|

درباره همه سوپراستارهای کره‌ای

وقتی جومونگ، رستم شد

سیدابوالحسن عسکرپور . کارشناس ارتباطات

موج جدید سریال‌های کره‌ای هم از راه می‌رسند. منوچهر والی‌زاده از دوبله یک سریال جدید کره‌ای در صد قسمت با عنوان «دختر امپراتور» خبر می‌دهد: «درحال‌حاضر مشغول دوبله چند سریال کره‌ای هستیم». سریال‌هایی که روزهای جومونگ و یانگوم را به یاد می‌آورد. سریال‌هایی که به‌شدت در دل و جان ایرانی‌ها نفوذ کردند و طرف‌داران پروپا قرصی داشتند. حالا به‌نظر می‌رسد صداوسیما که در زمینه تولید سریال نتوانسته به پای سریال‌های شبکه‌های خارجی برسد، دست به خرید سریال‌های کره‌ای زده تا از این بازار عقب نماند. با‌این‌حال دلایل دیدن سریال‌های کره‌ای خود جای بررسی و تأمل دارد. تحقیقات من در مورد دیدن سریال جومونگ، هرچند در مورد مردم کهگیلویه‌وبویراحمد است اما می‌تواند نمای بزرگ‌تری به ما بدهد که چرا مردم ایران سریال‌های کره‌ای را دوست دارند: اینکه یک بیننده کهگیلویه‌وبویراحمدی با توجه به نگرش‌های خاص منطقه‌ای‌اش، فرهنگ سنتی یا نیمه‌سنتی، گرایشات خاص دینی-‌مذهبی و دیگر خصوصیات یک لُر کهگیلویه‌وبویراحمدی، چطور به تماشای این سریال می‌پردازد و چگونه این پردازش خاص از سریال را درک می‌کند، موضوعی است که در این تحقیق موردتحلیل قرار گرفت. درواقع با توجه به مسئله، نیاز بود اطلاعات لازم از نمونه‌هایی با ویژگی‌های موردنظر در این تحقیق در زمینه نوع تفسیر و چارچوب داوری آنها جمع‌آوری شود. با توجه به اینکه نوع دریافت هر فرد وابسته به دنیای پیرامونی و شرایط منحصربه‌فردی است که فرد آن را تجربه می‌کند، بنابراین ضرورت داشت که روشی اتخاذ شود که در آن به چگونگی دریافت و چگونگی اثرات پرداخته شود، پس بر این اساس بهترین روش برای این کار روش کیفی بود که با کمک تکنیک مصاحبه عمقی، محقق شد. با 24 نفر از لرهای ساکن استان کهگیلویه‌وبویراحمد مصاحبه انجام شد که شامل همه اقشار جامعه موردمطالعه می‌شد. همچنین با چند نفر از نخبگان گفت‌وگویی صورت گرفت تا ‌با خصوصیات فرهنگی استان بیشتر آشنا شویم. درنهایت، یافته‌ها حکایت از این داشت که مردم استان، سریال را با اعتماد و اعتقاد تماشا کرده‌اند و گذشته از اینکه سرگرمی و اوقات فراغت بخشی از دلایل آنها بوده، اینکه دیدن سریال را مرور زندگی خودشان می‌بینند، برایشان جایگاه پیدا می‌کند. علاقه و ارتباط مردم با گذشته‌شان قطع نیست و این سریال به غیر از اینکه مردم را با گذشته‌شان آشنا می‌کند، بخشی از کمبودهای آنها را نیز جبران می‌کند. به‌طور مثال، شهری مثل یاسوج اکنون حدود150‌ هزار نفر جمعیت دارد. طول یک نسل 30 سال است. حدود 30 سال پیش یاسوج پنج، شش هزار نفر جمعیت داشت. نتیجه‌گیری این است که بیشتر از 95‌ درصد جمعیت شهر کمتر از یک نسل را در شهر بوده‌اند و این در حالی است که شهرنشینی لازمه‌اش گذشت یک نسل است و مردم هنوز با سنت‌ها و باورهای گذشته‌شان کاملا عجین هستند. حتی می‌گویند، من لرم و فلانی شهری (فارس‌زبان). یعنی هنوز روستایی و عشایری‌بودن را در خودشان احساس می‌کنند. شرایط مشابهی که در سریال جومونگ ترسیم می‌شود و اینکه افراد روحیه طبیعی، محلی، تعصب، غیرت و ساده‌زیستی دارند، باعث جلب‌شدن افراد به طرف آن می‌شود. شخصیت‌پردازی که در این سریال انجام شده است و جهت‌گیری‌هایی که این شخصیت‌ها انجام می‌دادند باعث همزادپنداری افراد با آنها می‌شد؛ نوع خیانت‌ها، نوع همدستی‌هایی که در این سریال وجود داشت و وفاداری و رادمردی که عده‌ای معدود در کنار جومونگ ماندند و... نماد خوب و بد محسوب می‌شدند. درواقع جنبه منفی شخصیت‌پردازی گروه رقیب است که باعث جذابیت وفای‌برعهد طرفداران جومونگ می‌شود و یک نوع همزادپنداری و تباین است. این سریال را می‌توان بازخوانی خود و شرایط خود تلقی کرد. یعنی ارتباط برقرارکردن بین نمادهای محلی با نمادهایی که در این سریال وجود داشت؛ عملا پیوندی است بین نمادهای موجود در سریال و نمادهای واقعی که در زندگی افراد مخاطب وجود دارد و حالا تفسیری است مبتنی بر شبیه‌سازی بین رخدادهای سریال، شخصیت‌های سریال با رخدادها و شخصیت‌ها و نمادهای زندگی واقعی‌شان. چنین شبیه‌سازی‌ای از سریال صورت می‌گیرد. در واقع مردم سریال را یک شکل کوچک‌شده از محیط اطرافشان می‌دانند. حتی اگر لباسشان یا چهره‌شان یا برخی تعابیرشان یا حتی مثلا شیوه احترام‌گذاشتن‌شان هم متفاوت با مخاطب باشد، ولی آنچه که مهم است نتیجه سریال است و رخدادهایی که منجر به نتیجه می‌شود. حالا این شخصیت می‌خواهد در قالب هر لباسی که باشد، چندان مهم نیست و اینکه آخرش به کجا منتهی می‌شود مهم است. این سریال با داستان پهلوانی ایران خصوصا شاهنامه نزدیکی زیادی دارد و برای مردم ایلات و عشایر که سابقا فقط این نوع کتاب برایشان مورداستفاده بود، جالب بوده است. خیلی از استقبال‌ها به‌خاطر گفت‌وگوهایی بود که در بین مردم در مورد آن صورت می‌گرفت. مردم طوری آن را نگاه می‌کردند که اگر دزد هم به خانه‌شان می‌زد، متوجه نمی‌شدند. درواقع می‌توان گفت همان بحث قومیت و ارزش‌ها و روحیات مشترک مطرح است. شاید این زمینه مهم‌ترین عامل در دریافت لرهای کهگیلویه‌وبویراحمدی از این سریال بوده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.