|

جای خالی مرشد ترابی

سعید برآبادی: «ولی‌الله»، جایت خالی است و زخم این فقدان در هیاهوی میدان راه‌آهن، درست آنجا که خروجی‌های مترو، بر همهمه شهر می‌افزایند، گم می‌شود. تو سال‌ها، زائر این خیابان‌ها بودی، از دروازه‌غار به قهوه‌خانه آذری، از خیابان‌های پایین شهر، دوباره به همان خیابان‌ها. تو زخم را دیده بودی، پشت قوزکرده جوان‌هایی که در پس‌کوچه‌ها «می‌زنند» و «می‌کِشند». تو دیده بودی، مادران خواب‌زده‌ای را که شش صبح با چشمان قرمز، منتظر «کرایه» هستند تا برای لقمه نانی بروند کارخانه. تو، صدای سوت قطارهای پشت‌سرهم صبحگاهی تهران را شنیده بودی که خالی به تبریز، خراسان، بندرعباس و اهواز می‌روند و پر از مسافر برمی‌گردند. تو حتی نشسته بودی با موهای نقره‌ای‌ات، دور میدان راه‌آهن و با جوان‌های آمده و آماده برای کار گپ زده بودی. به آنها گفته بودی که برگردند به خانه و کاشانه‌شان، به شهرشان، به زمینشان و لابد، از خاطره سفیدآبِ تفرش، گوشه چشمی هم ‌تر کرده‌ای که آنجا وطنت بوده و حالا در واپسین سال‌های عمرت از وطن دوری. وطن تو اما لای پرده‌های نقالی بود. درست وقتی که دست‌هایت را به‌هم می‌کوبیدی و جان می‌گرفت قهوه‌خانه آذری تا به مردان و زنان نشسته در قهوه‌خانه بیاموزی «چاه پر نیزه را» و «زهری که همیشه بوده». رستم تو، خودت بودی، مردان هم‌نسلت بودند و سهراب، همان نوجوان‌های خمار و بی‌کار و خسته‌ای که در انتظار ساقی، کوچه‌ها را متر می‌کردند. اینچنین شد که نامت نه‌فقط با شاهنامه که با دلسوزی برای نسلی که لای هیچ کتابی را باز نکرده گره خورد. شب‌ها در «آذری» یا بعدها در فرهنگسراها، دم می‌گرفتی و قصه پرغصه راه سخت انسان را تعریف می‌کردی از زبان شکل‌های نشسته روی پرده، حکایت حال آدمیزاد را می‌گفتی و عصا می‌چرخاندی. رسم پهلوانی می‌آموختی که می‌دانستی، به‌زودی با همین راه‌آهن، قرار است به مقصدی ناممکن بروی. حالا درست روزی مثل فردا، دو سال می شود که نیستی، شکوه قهوه‌خانه اما همچنان پابرجاست اگرچه در حجره‌های آجری‌اش، جای یک چیز خالی است؛ جای تو، «ولی‌الله ترابی»، آقای مرشد تهران.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.