|

چند نکته درباره «پلتفرم ۲۸»

دستگاه چندکاره معماری

بهروز فائقیان: در شرایطی که هرروز با ادغام بیش‌ازپیش رسانه‌های هنری مواجه هستیم و به‌ویژه در فضایی که آکادمی‌ها به‌روشنی از همراهی با تجربه‌های نسل نوآمده درمی‌مانند، هم‌زمان شاهد ابداعاتی در پوشش‌دادن به این شکاف، اغلب از سوی بخشی از جامعه هنری هستیم که تجربه هنری را فراتر از آموزه‌های جامد و کلاسه‌شده می‌بیند؛ بی‌آنکه مدعی ارائه راه‌حل یا نسخه معینی باشد و شاید تنها در مسیر تبادل و گفت‌وگوهایی که لزوما به نتایج خلق‌الساعه نخواهند انجامید. حالا یکی از همین رویدادها در راه است. «پلتفرم 28»، واقع در خیابان خاقانی، مکانی است در مجاورت گالری «آب‌انبار» که قرار است از روز جمعه 16 مرداد و پس از افتتاح رسمی، محل تلاقی و میزبان طیف وسیعی از رخدادهای تجسمی، البته با دید معمارانه باشد. آزاده زعفرانی، معمار و دانش‌آموخته دانشگاه تورنتو، طراح و مبتکر «پلتفرم 28»، در بیانیه‌ای که در ورودی این مکان درج شده، پلتفرم 28 را یک دستگاه چندکاره، مکانی برای هنر، معماری و طراحی که به نوآوری، خلاقیت، ذهن طراح و غیرممکن‌ها علاقه‌مند است، معرفی می‌کند. در این بیانیه تشویق راهکارهای سازنده برای زیستن در آینده، تحقیق و پیشرفت تدریجی و مداوم و همچنین مبادلات فرهنگی بدون‌مرز مورد تأکید قرار گرفته است. به‌این‌ترتیب، طراح و مدیر این مرکز، تأکید دارد که این مکان تنها یک گالری هنری نیست بلکه باید آن را مشخصا فضایی برای تبادل خلاقانه ایده‌هایی در نظر گرفت که در تلاقی هنر و معماری معنی می‌یابند؛ پروژه‌هایی متغیر که طیف وسیعی از رسانه‌های هنری چون آرت‌ورک‌ها، پرفرمنس‌ها و ورک‌شاپ‌ها را شامل می‌شوند. زعفرانی بااین‌حال تصریح می‌کند؛ پلتفرم 28 یک جهت‌گیری مشخص یعنی معماری را در فعالیت‌هایش دنبال می‌کند و درصدد است تا پروژه‌ها و تجربه‌های تجسمی را با دید معمارانه به مخاطبان ارائه کند. او در تشریح ماهیت این پروژه‌ها می‌گوید: «فعالیت‌های پلتفرم به‌صورت فصلی برنامه‌ریزی‌ شده و در هر فصل چهار نمایش در این مرکز خواهیم داشت که در ذیل چهار سرفصل هنرهای تجسمی، پروژه‌های معماری، طراحی مد و طراحی اشیای کاربردی تعریف می‌شود؛ بااین‌حال معماری زبان مشترک همه این پروژه‌ها خواهد بود، برای مثال ممکن است پروژه‌ای در زمینه طراحی لباس مشاهده کنیم که در آن از تکنیک پرینت سه‌بُعدی استفاده شده، درحالی‌که گستره کاربرد این تکنیک به‌کرات در حوزه معماری تعریف شده است. همچنین به‌طور مشخص می‌توانم به فعالیت‌های هنرمندانی مانند «پل نوبل» که یکی از نمایش‌های پلتفرم 28 را شکل خواهد داد اشاره کنم، که طراحی‌هایش اساسا با فضای شهری در ارتباط مستقیم است». اما فعالیت این دستگاه چندکاره به همین‌جا ختم نمی‌شود. طبق اظهارات طراح پلتفرم 28؛ این مجموعه از دوشنبه تا جمعه هرهفته به‌صورت دائمی در قالب کتابخانه تخصصی هنر و معماری نیز به فعالیت خواهد پرداخت و علاقه‌مندانی که به عضویت پلتفرم درمی‌آیند، قادر خواهند بود در زمان‌های یادشده از این قرائت‌خانه بهره ببرند. چنان‌که مدیر این مرکز هنری عنوان می‌کند؛ تمامی کتاب‌ها که در مرحله اول تعدادشان به 200 جلد می‌رسد، در نسخه اصلی و به زبان انگلیسی ارائه خواهند شد و برای تجهیز این بخش از پلتفرم، به‌روزترین نشریات این حوزه‌ها در نظر گرفته شده‌اند. جالب‌توجه است که او با توجه به فضای محدود این مرکز، از افزایش تعداد نشریات قرائت‌خانه به یک هزار جلد سخن می‌گوید. پلتفرم 28، همزادی هم دارد که قرار است ازاین‌پس با عنوان «پنجره W01» و در قالب کوچک‌ترین گالری تهران فعالیتی موازی اما متفاوت با پلتفرم را دنبال کند؛ مکانی که هربار با ارائه تک‌اثری از یک هنرمند، به گفته مدیرش، در جست‌وجوی بازار ثانویه هنر است؛ فعالیتی که لزوما در ارتباط مستقیم با هنرمند تعریف نمی‌شود و جنبه اقتصادی در آن برجسته‌تر است. حالا، همه فعالیت‌های این دستگاه در طراحی آزاده زعفرانی و البته در فضایی بسیار محدود امکان‌پذیر می‌شود. قابلیت جابه‌جایی و تغییر کاربری اجزا و عناصری که در این فضا تعبیه شده‌اند، تمهیدی است که به برگزارکنندگان رویدادها امکان می‌دهد در زمانی کوتاه کتابخانه را به فضایی برای نمایش آثار و برگزاری ورک‌شاپ یا اجراهای هنری تبدیل کنند. در این طراحی، یونیت‌هایی با قابلیت حرکت و هدایت به نقاط موردنظر، تبدیل فضای روزانه کتابخانه را به مکانی برای برگزاری دیگر پروژه‌ها ممکن می‌کنند؛ رویدادهایی که در قالب نشست‌ها و کارگاه‌های ویژه با ارائه مباحث مختلف، از معرفی نرم‌افزارهای طراحی و گرافیک تا رویکردهای فلسفی در این حوزه را شامل خواهد شد. اولین نمایش معماری پلتفرم 28 با نمایشگاه‌گردانی علی فریورصدری، جمعه 16 مرداد و هم‌زمان با افتتاح رسمی این مکان برپا خواهد شد؛ «سودای دیروز و امروز» بازنگرشی ناویراسته است از پاویون ایران در چهاردهمین نمایشگاه دوسالانه معماری ونیز با عنوان اصلی «عناصر بنیادین» و عنوان فرعی «جذب مدرنیته ۱۹۱۴-۲۰۱۴» در بخش پاویون کشورها که به دلایلی آنچه نمایش داده شد تا اندازه‌ای از خواست نمایشگاه‌‌گردانان فاصله داشت. نمایش حاضر امکانی را فراهم کرده تا ضمن نادیده‌گرفتن برخی ویرایش‌های اعمال‌شده، فرصتی نیز برای بازنگری و تکمیل پژوهش فراهم‌ آید.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.