سفرای ناتو امروز برای بررسی اوضاع امنیتی ترکیه گردهم خواهند آمد
رمزگشایی از کلاف سردرگم
جمعی از جوانان ترک سوسیالیست و سودای کمک به بازسازی کوبانی بدون شک دستمایهای مناسب برای هر ذهن خلاقی است تا با اتکا به طرحی داستانی، بخشی از کلاف سردرگم منطقه را رمزگشایی کند. حالا یک هفتهای است که فتیله بمبگذار انتحاری در شهر کردنشین «سوروچ» در جنوب ترکیه، درست بسان همان جرقهای عمل کرده است که پرده از بازیگران پنهان پشتصحنه اما همیشه رسوای خاورمیانه و گرداب خونین آن برداشته است. اگر تروریستهای داعش، مدافعان کرد، ارتشهای ملی و جنگندههای ائتلاف چهار گوشه این میدان جنگ را از آن خود کردهاند، اکنون میتوان با اطمینان ترکیه را مفصل تمامی این نیروهای ناهمساز دانست. شاهد این مدعا نیز شمشیر دوسویه آنکارا علیه تهدیدات فرامرزی آن کشور است که با آغاز همزمان کارزار گسترده هوایی و توپخانهای علیه تروریستهای داعش در سوریه و مبارزان حزب کارگران کردستان (پکک)، در عراق، نه فقط همسایگان و بازیگران منطقهای را نسبت به احتمال گسترش دامنه جنگافروزیهای ترکیه نگران کرده، بلکه بناست تا متحدان ناتو را نیز بهمنظور بررسی وضعیت امنیتی یکی از بزرگترین قدرتهای نظامی این ائتلاف گردهم آورد. سفرای 28 عضو ناتو در حالی امروز طی جلسهای اضطراری گردهم خواهند آمد که «ینس استولتنبرگ» دبیرکل ناتو، طی بیانیهای دلیل تشکیل این جلسه را درخواست ترکیه برای بررسی وخامت اوضاع پس از حملات تروریستی روزهای اخیر در آن کشور و همچنین آگاه کردن مؤتلفان از اقدامات کنونی و آتی دولت ترکیه در قبال اوضاع خطیر امنیتی دانست. شرکای ناتو موظفند بنابر بند 4 اساسنامه این پیمان، به درخواست مشورت هر یک از اعضا پاسخ مثبت دهند. پشتیبانی هوایی ترکیه از متحدان این در حالی است که گزارشها حکایت از آن دارند رهبران ترکیه پیش از برگزاری جلسه اضطراری ناتو، بسیاری از همتایان غیرعضو را نیز در جریان تحرکات و راهبردهای نظامی خود گذاشتهاند. «رجب طیب اردوغان»، رئیسجمهوری ترکیه و رهبر حزب حاکم «عدالت و توسعه» روز یکشنبه و در گفتوگوهای متعدد تلفنی با «ولادیمیر پوتین» و «فواد معصوم» رؤسایجمهور روسیه و عراق، درباره عملیات نظامی اخیر کشورش علیه مبارزان پکک و تروریستهای داعش سخن گفته و اطمینان داده تحرکات اخیر نظامی کشورش هیچ تفاوتی با منافع راهبردی دیگر کشورها نخواهد داشت. «مولود چاووشاوغلو»، وزیر خارجه ترکیه نیز در حالی با همتای آلمانی خود، «فرانکوالتر اشتاینمایر» گفتوگو کرده که گفته میشود شخص نخستوزیر نیز طی تماسی تلفنی با «بان کیمون»، دبیرکل سازمانملل و «ژانکلود یانکر»، رئیس شورای اروپا، نسبت به تهدیدات امنیتی علیه شهروندان ترک مقیم در دیگر کشورها ابراز نگرانی کرده است. «احمد داووداوغلو»، نخستوزیر ترکیه همچنین طی میزگردی با سردبیران مطبوعاتی ترکیه اعلام کرده کشورش هیچ برنامهای برای اعزام نیروهای زمینی به خاک سوریه ندارد. او ضمن اشاره به اینکه عدم اعزام نیروهای زمینی به معنای بیاعتنایی آنکارا نسبت به تأمین امنیت نیروهای زمینی متحدان این کشور نیست، گفت: پشتیبانی هوایی از ارتش آزاد سوریه و دیگر عناصر میانهرویی که در حال جنگ با تروریستهای داعش هستند، اهمیت بسزایی دارد. نخستوزیر ترکیه همچنین چشمانداز سیاسی حزب اتحاد دموکراتیک، شاخه سوری «پکک» در آینده سوریه را منوط به مدارای این حزب با آنکارا، قطع کامل روابط با دولت «بشار اسد» رئیسجمهوری سوریه و همکاری با نیروهای مخالف دولت دانسته است. آتش توپخانهای ترکیه بر مدافعان این درحالی است که یگانهای مدافع خلق، مبارزان کرد سوری وابسته به پکک که در چندین ماه اخیر بدون شک در خط مقدم جنگ با تروریستهای داعش قرار داشتهاند، اکنون از بمباران مواضع خود به دست تانکهای ارتش ترکیه خبر میدهند. مدافعان بیباک کردستان سوریه در بیانیهای که روز گذشته منتشر کردند، بمباندازی ارتش ترکیه به مواضع یگانهای مدافع خلق و همچنین ارتش آزاد سوریه که با عنوان ائتلاف «آتشفشان فرات» نقشی کلیدی در آزادسازی شمال سوریه داشتهاند را بهشدت محکوم کرده و از اردوغان خواسته است با جلوگیری از تکرار چنین حملاتی، به قوانین و حقوق بینالملل احترام بگذارد. سازمان دیدهبان حقوق بشر سوری و منابع محلی در حالی مدعی شدهاند گلولهباران روز گذشته تانکهای ارتش ترکیه بهسوی مواضع یگانهای مدافع خلق و ارتش آزاد سوریه در روستای «زور مغار» در پنج کیلومتری شرق «جرابلس» و 30 کیلومتری غرب کوبانی و همچنین روستای «تلفندر» واقع در «گری سپی»، یا همان تلابیض، به زخمیشدن دستکم چهار مبارز کرد انجامیده است که یکی از مقامات دولتی ترکیه در گفتوگو با رویترز، ضمن رد این اتهامها، اعلام کرده عملیات جاری نظامی کشورش برای دفع تهدیدهای امنیتی علیه ترکیه فقط نیروهای داعش و پکک را دربر گرفته و حزب اتحاد دموکراتیک، شاخه سیاسی یگانهای مدافع خلق به هیچ عنوان مشمول تحرکات نظامی اخیر نمیشوند. این در حالی است که «صلاحالدین دمیرتاش»، رهبر حزب «دموکراتیک خلقها»، همصدا با بسیاری از ناظران، دولت موقت عدالت و توسعه را متهم کرد که با هدف قبضه قدرت داخلی و یکپارچهسازی ساختار قدرت دولتی، درصدد برافروختن آتش جنگی داخلی است. او که حزب متبوعش نقشی کلیدی در برپایی فرایند صلح اکنون شکستخورده آنکارا با پکک و رهبر دربند آن، «عبدالله اوجالان» ایفا کرده بود، هشدار داد آنکارا قادر است با درپیشگرفتن سیاستهایی نابجا در قبال سوریه، منطقه را به همان میزان از صلح دور کند که فقط چند قدم مانده به برقراری صلحی ماندگار در منطقه کردستان، تمامی رؤیاهای کردستانی خودمختار را بر باد داد.
---------------------
دفاع جمعی، سودای پیمان آتلانتیک شمالی است که بهعنوان اساسنامه سازمان ناتو، در چهارم آوریل 1949 توسط 12 عضو بنیانگذار آن در واشنگتن به امضا رسید؛ اصلی اساسی که بیش از هرچیز بر مبنای مشورت 28 کشور عضو و اتفاقآرای آنان محقق خواهد شد. در نتیجه جای تعجب نیست اگر بند 4 این اساسنامه که اعضا را موظف میکند هر زمان که تمامیت ارضی، استقلال سیاسی یا امنیت یکی از متحدان در معرض تهدید قرار میگیرد، به مشورت و تبادلآرا بپردازند، یکی از بخشهای کلیدی فرایند تصمیمگیری در این ائتلاف نظامی باشد. در این میان، ترکیه بهعنوان دومین نیروی نظامی حاضر در این ائتلاف، با درخواست برای اجرائیشدن این بند در چهار مورد، بیشترین سهم را در بین اعضا داشته است؛ بهطوریکه پیش از مورد اخیر، یک بار در سال 2003 و پس از آغاز جنگ عراق و دو بار در سال 2012 و در پی سقوط جنگنده ارتش این کشور به دست نیروی هوایی سوریه و سپس کشتهشدن پنج شهروند ترک در پی حملات توپخانهای از داخل خاک سوریه، دست به دامان این بند از اساسنامه ناتو شده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.