سوری بر این باورند بلافاصله پس از خروجشان از زبدانی، نیروهای تحت امر «بشار اسد» رئیسجمهوری آن کشور، حمله موشکی تمامعیاری علیه مواضع شورشیان در حومه شهرکهای شیعهنشین استان ادلب ترتیب خواهند داد. الفوعه و کفریا از مناطق تحت کنترل دولت در استان ادلب است که در ماههای اخیر یکبهیک به دست جبهه «النصره» و گروههایی مشابه سقوط کردهاند. این در حالی است که زبدانی، آخرین پایگاه شورشیان النصره و متحدان شبهنظامیشان در 10 کیلومتری مرزِ لبنان، از شش هفته پیش هدف حملات همهجانبه ارتش سوریه و نیروهای حزبالله لبنان بوده است؛ حملاتی که ائتلافی از شورشیان سوری با عنوان «جیشالفتح» متشکل از گروه احرار الشام و جبهه النصره را واداشت تا نزدیک به یک ماه پیش و در اقدامی تلافیجویانه، دو شهرک مذکور در استان ادلب را به محاصره خود درآورند. با تمام این اوصاف، آنطور که پیداست، تشدید درگیریها، افزایش تلفات و خسارات و تعمیق بحران انسانی در هر سه شهر تحت محاصره که در همان ابتدای کار، نگرانی نماینده ویژه سازمان ملل را نیز به همراه داشت، با کشاندن دو طرف به پای میز مذاکرات، جدیدترین آتشبس سوری را رقم زده است؛ آتشبسی که برای نزدیک به یک سال، روی از میدان جنگ سوریه برگردانده بود. منطقه امن: آری یا نه؟ «احمد داووداغلو»، نخستوزیر ترکیه، روز سهشنبه و در گفتوگو با خبرگزاری «بیبیسی» از لزوم تشکیل منطقهای امن در شمال خاک سوریه سخن گفته است. او در حالی تأمین امنیت غیرنظامیان در برابر حملات ارتش سوریه و تروریستهای داعش را دلیلی بر عزم دولتش برای ایجاد منطقهای امن در شمال سوریه دانسته است که وزارت خارجه آن کشور همزمان از توافق ترکیه با ایالات متحده درباره تشکیل منطقهای امن به طول 98کیلومتر و عمق 45 کیلومتر در داخل خاک سوریه خبر داده است. وزارت خارجه سوریه اعلام کرده منطقه امن احتمالی به دست نیروهای ارتش آزاد سوریه یا همان شبهنظامیان میانهرویی اداره خواهد شد که اکنون در پایگاههای دولتی آن کشور تحت آموزشهای نظاممند ارتش ایالات متحده قرار دارند. داووداوغلو نیز در حالی ضمن تأیید بیانیه وزارت خارجه ترکیه، احتمال استفاده از قوای نظامی تحت امرش را در صورت تشدید تهدیدهای فرامرزی رد نکرده که سخنگوی وزارت خارجه ایالات متحده، هرگونه توافقی با دولت ترکیه درباره تشکیل منطقهای امن را تکذیب کرده است؛ اگرچه این اختلافات صرفا به نامگذاری طرح مشترک دو کشور بازمیگردد. «مارک تونر»، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، در گفتوگویی با خبرنگاران گفت کاخ سفید درصدد است با پرهیز از هرگونه توصیف یا نامگذاری بر تلاشهای مشترک خود با ترکیه، تنها بر هدف نهایی خود که همانا بیرونراندن تروریستهای داعش از این منطقه است، تمرکز کند. این در حالی است که رهبران سیاسی کُرد بر این باورند طرح ایجاد منطقه امن، در حقیقت بخشی از تلاش آنکارا برای بازداشتن کردها از تشکیل منطقهای خودمختار در روژآوا یا همان کردستان سوریه است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.