اميرعلي ابوالفتح، كارشناس روابط بينالملل:
تأثيرتأييد توافق بر انتخابات آمريكا
برخي رسانههای غربی معتقدند که دولت اوباما به گرفتن تأیید کنگره بر سر توافق هستهاي نزدیک میشود، تحلیل شما در اینباره چیست؟ آيا دولت آمريكا به اين نقطه نزديك است؟ سقف انتظار دولت اوباما این است که کنگره در مرحله اول به این توافق رأي بدهد. با توجه به هجمه سنگینی که جمهوریخواهان علیه این توافق به راه انداختند و بسیج عمومی که گروه آیپک انجام میدهد و از داخل اسرائیل هدایت میشود خیلی دور از انتظار است که در همان مرحله اول، توافقنامه با اکثریت 50 درصدي به علاوه یک رأی در هر دو مجلس نمایندگان و سنا تصویب بشود. در مرحله دوم امید اوباما و تیم او این است که جمهوریخواهان از عدد دوسوم رأی درهر دو مجلس محروم شوند. این وضعیت هم هست که آن دسته از دموکراتهای مردد که هنوز اعلام موضع نکردند و درعینحال به توافق انتقاد دارند و به ایران بدگمان و بدبین هستند و در روزهای گذشته در استماعی که در کنگره آمریکا علیه این توافق برگزار شد، صحبت و دغدغههای خود را مطرح کردند تا این گروه از اعضای دموکرات با کاخ سفید همراه شوند. اگر این اتفاق در مجلس نمایندگان و سنا بیفتد جمهوری خواهان حائز شرایط دوسوم رأی نمیشوند؛ بنابراین اوباما با خیال راحت میتواند رأی کنگره را وتو کند و سند را از این گردنه حساس بگذراند. دولت اوباما برای رسیدن به این شرايط دارد تمام تلاش خود را میکند و با کنگره صحبت میکند و وزرای مختلف دولت در جلسات متعدد شرکت میکنند و به هر شکل ممکن و با هر ادبیاتی تلاش میکنند که حمایت کنگره را بهدست آورند. کار دومی که دولت آمریکا انجام میدهد جلب حمایت کشورهای خاورمیانه و متحدان واشنگتن در خاورمیانه، شامل اسرائیل و کشورهای عربی است و جان کری هم روز گذشته در دوحه بود. برای بسیاری از اعضای کنگره آمریکا مسائل فنی خیلی مهم نیست؛ اينكه ایران چه تعداد سانتریفیوژ یا چند کیلو اورانیوم دارد يا اينكه فردو چه میشود، مهم برای آنها این است که رفتار ایران چه میشود و اگر اعتماد کشورهای منطقه به این توافق جلب شود دست مخالفان مقداري خالی میشود و دیگر نمی توانند به اینکه اسرائیل یا عربستان یا کویت و اردن ناراحت هستند، استناد کنند. کار سومی که آنها انجام میدهند این است که شخص رئیسجمهور آمریکا فراخوان عمومی انجام داده و از مردم خواسته صدای خودشان را درباره این توافق آنقدر بلند کنند که به گوش نمایندگان کنگره برسد و آنها تحتفشار افکار عمومی با آن مخالفت نکنند. هنوز هم نمیشود برآوردی داشت که در این زورآزمایی کاخ سفید موفق خواهد بود یا خیر؟ آيا اوباما از جلب نظر دموکراتها استفاده ميکند برای اینکه بر رأی نهایی جمهوريخواهان تأثیر بگذارد؟ در مجلس نمایندگان «نانسی پلوسی» رهبر اقلیت دموکرات از این قضیه حمایت کرده است؛ اما در مجلس سنا هنوز آقای «هری رید» رسما دیدگاه خودش را به صراحت نانسی پلوسی اعلام نکرده است. اما چیزی که وجود دارد این است که وضعیت هستهای ایران به انتخابات آمریکا گره خورده است و این یک نقطه قوت برای کاخ سفید است. اگرچه تعدادی از دموکراتها به ایران بدبین و تحت تأثیر لابی اسرائیل هستند و دغدغههایی درباره این توافقنامه دارند؛ اما اگر شکست اوباما در پروژه هستهای ایران منجر به شکست دموکراتها در انتخابات ریاستجمهوری شود، تحلیل من این است که تعدادی از نمایندگان مردد طرف رئیسجمهور آمریکا را میگیرند. چون بحث هستهای ایران یک مسئله است و بحث اینکه دموکراتها در کاخ سفید بمانند بحث دیگری است؛ چون از نظر کاخ سفید فقط بحث هستهای نیست و خیلی از برنامهها و پروژههایی که دموکراتها دنبال آن هستند، مثل بیمههای درمانی و مهاجرت و وضعیت اقتصادی دوباره تغییر میکند و این نمایندگان دموکرات که بخواهند علیه توافق هستهای رأی بدهند باید به موکلین خودشان پاسخگو باشند که چرا كاري كرديد دوباره جمهوریخواهان و رئیسجمهوری که منفور بوده است، مثل جورج بوش دوباره به قدرت برسد، باید پاسخ بدهند چرا یک پروژه را برای اوباما به قدری دشوار کردند که شانس پیروزی فردی مثل هیلاری کلینتون یا جو بایدن را از دست بدهند. این نقطه قوتی است که کاخ سفید امیدوار است تردیدکنندگان را در اين مسئله بین دوراهی قرار دهد و تشویقشان کند حتی اگر ناراضی هم هستند به خاطر ادامه حیات دموکراتها، به خصوص در کاخ سفید، از اين توافق حمایت کنند. پس میشود گفت این یک خطر بزرگ برای دموکراتهاست و اگر این توافق تصویب نشود آنها باید از انتخابات 2016 ناامید شوند؟ من نمیخواهم بگویم تمام سرنوشت انتخابات آمریکا به مسئله هستهای بستگی دارد. مسئله هستهای خیلی موضوع ضروریاي برای رأیدهندگان عادی و توده مردم آمریکا نیست... ولی براي آنها مسئله اشتغال و وضعیت مهاجرت و بیمههای درمانی و این پروژههایی که اوباما به دنبال آن بوده، مهم است، اما برای نخبگان و رسانهها و جامعه متخصص آمریکا بحث هستهای مهم است. اگر اوباما در این پروژه شکست بخورد و این شکست هستهای به سمتی برود که ایران، هم از لحاظ کمی و هم از نظر کیفی فعالیت هستهای خود را به جلو ببرد و جنگ جدیدی در نزدیکی انتخابات ایجاد و آمریکاییها آمادهباش نظامی در منطقه بدهند، قطعا به ضرر دموکراتها و باعث کاهش آرای آنها میشود. اگر «هری رید» موافقت كند میتوانیم بگوییم نگراني کنگره رفع شده؟ نه هنوز نمیشود، چون تلاشی که ائتلاف جمهوریخواه و ايپك در حال انجام آن هستند، حرکت بزرگی است و نتانیاهو گفته است هر کاری از دست ما برمیآید، انجام میدهیم. پیشبینیکردن در سیاست دشوار است؛ ولی تصور من این است که اوباما، حتی شده ناپلئونی، این قضیه را از کنگره میگذراند، با وجود تمام تبلیغات منفی که در این 35 سال دشمنی با ايران صورت گرفته هنوز مردم آمریکا بالای 50درصد از توافق حمایت میکنند. حرفشان این است که ما جنگ جدیدی نمیخواهیم و جمهوریخواهان نتوانستند بدلی معرفی کنند که به جنگ منجر نشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.