تاریخچه «افقهای نو»نشیبوفراز یک مأموریت
فاطمه کاظمی
ناسا در سال 1989 برای پاسخ به تقاضای مکرر جامعه علمی، کار روی طراحی و اعزام کاوشگری به مقصد پلوتو را در دستور کار خود قرار داد. نخستین کاوشگر نامزد، در همان سال با عنوان «پلوتو-350» معرفی شد. این کاوشگر 350 کیلوگرمی چهار ابزار علمی داشت که مشخصا برای عبور از کنار پلوتو و شارون طراحی شده بود.
در بهار 1992، پایگاه پژوهشی JPL ناسا طرح کاوشگر «تیزپرواز پلوتو» (PFF) را پیشنهاد کرد. PFF کاوشگر کوچکی با وزن فقط 35 تا 50 کیلوگرم (ازجمله هفتکیلوگرم ادوات علمی)، با هزینه تمامشدهای کمتر از 500 میلیون دلار بود که در قالب دو فضاپیمای مجزا بهسوی پلوتو فرستاده میشد. همین ایده بود که در بادی امر توجه رئیس وقت ناسا را جلب کرد اما ایده PFF هم خالی از مشکل نبود. مشکل اول، رشد تدریجی جرم محموله (به مقتضای نیازها) تا 140 کیلوگرم، دوم افزایش هزینهها با در نظرگرفتن پرتاب دو موشک سنگینوزن (از نوع تایتان-4) به فراتر از یکمیلیارد دلار و سوم افزایش تردیدها در بخش مدیریتی ناسا در پی شکست مأموریت «رصدگر مریخ» در سال1993 بود. سرانجام ایده PFF به اعزام تنها یک فضاپیما محدود شد. در پی بروز این مشکلات، «آلن استرن»، (مدیر کارگروه علمی سیارات بیرونی)، توجه همکارانی از اروپا و روسیه را به این پروژه جلب کرد تا با کاهش هرچه بیشتر هزینهها، پروژه سفر به پلوتو را عملیتر کند. از این بین، روسیه ابراز تمایلی ویژه کرد. در پی تغییر اولویتهای ناسا، پیشرفت پروژه PFF هم رفتهرفته به بنبست خورد تا اینکه رئیس وقت ناسا طی سالهای 1994 تا 1995 بهمنظور کاهش هزینهها، طرحهایی برای اعزام کاوشگر با استفاده از موشکی سبکوزنتر مانند «دلتا-2» را به پایگاه JPL پیشنهاد داد که پس از بررسی این پیشنهادها، درنهایت نتیجه این شد که پرتاب کاوشگر با موشکی کوچکتر، عملا عمر مأموریت را به 12 تا 15سال افزایش خواهد داد و ریسک بهکارگیری منابعی غیراز پیلهای گرماهستهای با هدف تأمین برق کاوشگر نیز بالاست. در همین حین بود که پیشنهاد انتخاب، برآورد هزینه و نهایتا ساخت ابزارآلات علمی PFF رسما اعلام شد. بهدنبال جلبتوجه جامعه علمی وقت به یافتههای اخیر مرتبط به کمربند کوئیپر در اواسط دهه90، مأموریت PFF به «سریعالسیر پلوتو-کوئیپر» (PKE) تغییر نام داد و جرم محموله به 175 و سهم ابزارآلات علمی آن هم به 9 کیلوگرم افزایش یافت تا کمربند کوئیپر نیز در فهرست مقاصد هدف چنین مأموریتی گنجانده شود. اما در سال1996، بودجه این مأموریت تا حد زیادی توسط رئیس وقت ناسا اصلاح شد. عاقبت در سپتامبر2000، پروژه PKE (که هنوز در فاز نخست خود بهسر میبرد)، بهدلیل افزایش مخارج آن تا فراتر از یکمیلیارد دلار، رسما از دستور کار ناسا خارج شد. در ژانویه 2001 این سازمان بار دیگر آمادگیاش را برای قبول طرحهای پیشنهادی مطرح کرد. در پی احیای انگیزهها، طرح پنج پروژه کاوشی به ناسا واصل شد و درنهایت سه مورد از آنها، مشتمل بر دو طرح از جانب پایگاه JPL و یکی هم از جانب آزمایشگاه فیزیک کاربردی دانشگاه جانز هاپکینز (APL) مورد قبول واقع شد. از این بین هم عاقبت طرح پیشنهادی APL انتخاب شد. این طرح در پنجم فوریه 2001 رسما به مأموریت «افقهای نو» (New Horizons) تغییر نام داد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.