|

فریدون مجلسی، کارشناس امور بین‌الملل در گفت‌وگو با «شرق»:

مذاکره با ایران اعتبار موگرینی را بالا برد

سعید شمس: وقتی «محمدجواد ظریف» و «فدریکا موگرینی» در وین روبه‌روی خبرنگاران خبر توافق نهایی هسته‌ای را به‌طور رسمی اعلام کردند، شاید «کاترین اشتون» حسرت روزهایی را می‌خورد که مجبور به حضور در مذاکره‌های فرسایشی و بی‌نتیجه با «سعید جلیلی» بود. به‌هرحال اتفاقی که افتاد، این بود که موگرینی جوان در دومین سال حضورش به‌عنوان مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، نکته‌ای درخشان را در کارنامه‌اش به ثبت رساند تا پاسخی قاطع به آنهایی داده شود که می‌گفتند: «موگرینی جوان است و نمی‌تواند مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا باشد».فریدون مجلسی در گفت‌وگویی با «شرق» به بررسی رفتار فدریکا موگرینی در خلال مذاکرات هسته‌ای پرداخت:

‌انتخاب فدریکا موگرینی، به‌عنوان مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا با عنوان اینکه «او جوان و بی‌تجربه است» با سروصدای زیادی همراه شده بود. اما ظاهرا این خانم ایتالیایی توانست پاسخ انتقادات را بدهد. آنچه از رفتار و گفتار موگرینی در این مدت مشاهده شد، ما را به این نتیجه می‌رساند که هجمه‌هایی که نسبت به انتخابش وارد می‌شد، زودهنگام و عجولانه بود. من در آن‌روزها هم در یادداشتی ذکر کردم که موگرینی در مذاکرات به چهره‌ای مهم تبدیل خواهد شد. به‌هرحال تصمیم‌گیران اتحادیه اروپا او را که در خیابان پیدا نکرده بودند، موگرینی، سمت وزارت خارجه ایتالیا را در کارنامه کاری خود دارد، آن هم در شرایطی که این کشور، همیشه رجال نام‌داری را در عرصه سیاسی به‌کار گرفته است. البته به غیراز «سیلویو برلوسکنی»، نخست‌وزیر سابق ایتالیا، که بی‌لیاقتی‌اش ثابت شده است. همچنین حضور این خانم از این بابت اهمیت پیدا کرد که جمهوری اسلامی در خلال مذاکرات عملا با سه قدرت مطرح اروپایی مذاکره داشت و موگرینی به‌عنوان یک ایتالیایی کشورهای اروپایی را به عدد چهار رساند. ‌این اظهارات یعنی مهر تأییدی بر آنچه موگرینی از خود نشان داد؟ قطعا، سختی و فشردگی مذاکرات انجام‌شده بین ایران و 1+5 را نمی‌توان تصور کرد و در نظام بین‌الملل کمتر پیش می‌آید که گروه‌هایی چنین نشست‌هایی را برگزار کنند. تحقق نتیجه با وجود مانع‌ها، نشانگر این است که مذاکره‌کننده‌ها، ازجمله خانم موگرینی توانمندی بالایی داشتند. به‌عنوان مثال وقتی آقای ظریف با عصبانیت و با آن لحن به موگرینی خطاب می‌کند که «هیچ‌وقت یک ایرانی را تهدید نکنید» مشخص می‌کند که ایشان برای دفاع از منافع گروه خودش که اتفاقا رفتاری کاملا طبیعی است، رفتاری جدی داشتند که وزیر امور خارجه ایران را وادار به چنین واکنشی کردند. ‌حضور موگرینی در تهران چه پیامی دارد؟ سفر موگرینی به ایران در شرایطی که به دعوت ظریف انجام می‌پذیرد، این مسئله را نشان می‌دهد که نمایندگان گروه‌هایی که در خلال مذاکرات بحث و حتی جدل‌هایی جدی با هم داشتند، به همدیگر اعتقاد و علاقه دارند و حالا که مذاکرات به نتیجه رسیده است، حرف‌وحدیث‌ها و شاید دادوبیدادها را فراموش کرده و از این پس قرار را بر همراهی و تعامل گذاشته‌اند. دقیقا به‌همین‌دلیل است که هفته پیش هیأتی از آلمان به تهران آمد و حالا هم مسئولان دستگاه خارجی کشور، در انتظار این هستند تا از موگرینی و فابیوس به‌عنوان چهره‌های ارشد مذاکرات هسته‌ای پذیرایی کنند. ‌سفر موگرینی به ایران می‌تواند تأثیری بر برداشته‌شدن تحریم‌ها داشته باشد؟ قطعا. به‌هرحال ایشان مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا هستند و خیلی از تحریم‌ها هم تحریم‌هایی است که توسط این گروه اعمال شده است. به‌همین‌دلیل می‌توان از این فرصت استفاده کرد و رایزنی‌های لازم را انجام داد. به‌هرحال ایشان به‌عنوان کمیسر اتحادیه قدرت تأثیرگذاری زیادی دارد. ‌موفقیت در بحث هسته‌ای ایران، چه تأثیری بر ادامه همکاری موگرینی در اتحادیه اروپا دارد؟ حتما از این پس تا پایان دوران مأموریت خود ادامه خواهد داد، البته با اعتبار بسیار بیشتری. چراکه ثابت کرد جوانی نمی‌تواند مانعی برای کارآمدی باشد. ‌فضای مدیریتی ایتالیا چقدر از موقعیت تازه موگرینی استقبال می‌کند؛ سؤال این است که او می‌تواند چشم به مناصب بالای کشورش داشته باشد؟ ببینید! موگرینی تا پایان دوره حضورش در اتحادیه اروپا، در اروپا باقی می‌ماند تا با تجربه بیشتری خودش را برای نخست‌وزیری ایتالیا آماده کند. البته توضیح این مسئله ضروری است که در ایتالیا نخست‌وزیر در فضای احزاب انتخاب می‌شود، در شرایطی که فدریکا موگرینی به‌دلیل مسئولیتی که در اتحادیه دارد، نباید در چارچوب خاصی فعالیت داشته باشد و محکوم است که فراجناحی عمل کند. ‌آیا اشتون ناکام شد و موگرینی موفق؛ اصلا می‌شود این دو را مقایسه کرد؟ خانم اشتون در مذاکرات طولانی و بی‌حاصلی که با سعید جلیلی داشت، تا حد زیادی اعتماد خودش را از دست داده بود و این باعث شد تا نتواند موفقیتی داشته باشد. اما همه دیدند که با تغییر تیم مذاکره‌کننده ایران، در ژنو3 تفاهم اولیه حاصل شد تا این‌طور نباشد که اشتون به‌عنوان چهره‌ای شکست‌خورده در بحث مذاکرات هسته‌ای شناخته شود. به‌همین‌دلیل لازم‌به‌ذکر است که باید از اشتون هم به‌عنوان یکی از عناصر تأثیرگذار مذاکرات فشرده هسته‌ای یاد می‌شد. البته اشتون در سال‌های پایانی فعالیتش مسئولیتی به این مهمی را بر عهده داشت و موگرینی در سال‌های جوانی.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.