نامه هشدار دانشمندان درباره استفاده از هوش مصنوعی در جنگ
هوشمندان بیاحساس در خدمت جنگسالاران
گروه علم: بهتازگی دهها نفر از دانشمندان، نامه سرگشادهای را منتشر کردهاند و درباره خطر پدیدآمدن سلاحهای هوشمندی که مستقل از اراده انسانها فعالیت میکنند، هشدار دادهاند. به بیان دیگر، آنها خواستار عدم تولید و بهکارگیری رباتهای قاتل و جنگجویان دارای هوش مصنوعی شدند. بسیاری از دانشمندان و متخصصان علم و فناوری از جمله «استیون هاوکینگ»، «نوام چامسکی» و «ایلان ماسک»، این نامه سرگشاده را (که در نشست آغازین کنفرانس هوش مصنوعی سال 2015 منتشر شد)، امضا کردهاند. نویسندگان نامه هشدار دادهاند در آینده نهچنداندور، با پیشرفت علم و فناوری، ابزارهای جنگی نوینی تولید میشوند که بدون نیاز به دخالت انسانها، توانایی شرکت در عملیات نظامی را دارند. بهاینترتیب، پس از پدیدآمدن باروت و سلاحهای هستهای، اینک سلاحهای هوشمند انقلاب سومی را در تاریخ جنگ رقم خواهند زد. در این نامه همچنین به فواید سلاحهای هوشمند (از جمله درگیرنشدن انسانها با یکدیگر) و خطرها و عواقب استفاده از اینگونه سلاحها (ازجمله راهیافتن این جنگافزارها در بازار سیاه یا استفاده دیکتاتورها، تروریستها و جنگسالاران از آنها)، اشاره شده است. نویسندگان نامه چنین نتیجه گرفتند که در صورت جلوگیرینکردن از ساخت سلاحهای هوشمند، این سلاحها «کلاشنیکفهای آینده» خواهند شد. بااینحال، امضاکنندگان این نامه (که برخی از آنها در زمینه هوش مصنوعی و فناوری ساخت ربات فعالیت میکنند)، هوش مصنوعی را بهطور کامل نفی و طرد نکردهاند: «راههای بسیاری وجود دارد که هوش مصنوعی بدون ایجاد سلاحهای تازه کشتارجمعی، میتواند میدانهای نبرد را برای انسانها، بهویژه غیرنظامیان امنتر کند»؛ اما بسیاری از متخصصان علم رباتیک با این نظر همرأی نیستند. «رادنی بروکس»، سازنده و پژوهشگر ربات، در ماه نوامبر سال پیش در وبلاگش گفته بود هوش مصنوعی نه یک تهدید که یک ابزار به شمار میآید: «گمان میکنم این نگرانی ناشی از یک اشتباه بنیادین است که نمیتواند بین پیشرفتهای اخیر در زمینه هوش مصنوعی و عظمت و پیچیدگی هوش ارادی تفاوت قائل شود». «رادنی بروکس» برخلاف امضاکنندگان نامه سرگشاده، بهکارگیری هوش مصنوعی را فاجعهبار نمیخواند: «برای اینکه هوش مصنوعی از اراده برخوردار باشد تا بتواند بدذات باشد، نیازمند دستانی ماهر یا ابزارهای دیگری است که بتواند بر انسانها چیره شود. همچنین هوش مصنوعی باید درک کاملی از انسانها داشته باشد تا بتواند در زیرکی از آنها پیشی گیرد...؛ برای رسیدن به چنین درجهای از هوش مصنوعی، نیازمند کار شبانهروزی هزاران دانشمند و مهندس هستیم که احتمالا قرنها طول میکشد». شاید امروز شاهد شکاف و دودستگی میان دو گروه از پژوهشگران و دانشمندان باشیم؛ دستهای که نگران پدیدآمدن «فرانکشتاین»های افسانهای در نتیجه دستاوردهای تازه فناوری هستند و دستهای دیگر که با اطمینان، افسار علم و فناوری را در دستان خود میبینند؛ اما این بحث قدیمی میان دانشمندان که چندین دهه قدمت دارد، اکنون بیشتر اهمیت پیدا کرده است؛ چراکه در وضعیت کنونی جهان تهدیدهای گروههای تروریستی و افراطی، نگرانیهای زیادی را در سراسر جهان برانگیخته است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.