|

20 واحد بهبود در جایگاه ایران در شاخص کیفیت زندگی

داده‌های جدولی که به کیفیت زندگی در کشورهای مختلف می‌پردازد، نشان می‌دهد ایران از میانه سال 2014 تا میانه سال 2015، با 20 واحد بهبود در جایگاه 54‌ام ایستاده است. براساس ارقام نیمه سال 2014، ایران در جایگاه 74‌ام قرار داشته است. در فهرستی که در میانه سال 2015 برای کیفیت زندگی منتشر شده، سوئیس بالاترین میزان این شاخص را در میان کشورهای جهان به‌خود اختصاص داده است. شاخص محاسبه‌شده برای این کشور، 285.77 است. پس از این کشور، دانمارک ایستاده که شاخص کیفیت زندگی در آن، 254.74 است. آلمان در این جدول در جایگاه سوم قرار دارد. شاخص کیفیت زندگی برای این کشور، 244.31 گزارش شده است. فنلاند کشور چهارم در میان کشورهای این جدول است که شاخص محاسبه‌شده برای آن، 242.66 است. کشور سوئد پنجمین کشور در این جدول است که شاخص آن، 237.19 است. کشورهای عربستان‌سعودی، استرالیا، نروژ، هلند و ایالات‌متحده آمریکا در جایگاه‌های شش تا 10 قرار گرفته‌اند. ایران در این جدول در جایگاه 54 قرار گرفته است. شاخص کیفیت زندگی برای این کشور، 25.39 بوده است. برای به‌دست‌آوردن میزان کیفیت زندگی در این جدول، شاخص‌های «قدرت خرید»، «شاخص سلامت»، «شاخص قیمت مصرف‌کننده»، «نرخ ارزش دارایی‌ها برابر درآمد»؛ «زمانی که برای عبورومرور گذاشته می‌شود» و «شاخص آلودگی هوا» مورد بررسی قرار گرفته‌اند. در میانه سال 2014، کشور سوئیس کماکان در بالاترین جایگاه جدول کیفیت زندگی قرار دارد. شاخص این کشور در این سال، 208.51 بوده است. ایالات‌متحده آمریکا پس از سوئیس در جایگاه دوم قرار داشته است. شاخص این کشور در میانه سال گذشته میلادی، 187.79 بوده است. بعد از این کشور به‌ترتیب کشورهای آلمان، فنلاند، سوئد، کانادا، استرالیا، دانمارک، نیوزیلند و امارات‌متحده‌عربی قرار داشته‌اند. جایگاه ایران در این زمان و در این جدول، 74 بوده است. این نشان می‌دهد ایران ظرف یک سال گذشته حدود 20 واحد بهبود جایگاه داشته است. اصطلاح کیفیت زندگی برای ارزیابی رفاه عمومی افراد و جوامع استفاده می‌شود. این اصطلاح در طیف وسیعی از زمینه‌ها، ازجمله حوزه‌های توسعه بین‌الملل، بهداشت و سیاست مورد استفاده قرار می‌گیرد. اما گاهی «کیفیت زندگی» با مفهوم «استاندارد زندگی» اشتباه گرفته می‌شود این در حالی است که این دو، دو مفهوم جدا هستند. مفهوم «استاندارد زندگی» به شکل عمده بر درآمد استوار است. کیفیت زندگی، به‌نوعی بیانگر وضعیت افراد ساکن در یک کشور یا منطقه است. نظریات اولیه مربوط به کیفیت زندگی، بیشتر بر نگرانی‌ها و اولویت‌های فردی تأکید داشتند؛ اما در سال‌های اخیر مباحث نظری، از فردمحوری به سمت نگرانی‌های اجتماعی نظیر امنیت، آزادی، گستردگی کیفیت زندگی و ساختار و کیفیت روابط اجتماعی افراد در جامعه تغییر یافته است. کیفیت زندگی به شیوه‌های گوناگون محاسبه می‌شود. به‌طورکلی می‌توان کیفیت زندگی را با استفاده از شاخص‌های ذهنی و عینی محاسبه کرد. شاخص‌های ذهنی، منعکس‌کننده ارزیابی ذهنی افراد از زندگی شخصی خود هستند. این ارزیابی با استفاده از اطلاعات افراد که وضعیت رفاهی خود را از طریق پرسش‌نامه‌های مختلف یا سرشماری‌ها، اظهار کرده‌اند، به دست می‌آید. چنین شاخص‌هایی، نشان‌دهنده شرایط کلی زندگی افراد و نحوه نگرش آنها به این شرایط بوده و با جمع‌آوری و تحلیل آماری این شاخص‌ها، می‌توان به ارزش‌های طبقات مختلف اجتماعی پی برد. محاسبات عینی کیفیت زندگی، بر پایه متغیرهای قابل لمس بنیان نهاده می‌شوند. این متغیرها به‌صورت معمول توسط نهادهای رسمی جمع‌آوری و منتشر می‌شود. حساب‌های اقتصادی، بهداشت، آموزش، آلودگی شهری و سایر اطلاعات کلی، نمونه‌هایی از این‌گونه اطلاعات هستند. هدف روش عینی، بررسی وضعیت جامعه در حالت‌های کلی مانند اقتصاد کلان، وضعیت کلی جامعه و شاخص‌های مربوط به نفوس است. طبق روش محاسبه عینی، کیفیت زندگی ممکن است به‌صورت رابطه متقابل میان چهار مشخصه اساسی فعالیت‌های انسان تعریف شود؛ این چهار مشخصه عبارتند از کیفیت جمعیت، رفاه مادی، کیفیت نظام اجتماعی و کیفیت اکوسیستم و محیط‌زیست. درحالی‌که کیفیت زندگی از دیرباز هدف سیاست‌گذاری‌های صریح یا ضمنی بوده، با این حال، تعریف و اندازه‌گیری مناسب آن امری دشوار بوده است. شاخص‌های متنوع «عینی» و «ذهنی» در نظرسنجی‌های رفاه ذهنی (subjective well-being) و روان‌شناسی شادی موجب علاقه مجدد به مفهوم کیفیت زندگی شده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.