کودکان علیه رستاخیز
گیسو فغفوری
بیش از 10 روز از زمانی که قرار بود فیلم رستاخیز اکران شود میگذرد و در این مدت واکنشهای فراوان از سوی مخالفان، موافقان و مسئولان و ائمه جماعت و روحانیون مطرح شده است آنطور که سخنگوی شورای صنفی نمایش گفته، اکران فیلم همچنان متوقف است و مسئولان سینمایی هم اعلام کردند با برخی حذفیات شاید امکان نمایش فیلم فراهم شود اما پیشبینیها حاکی از این است که با توجه به اکران فیلم «محمد(ص)» از روز چهارم شهریور پرونده اکران فیلم «رستاخیز» تقریبا بسته شده است. در این مدت برخی، مسئولان را در عدم ورود به مسائل این فیلم به ترس ازدستدادن صندلیشان متهم کردند. برخی دیگر نیز از این گفتند که نباید برای یک مجوز اشتباه پافشاری کرد. دراینمیان چند نکته و سؤال مطرح میشود که نشان از کمبودهای موجود در فضای سیاسی و سینمای ماست. 1 - فیلم رستاخیز پس از 11 سال تلاش ساخته شده است. در این مدت نیز با برخی از مراجع گفتوگو شده و درعینحال با توجه به اهمیت موضوع کربلا، تحقیق و پژوهشی روی آن انجام شده است. هنگامی که جلو اکران این فیلم گرفته میشود، این سؤال مطرح میشود که چه راهکار دیگری برای ساخت یک اثر مذهبی و تاریخی غیر از این وجود دارد؟ همچنین این نگرانی را به وجود آورده است که در آینده چگونه میتوان به سراغ ساخت فیلمهای اینچنینی رفت و چه مسئول یا مسئولان و چه نهادهایی باید در اینباره تصمیمگیری کنند. 2- سالها پیش زمانی که بهروز افخمی فیلم زندگی امامخمینی(ره) را میساخت، اعتراضهایی مطرح شد که مثلا هدیه تهرانی وجهه مناسبی برای ایفای نقش مادر امامخمینی ندارد یا موارد دیگر. اما درباره این فیلم نکته مهم این است که احمدرضا درویش، چهره شناختهشده سینمای ایران، بهعنوان کارگردان است و وسواسهای زیادی که داشته است جلو هرگونه عکسالعمل اینچنینی را گرفته است اما احتمالا هرگز فکر نمیکرد خود او با نوک تیز انتقادات مواجه شود و در این مدت مسائل و حرفهای غیرواقعی درباره او گفته شد بهطوریکه در متنی که نوشت، مجبور شد اعلام کند که جانباز و برادر دو شهید است. نکتهای که شاید بسیاری تاکنون نمیدانستند. بهگونهای عدم اکران این فیلم فقط یک توقیف نبود، بهگونهای حرمتشکنی و بربادرفتن تلاش کارگردان و دستاندرکاران فیلم نیز محسوب میشود. 3-دلیل توقیف فیلم از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، نظرات مراجع است و راهکار ارائهشده بهاجماعرسیدن مراجع است؛ نکتهای که همانطور که سینماگران مطرح کردند غیرحرفهای و در عالم مذهب غیرممکن است. در مسائل شرعی، حتی در برخی نکتههای متداول مانند سن شرعی دختران اختلافنظر وجود دارد، حالا درباره برخی مسائل سینمایی میتوان دریافت که این تفاوتنظر تا چه حد گسترده است. 4- عکسهای منتشرشده از تجمع اعتراضی به فیلم رستاخیز، کودکانی پلاکارددردست را نشان میدهد. این کودکان فیلم را دیدهاند؟ دلیل مخالفتشان با فیلم به دلایل مذهبی است یا دلایل دیگر؟ آیا این اجتماع خودجوش بوده است یا برنامهریزیشده؟ این چگونه است که حاضران فعال آن کودکان هستند؟ اگر این کودکان به آثار دیگر هنوز بهنمایشدرنیامده نیز اعتراض دارند باید کجا مراجعه کنند؟ 5- احمدرضا درویش در فعالیتهای متعدد، در دو سال پرتنشی که بر خانه سینما میگذشت، بهگونهای جزء فیلمسازان همراه این نهاد صنفی بود. سؤال این نیست که چرا خانه سینما درباره توقف فیلمی که مجوز نمایش داشت سکوت کرد و آیا در این زمینه موافق وزارت ارشاد بوده یا خیر؟ سؤال این است وقتی مسئلهای اینگونه پیش میآید و حتی نهاد صنفی نیز امکان ورود به مشکل را به هر دلیلی پیدا نمیکند، راهکار چیست؟ 6- طیفهای مختلف سینماگران درباره این توقیف اظهارنظر کردهاند. برخی از بیفایدهبودن مجوز مسئولان ارشاد گفتهاند. برخی هم پیشنهاد بیمهبودن آثار سینمایی را مطرح کردهاند؛ بیمهای که اینجور مواقع بتواند حداقل اندکی از آسیب واردشده به سینماگران بکاهد. شاید زمان مناسبی برای اقدامهای اینچنین باشد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.