غرب برای پیمانشکنی ریسک نمیکند
بهمن کشاورز-حقوقدان
پس از حصول توافق هستهای بین ایران و گروه 1+5، ناظر اعتراضها و القای شبهاتی از ناحیه اشخاصی هستیم که عمدتا نانشان گرم و آبشان سرد است و ناچار برای اعاده وضع سابق، بحث امکان پیمانشکنی طرفهای غربی را مطرح میکنند گویی اینسوی قضیه درهرحال ناچار است به آنچه متعهد شده عمل کند و طرف مقابل میتواند پیمان بشکند و ضرری هم نبیند. باید گفت آنچه به امضا رسیده، توافقنامه است بنابراین محتوا و مضمون آن را از نامش میتوان فهمید. ممکن است تعهدات اطراف قضیه متعادل نباشد اما آنچه مسلم است همه اطراف موضوع به آنچه اعلام و امضا کردهاند مأخوذ و متعهد هستند. بهدنبال حصول این توافق، ناظر سیل افرادی هستیم که بهمنظور بهرهبرداری از بازار بکر و پرخاصیت ایران به کشور ما سرازیر شدهاند. آنچه مسلم است این اشخاص و دولتهای متبوعشان مشتاقانه در انتظار حصول این توافق بودهاند و اینک بههیچوجه حاضر نیستند امکانات بالقوه و فرصتها را رها کنند.
با این مقدمات، اینکه طرفهای مقابل نقض عهد کنند، موضوعی بسیار دور از ذهن است بهویژه با توجه به اینکه تعهدات ایران تعهداتی بسیار جدی و درازمدت است بنابراین به حکم عقل طرفهای مقابل بعید است بهانه رجوع از این تعهدات را برای ایران ایجاد کنند. از طرفی مطمئنا با رفع تحریمها ایران در میانمدت (و شاید کوتاهمدت) از نظر اقتصادی و شاید نظامی در موضعی قرار خواهد گرفت که در منطقه حرف اول و آخر را خواهد زد و این لزوما به اتکای سلاح اتمی نبوده و نیست. بنابراین طرفهای این توافق ریسک قراردادن ایران در موقعیت و موضعی را که مجبور به اقداماتی شود که منطقه را متشنج میکند، نخواهند کرد. درعینحال هرچند ممکن است بازگشت به نقطه قبلی از نظر مطالعات و تجهیزات هستهای آسان نباشد اما این امری محال نیست و تجربه گذشته هم به اطراف قضیه نشان داده که در این مورد نباید بیهوده خطر کنند. حاصل اینکه بحثهایی که در مورد احتمال پیمانشکنی اطراف قضیه مطرح میشود، بیشتر جنبه ذهنی دارد و البته شاید کسانی هم باشند که زیروروشدن کل قضایا در زمان حاضر غایت قصوی آنها باشد زیرا بازگشت تحریمها دکانهایی را که تعطیل شده یا در حال تعطیل شدن است، باز خواهد کرد. والله اعلم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.