|

مروری بر آخرین آلبوم مارک نافلر

مبارزه بوکسوری که دماغش شکسته

افسانه شفیعی: آلبوم پیگیر (Tracker)، با 11 قطعه، هشتمین آلبوم سولوی مارک نافلر است که یک نمونه ناب نافلری محسوب می‌شود. با احتساب آلبوم‌های استودیویی‌اش با گروه دایرستریت، آلبوم‌های مشترکش با سایر هنرمندان و موسیقی فیلم‌هایش (به‌جز آلبوم‌های زنده) بیست‌وهفتمین آلبوم او به‌شمار می‌آید. او برای معرفی آلبوم جدیدش از ماه می توری را با 85 کنسرت در اروپا و آمریکای شمالی از شهر دوبلین آغاز کرد که تا ماه اکتبر ادامه خواهد داشت. این آلبوم شامل 11 قطعه است اما بسته دولوکس آن شامل سی‌دی دومی با شش قطعه اضافی (bonus) و یک دی‌وی‌دی با مصاحبه‌ای ویدئویی با مارک نافلر است که در آن راجع‌به بعضی از قطعه‌های آلبوم صحبت کرده که روی کانال رسمی‌اش در یوتیوب نیز وجود دارد. همچنین در یک ترفند جالب بازاریابی در آلبوم‌هایی که در دو فروشگاه خاص زنجیره‌ای در آلمان به‌فروش می‌رسد، یک قطعه اضافه دیگر نیز وجود دارد. این آلبوم به پشت‌گرمی گروه او که در این سال‌ها همراهش بوده‌اند، ساخته و اجرا شده است و گای فلچر کیبوردیست گروه دایرستریت در آن همکاری می‌کند. اغلب ترانه‌ها توسط خود نافلر نوشته شده‌اند. او در این اثر از یک قبرکن تنها و بی‌کس می‌گوید (در قطعه «مرد توانا»)، از یک «شهر رودخانه»ی متروک و یک پسر روزنامه‌فروش که الهام‌گرفته از کودکی خودش است (در قطعه «بازیل») و آلبومی محزون و مودی با لحنی سلتیک (نوعی از موسیقی فولک اسکاتلندی) خلق می‌کند که بعضی از شخصیت‌هایش در شعرها خاطرات گذشته را برای ما زنده می‌کنند و به این ترتیب نام آلبوم برای ما مفهوم می‌یابد. «Tracker» به معنای کسی است که ردپایی را به سر منشأ آن دنبال می‌کند. او خود در مصاحبه‌ای با مجله رولینگ استون می‌گوید «این آلبوم «ترکر» نام دارد و به‌منظور دنبال‌کردن ردپای زمان به سال‌های گذشته است». در این آلبوم مارک نافلر، گیتار، گای فلچر، کیبورد، جان مک‌کاسکر، ویلن و چیترن، مایک مک‌گلدریک، سوت و فلوت چوبی، گلن ورف، بیس و یان توماس، درامز می‌نوازند. از دیگر هنرمندانی که در این آلبوم با نافلر همکاری کرده‌اند، نایجل هیچکاک، تام والش، بروس مولسکی فیل کانینگ‌هام و روت مودی هستند (نافلر، توماس و فلچر در برخی قطعات سازهای دیگری هم نواخته‌اند). روت مودی که در دوئت «هرجا که می‌روم» در کنار نافلر حضور دارد، خواننده و ترانه‌سرای پاپ است که قبلا هم با نافلر در آلبوم Privateering و آلبوم These Wild Things (آلبوم روت مودی) همکاری داشته‌اند. این خواننده در قطعات دیگری نیز به‌عنوان بک وکال همکاری کرده‌ است. این آلبوم نیز همچون آلبوم‌های اخیر شخصی نافلر حال‌وهوایی پیرمردی و آرام دارد و دیگر خبری از آن نافلر پرانرژی دایرستریت نیست، حال‌وهوایی که طرفداران مارک نافلر دیگر به آن عادت کرده‌اند. اکثر قطعه‌های این آلبوم تمپو‌هایی آهسته و ترانه‌هایی درباره مسائل روزمره یا خاطرات گذشته دارد که با آکوردهایی آشنا ساخته شده است. این قطعه‌ها فضاهایی نوستالژیک و احساسی دارد و در بعضی از قطعه‌ها تکنوازی‌های لطیف و کوتاه ساکسفون آن را تشدید می‌کند. در این آلبوم نیز نافلر با استفاده از تم‌های فولک همچون سِلتی (فولک ایرلندی و اسکاتلندی)، کانتری و بلوز فضای منحصر به‌فرد فولک راک خود را ساخته است و در خیلی از آهنگ‌ها حضور ویلن فولک (فیدل)، فلوت چوبی و بانجو به فضای سلتی کمک کرده است. ریتم‌های گیتار آکوستیک، تکنوازی‌های مختصر گیتار الکتریک و صدای بی‌تفاوت و سرد او همچون امضایی بر جای جای اکثر قطعه‌ها وجود دارد. قطعه آغارین این آلبوم، Laughs and Jokes، که درباره شر و شور دوران خوش جوانی است با پس‌زمینه‌ای از ابتدای قطعه جَز مشهور Take Five اثر دیو بروبک آغاز می‌شود و سپس به یک تم فولک سلتی تغییر جهت می‌دهد و در پایان دوباره به Take Five بازمی‌گردد. در این قطعه نافلر انگار تکلیف خودش را با مخاطب روشن می‌کند. با اینکه این ترانه‌ای نوستالژیک است، اما او در آن یادآوری می‌کند که دوران جوانی‌اش را فراموش نکرده است. قطعه Broken Bones نیز از قطعه‌های درخشان این آلبوم است نشانی از همان حس جوانی ‌‌گمشده در نافلر دارد. این قطعه که تمپوی بالایی دارد زبان حال بوکسوری است که با طنز ظریفی آغاز می‌شود: «او مردی با دماغ شکسته دوست داره، انگار شانس آوردم...». او روی رینگ می‌رود و استخوان‌هایش خرد و خاکشیر می‌شود و از او می‌خواهد که نعش درب و داغونش را به خانه ببرد. این قطعه جزء معدود قطعات دایر ستریتی این آلبوم است. اما شاید دایرستریتی‌ترین قطعه این آلبوم با آن صدای نقره‌ای خاص گیتار نافلر Beryl باشد که درباره بریل بِین‌بریج نویسنده داستان‌های روان‌شناختی انگلیسی اهل لیورپول است. بریل بین‌بریج نویسنده‌ای سرشناس از طبقه کارگر بود که تحصیلات عالیه نداشت و درمیان طبقه کارگر خوانندگان زیادی داشت. او در طول فعالیتش پنج بار نامزد جایزه بوکر شد، اما هیچ‌وقت آن را برنده نشد تا اینکه در سال 2011، یک سال پس از مرگش در 77 سالگی، جایزه افتخاری بوکر به او اهدا شد. نافلر در این آهنگ اشاره‌ای طعنه‌آمیز به این قضیه دارد: «وقتی او مدال بوکرش را گرفت، دیگر در قبرش خفته بود. دیگر خیلی دیر است. دیگر خیلی دیر است». نافلر در مصاحبه با مجله رولینگ استون درباره این آلبوم می‌گوید باید از باب دیلن به‌خاطر «ترکر» ممنون باشم و توضیح می‌دهد که او در تور سال 2011 باب دیلن، به‌عنوان اجرای آغازین، شرکت داشته و دو قطعه از قطعات این آلبوم یعنی «Silver Eagle» و « Lights of Taormina» را در همان دوره نوشته است. او می‌گوید اگر در آن دو تور باب با اتوبوس شرکت نمی‌کردم این قطعات را ننوشته بودم. اولین همکاری نافلر با دیلن به سال 1979 و آلبوم «Slow Train Coming» بازمی‌گردد. نافلر درباره دیلن می‌گوید من و او به موسیقی‌های ریشه‌ای مشترکی علاقه داریم و هیچ‌کدام اهل گپ‌زدن راجع به شایعات نیستیم و در پاسخ به این سؤال که «پس دیلن از آن آدم‌هایی نیست که پشت صحنه با آنها خوش می‌گذرد؟» می‌گوید: «نه. من هم نیستم». این‌بار که مارک نافلر تورش را آغاز کرد، دیگر خبری از همان چند قطعه مختصر از گروه دایرستریت هم نبود. او می‌گوید: «هنوز هم از اینکه یکی از آن آهنگ‌های خوب و قدیمی دایرستریت را اجرا کنم لذت می‌برم و خیلی هم به آنچه که در آن زمان انجام دادیم، افتخار می‌کنم. قطعا ما روزهای خوش بسیاری داشتیم و کاری که انجام می‌دادیم همان چیزی بود که همه‌مان وقتی بچه بودیم می‌خواستیم. اما شما باید برای اینکه به مسیرتان ادامه دهید انعطاف‌پذیری داشته باشید...». چند سال پیش یکی از اعضای پیشین گروه دایرستریت که نام گروه خود را «The Straits» گذاشته بود توری را آغاز کرد که در آن رپرتوارهای قدیمی‌ای را می‌نواختند که خود نافلر از اجرای آنها روی صحنه اجتناب می‌کرد. نافلر در پاسخ به پرسشی راجع‌به این قضیه بی‌آنکه صدایش را صاف کند، گفت «نمی‌دانم. این کار برای من نیست». او در گفت‌وگو با مجله بیلبورد گفت: «دیگر آن‌طور که روزی بودم، سردرگم نیستم، وقتی فکر می‌کنید مسیری که پیش‌روی شماست کمی کوتاه‌تر از مسیری است که پشت سرتان وجود دارد، به این فکر می‌کنید که تلاش خود را بکنید تا یک شعر خوب بنویسید به این امید که بتوانید یک قطعه خوب از آن بسازید. این‌طور شعرها هرازگاهی پیدا می‌شوند، من تنها هرازگاهی نگاهی به آنها می‌اندازم و با خود می‌گویم آیا هیچ‌کدام از آنها روشنایی روز را خواهند دید و بعد تمام تلاشم را می‌کنم تا برای بعضی‌هایشان این اتفاق رخ دهد». و زمانی که از او پرسیده شد چند تا از این شعرها دارد، فهرستی از 55 شعر را می‌شمارد و می‌گوید: «به شما قول می‌دهم همه اینها تبدیل به آهنگ نمی‌شوند، فکر می‌کنم تعداد زیادی از اینها به حاشیه می‌روند. فکر نمی‌کنم بیش از دو یا سه آهنگ خوب از اینها در بیاید. گفتنش سخت است اما فکر می‌کنم بیشتر آنها حتی از خانه من هم بیرون نمی‌روند اما کارکردن با آنها واقعا جذاب است».نقدهایی که راجع‌به این آلبوم نوشته شده اکثرا آن را اثری شایسته و قابل‌انتظار از مارک نافلر توصیف کرده‌اند. منتقدی در میوزیک بلاگ می‌نویسد: هشتمین آلبوم استودیویی مارک نافلر اثری تأثیرگذار است. به اندازه‌ای که فکر می‌کردم اوج و تاب ندارد اما به هرحال اثری زیباست که راحت می‌توان با آن ارتباط برقرار کرد. شما می‌توانید تأثیر لحن سلتیک -فولک و حتی اشاره‌هایی از گروه «گریتفول دد» را از آن بشنوید، درحالی‌که در طول آلبوم گیتار اسلید به‌خوبی در کنار ارگان قرار گرفته. مقدمه‌ای نرم و ملایم به‌وسیله بخش‌های زیبا و فریبنده‌ای از گیتار دنبال می‌شوند که در تمام روز در سرتان موج می‌زنند تا اینکه دوباره به آن گوش بسپارید. بله، درست شبیه به آلبوم‌های دیگر نافلر. او همیشه یکی از پادشاهان «باحال» عرصه موسیقی بوده است و بعد از شنیدن این آلبوم باید بگویم که هنوز هم قلمرو خود را حفظ کرده است. ترکر آرام، متنوع و صمیمی است و بخش‌های گیتار نافلر در آن به همان زیبایی نوازندگی او در قطعه «Sultans of Swing» گروه دایرستریت است. قصه‌گویی او بسیارقوی و قطعاتی همچون بازیل و اسکادایور یادآور دوران دوری در کودکی اوست. حالا او خیلی بزرگ‌تر است، برای همین هم داستان‌هایش با لحنی ملانکولی روایت می‌شوند، انگار که در حال دکلمه اشعار برای تعدادی دوست باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.