چند واقعیت درباره سریالهای ترکی
ژاله صحرایی
اول) آمارهای گمرکی از واردات در سه ماهه اول سالجاری نشان میدهد که در این مدت نزدیک به 20 میلیون دلار لوازم آرایشی به کشور وارد شده که در بسیاری از فهرستهای آن، نام کشور ترکیه اگر اول نبوده باشد، بهعنوان دومین کشور صادرکننده به ثبت رسیده است. براساس این گزارش، در سه ماهه اول سالجاری بیش از دو هزار تن لوازم آرایشی و بهداشتی با ارزش بیش از 20 میلیون دلار به کشور وارد شده است، دراینبین آمارها نشان میدهد که ترکیه و امارات بیشترین سهم را در صادرات لوازم آرایشی به ایران داشتهاند. جالب اینجاست که امسال تنها 27 تن «لوازم آرایش لب» از کشورهای هلند، فرانسه، ترکیه، ایتالیا، امارات، آلمان و چین به کشور وارد شده که ارزش آن مجموعا به بیش از 327 هزار دلار یعنی کمتر از یکمیلیارد تومان میرسد. این آمار گواه این واقعیت است که در این مدت بیشترین میزان رژلب یعنی حدود یک تن از این محصول از ترکیه به کشور وارد شده است. دوم) بهزودی 400 مغازه فروش برندهای لباس ترکیه در تهران و دیگر شهرستانهای ایران افتتاح خواهد شد و این بهمثابه نگرانی جدی در مورد تولید داخلی البسه است چراکه کشور ترکیه در طول تاریخش، سازنده مدهای جهانی در حوزه لباس و آرایش نبوده، بلکه تنها در سالهای اخیر و به مدد سریالهایی که به سه زبان مهم منطقه هر 24 ساعت پخش میشوند، توانسته، یک واسطه نعلبهنعل از مدهای اروپایی و آمریکایی باشد. سوم) ترکیه به یکی از پنج قطب پذیرش گردشگر در جهان بدل شده است. کشوری که در سالهای گذشته، تلاطمات سیاسی شدیدی را پشتسر گذاشته، اکنون با سرانه بالای جذب گردشگر به یکی از مهمترین کشورهای اروپایی- آسیایی بدل شده که میتواند با قیمتهای متنوع گردشگران فراوانی را از سراسر جهان به خود جلب کند. اما این گردشگران به دیدن چه چیزی میآیند؟ کوههای آناتولی؟ سواحل مدیترانه، جزایر آرام و زیبای ترکیه یا به شهر استامبول و دیدار از مقبره خرمسلطان؟ رنگارنگی سریالهای شبکههای ماهوارهای، ربطی به جنس سریالها و قصه آنها ندارد، غنی و فقیر خانههای شیک، با مبلمانهای ساخت همان کشور را دارند، لباسهایشان با ترکیب رنگهای چشمنواز، محصول همین کشور است و هربار، به هر بهانهای، جواهری تازه و کیف و کفشی متفاوت را به نمایش میگذارند تا از این راه نیز حامل پیام مصرف باشند. کارشناسان، تبلیغ غیرمستقیم را بهترین راه برای فروش هر محصولی میدانند و اگر این را بهعنوان فرض بپذیریم، سریالهای ترکی که عموما داستانهایی مشابه با هم دارند، فقطوفقط محملی هستند برای معرفی غیرمستقیم کالاهای مصرفی ترکیه، خصوصا در حوزه مصرف لوازم آرایشی، کیف و کفش زنانه و انواع لباسهای مجلسی و البته یادمان نرود که لوکیشن این سریالها، همگی جزء جاذبههای گردشگری ترکیه به حساب میآیند.در دوران پخش سریال «حریم سلطان»، روی ویترین بسیاری از مغازههای بدلفروشی، عبارت «جواهرات خرم سلطان رسید» به چشم میخورد، حال آنکه ایران از قدیمیترین تولیدکنندگان جواهرات در منطقه است که امروز به مدد همین سریالها، دارد بازارش را آرامآرام از دست میدهد. به این واقعیتها این واقعیت اقتصادی تازه را هم اضافه کنید: با این حساب، حالا از ماهواره آنچه میبینیم، صرفا یک مغازه بزرگ است که به شکلی خجالتآور و با داستانهای آبکی سریالهایش قصد دارد، آنچه را که در این کشورها تولید میشود، بهزور به خورد ذائقه مردم جهان سوم کشورهای اطراف بدهد. انتخاب با خود ماست.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.