آب مجازی فراوان برای تولید غذای گوشتخواران
آب مجازی، آبی است که یک محصول در فرایند تولید، از ابتدا تا انتها، مصرف میکند. صفت مجازی در این تعریف به آن معناست که بخش عمده آب مصرفشده در فرایند تولید، در محصول نهایی وجود فیزیکی ندارد و در حقیقت بخش بسیار ناچیزی از آب مصرفی در پایان بهعنوان آب واقعی در بافت محصول باقی خواهد ماند. تعریف آب مجازی یا آب پنهان را دانشمندی به نام تونی آلن، در سال 1993 بهکار برد و در سال 2002، آرین هوئسترا در یونسکو آن را بهعنوان میزان آب مصرفی یک محصول، بهکار برد. در این سالها که بحران آب در سراسر جهان جدیتر شده است، بسیاری از نهادهایی که نسبت به کمبود آب در جهان هشدار دادهاند، از مفهوم آب مجاز استفاده کردهاند. بعد از سال 2000 نیز بسیاری از شرکتهای جهانی که اغلب تولیدکننده موادغذایی هستند، ازجمله کوکاکولا و نستله، به خطرات زیادی که کسبوکارهایشان به دلیل کمبود آب با آن مواجه میشدند، واقف شدند و تلاش کردند وابستگی به آب را کمتر کنند؛ اما از سوی دیگر، منتقدان مصرف بیش از حد آب نیز تلاش میکردند مردم را از مصرف زیاد آب و عواقبی که عادتهای غذایی برای کل کرهزمین دارد، آگاه کنند. بسیاری از محصولاتی که ما در ایران تولید میکنیم و بسیاری از آنها به خارج از کشور صادر میشوند، عملا همان میزان آب مجازی را که برای تولید آن مصرف شده است، به خارج از کشور میفرستد. بسیاری از محصولاتی که ایران تلاش میکند آنها را گاهی حتی با قیمتهایی کمتر از بازار داخلی، در خارج به فروش برساند، میزان زیادی از آب این مملکت را مصرف کردهاند تا به محصول نهایی تبدیل شوند. جدال واردنکردن هندوانه از ایران توسط کشورهای عربی که در ابتدای تابستان امسال بهوجود آمد، دوباره این بحث را مطرح کرد که اصلا چرا باید محصولی مثل هندوانه را که برای تولید آن آب زیادی استفاده میشود، در این بحران بیآبی داخل، به خارج از کشور صادر کرد. بااینحال، باید گفت اتفاقا نسبت به بسیاری از محصولات کشاورزی دیگر، هندوانه کمتر آب مصرف میکند. مؤسسه «واتر فوتپرینت»، که یک شبکه جهانی درباره اطلاعرسانی و محاسبه آب مجازی محصولات کشاورزی است، از سال 2008 شروع بهکار کرده است و آماری که درباره آب مصرفی هر محصول کشاورزی ارائه کرده است، در برخی مواقع حیرتانگیز است. ابتدا باید گفت گوشتخواران بسیار بیشتر از گیاهخواران آب مصرف میکنند. برای هر کیلو گوشت گاو 15هزارو 415 لیتر آب مصرف میشود. تولید هر کیلو گوشت گوسفند به هزارو 782 لیتر آب نیاز دارد و هر کیلو گوشت مرغ نیز چهارهزارو 325 لیتر آب برای تولید خود نیاز دارد. برای تولید محصولات غیرگوشتی که از حیوانات به دست میآید نیز آب زیادی مصرف میشود؛ مؤسسه واتر فوتپرینت گزارش کرده است برای تولید هر کیلو تخممرغ پنجهزارو 521 لیتر آب و برای هر لیوان 250 میلیلیتری شیر نیز 255 لیتر آب مصرف میشود. تولید یک کیلو کره باعث مصرف پنجهزارو 553 لیتر آب و هر کیلو پنیر موجب صرف سههزارو 178 لیتر آب میشود. برای تولید هر کیلو برنج دوهزارو 497 لیتر و هر کیلو ذرت هزارو 222 لیتر آب به مصرف میرسد. هر کیلو نان گندم هزارو 608 لیتر آب برای تولید نیاز دارد. هر کیلو ماکارانی خشک هزارو 849 لیتر آب نیاز دارد و هر کیلو سیبزمینی به 287 لیتر آب احتیاج است. تولید یک کیلو پیتزای معمولی هزارو 259 لیتر آب را مصرف میکند. برای تولید نوشیدنیها نیز آب زیادی مصرف میشود. تولید هر فنجان 125 میلیلیتری قهوه، 132 لیتر آب و هر فنجان 250 میلیلیتر چای به 27 لیتر آب نیاز دارد. تولیدکردن هر کیلو روغن پالم باعث مصرف هزارو 98 لیتر و هر کیلو روغن آفتابگردان تصفیهشده موجب مصرف ششهزارو 792 لیتر آب میشود. تولید هر کیلو توتون خام به دوهزارو 925 لیتر و یک پیراهن پنبهای 250 گرمی به دوهزارو 495 لیتر آب احتیاج دارد. تولید هر کیلو شکر از نیشکر به هزارو 782 لیتر آب و از چغندر قند، به 920 لیتر آب نیاز دارد. تولید هر کیلو گوجهفرنگی موجب مصرف 214 لیتر آب و هرکیلو هندوانه باعث صرف 235 لیتر آب میشود و تولید هرکیلو پرتقال به 560 لیتر آب، هر کیلو سیب به 822 لیتر آب، هر کیلو موز به 790 لیتر آب و هر کیلو انجیر سههزارو 350 لیتر آب نیاز دارد. هر کیلو شکلات به 17هزارو 196 لیتر آب و هر کیلو بادامزمینی به دوهزارو 782 لیتر آب برای تولید نیاز دارد. هر کیلو زیتون نیز با مصرف سههزارو 15 لیتر آب و هر کیلو خرما با صرف دوهزارو 277 لیتر آب به دست میآید.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.