یک روز با خانواده مفقودان سیل تهران
در جستوجوی عزیزان از دسترفته
سعید برآبادی: ساعت هشت صبح، نور اریبِ خورشید توی چشمان هراسان خانوادههایی میتابد که پشت در پزشکیقانونی منتظر خبر تازهای از بچههایشان ماندهاند. 10 روز گذشته؛ 10 روزی که مثل اسید قلب آنها را از درون خرده و روحشان را فرسوده و هنوز هیچ خبری نیست. با اینکه مقامات رسمی، تعداد قطعی کشتهشدگان سیل اخیر تهران را اعلام کردهاند اما نام فرزندشان در هیچ آماری نیست؛ نه در آمار جسدهای دفنشده، نه در آمار جسدهای گِلی و بادکرده پزشکیقانونی و نه در آمار مفقودانی که قرار است از زیر گلولای رودخانه کن بیرون بیایند. با نامههایی که از آگاهی گرفتهاند، یکییکی داخل میشوند، هرروز فرم تازهای را پر میکنند، ساعتها انتظار میکشند و بعد مسئول عکسها اجازه میدهد، پدر و مادر مفقودشده بیایند داخل اتاقکی کوچک و شیشهای و عکسهای جنازهها را ببینند؛ جنازههای متلاشیشده، گلگرفته، بادکرده، تغییرشکلیافته تا جایی که حتی مادر، بچه را بهجا نمیآورد، پدر، جگرگوشهاش را نمیشناسد. تلاش برای انطباق این تصویرها با واقعیت آنقدر سخت است که چیزی جز چشمهای بیاشک آنها خیره به مانیتور نمیماند و درنهایت هم قانعشدن در کار نیست: «نه این بچه من نیست، رامین من دومتر قد داشت، فقط 21سالش بود، هیچ گناهی نداشت. یکی از دوستانش که تازه ازدواج کرده بود، او و چهار نفر از دوستانش را برده بود کنسولقان. سیل آمده و همهشان را برده جز یکی که شانس آورده و به درخت چسبیده». پدر و مادر رامین میرزایی، چشمه اشکشان خشک شده، صبح که راهی پزشکیقانونی میشوند، با بیل و کلنگ میآیند چون میدانند که بعد مجبورند سری به رودخانه بزنند و دوباره خودشان دنبال جنازه فرزندشان باشند. ناراحتیشان بر سر آمارهای غیرواقعی است که اعلام میشود، میگویند چطور وقتی بچه ما و دیگران هنوز پیدا نشده، میگویند کار جستوجوی جسدها تمام شده است؟ کلانتری کن، نامههایی که هرروز از پزشکیقانونی میرسد را ثبت میکند و مراجعان سیل کن را ارجاع میدهد به دادسرای 27 که دادسرایی جنایی است در سهراه آذری. اما همچنان بر درِ این جستوجو قفل بسته مانده. جنابسروانی، امید میدهد، جنابسروان بعدی ناامید میکند و در نهایت مأمورند و معذور و نمیتوانند وقتشان را که باید صرف هزار جرم و مجرم کنند، بگذارند برای کاری که ربطی به آنها ندارد و خانوادهها چارهای ندارند جز راهیشدن به سمت رودخانه کن. مادرهایی که میآیند اینجا، گُلی گم کردهاند و میجویند آن را و چه باید بکنند، جز بوکردن هر گلی که به آن میرسند، حتی اگر زیر خروارها خاک خفته باشد؟ این تصویر آخرین ایستگاه هرروزه جستوجوگران بینتیجه است؛ بستر رودخانه کن در تقاطعش با اتوبان همت. اما اینجا هیچ خبر خوشی در انتظارشان نیست. تنها یک لودر مشغول خاکبرداری است، آنهم نه برای یافتن جسدهای تازه، برای بازکردن مسیر رودخانه در زیر پل، چراکه برداشتن کل خاکی که سیل با خودش آورده، اعتبار بیشتری میخواهد. مسئول اینجا هم حتی ذرهای به امید خانوادهها اضافه نمیکند: «هلالاحمر و آتشنشانی همه اینجاها را زیرورو کردهاند. بعید است دیگر جنازهای در این محدوده باشد». در برابر این موج بیامیدی، راهی بستر رودخانه میشوند و با چشمهای پرسان، میان کندههای درخت، گل و سنگ دنبال تکه لباسی، کفشی یا کلاهی از پسرشان میگردند شاید آن ذره امید باقیمانده در دلشان ویران شود و شاید هم جوانه بزند اما باز بینتیجه. فاجعه چیست؟ جاریشدن یکباره میلیونها مترمکعب آب در دشتی لمیزرع که جان دهها نفر را میگیرد و صدها خانواده را در غم و اشک فرومیبرد؟ فاجعه چیست؟ حضور شرکت چینی که مفت آمده برای دولت قبل، اتوبان تهران- شمال را بسازد و حالا معلوم شده آببندی که با کندههای درخت ساخته، جان دهها نفر را گرفته است؟ فاجعه را در پزشکیقانونی تهران میشود فهمید؛ وقتی که پدر و مادری برای یافتن نشانی از فرزندشان، مجبورند دهها جسد بادکرده را ببینند؟ نه! نه! فاجعه هیچکدام اینها نیست، فاجعه، بیخبری است، بیخبری مادری که نمیداند جنازه فرزندش را پیدا کند خوشحال میشود یا نه. فاجعه، طی کردن صدکیلومتری مسیر مثلثیشکلِ پزشکیقانونی در جنوبشرق تهران، پاسگاه کن در شمالغربی و جایی در حولوحوش اتوبان همت است در جستوجوی خبری تازه از مفقودان سیل تهران و بینتیجه! پزشکیقانونی، عکسهای تازهای ندارد، مسئولان گفتهاند هرچه جنازه بوده، از زیر گلولای بیرون کشیده شده و تحویل سردخانه شده است، پس چارهای نیست جز کاغذبازی تازه در فضای سرد و تلخ سالن انتظار پزشکیقانونی و شاهد اشکها و فریادهای افراد داغدیده. میگویند خاک سرد است و آرامکننده و خانوادهها تا جنازه فرزندشان را به خاک نسپارند آرام نمیشوند و فرزندشان را آرام نمیکنند، بماند که سر قصه سیل حالاحالاها باز است و مسئولان از همین حالا حتی برای سیل بعدی آمادگی ندارند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.