سکوت پرهیاهوی اعراب
زمانی که توافق ایران با قدرتهای بزرگ اعلام شد، روزنامههای سعودی با تیترهایی مانند نصب دوربینهای مداربسته در مساجد و خانهتکانی در کابینه منتشر شدند. برای پادشاهی که اکنون در جنگ نیابتی با ایران در یمن بهسر میبرد، سکوت در برابر این توافق هستهای بیشتر کَرکننده و پرهیاهو بود. کلمه «ایران» همچنین در صفحه نخست روزنامههای قطر، کویت و امارات متحده عربی نیز دیده نشد. «اوزی رابی»، مدیر مرکز تحقیقاتی خاورمیانه «موشه دایان» در دانشگاه تلآویو دراینباره میگوید: اعراب ناامید و شوکه شده بودند. این کشورها، بهویژه عربستانسعودی تلاش میکردند با بدترین ترس خود روبهرو شوند. اکنون رابی پیشبینی میکند نتیجه ترسناک این حس ناامیدی میتواند تنها آغازگر یک مسابقه تسلیحاتی در منطقه باشد. کشورهایی مانند عربستان، مصر و حتی ترکیه بدون شک پروسه توسعه برنامههای هستهای خود را آغاز خواهند کرد. این در حالی است که سعودیها اکنون در تهیه بمبهای پاکستانی نیز سهم دارند. «عادل الجبیر»، سفیر عربستان در آمریکا در گفتوگو با «سیانان» از تشریح چشمانداز هستهای کشورش خودداری، اما ادعا کرد که حمایت تهران از گروههای شورشی محلی و تروریستی یکی از اصلیترین نگرانیها برای مسابقه دستیابی به بمب در منطقه بود. او در بیانیهای که بیشتر یادآور لحن «بنیامین نتانیاهو»، نخستوزیر اسرائیل بود، تأکید کرد پادشاهی سعودی هر اقدام لازمی را برای حمایت از مرزهایش انجام میدهد؛ ما درباره دو مسئله هیچگاه حاضر به مذاکره نخواهیم شد: سرنوشت و امنیت. در حقیقت برای بسیاری از کشورهای حاشیه خلیجفارس اهمیت جنگ علیه ایران کمتر از سرنوشت آنان در قبال امنیتشان نیست. حتی برخی از روزنامههای این منطقه، از ایران بهعنوان تهدید مذهبی یاد میکنند؛ جنگی بین شیعیان و سنیها. آنان در اغلب موارد بر اختلافات و عناصر قومی تأکید میکنند و میگویند این چالش اصلی بین پارس و اعراب است. رابی در ادامه میگوید: این توافق برای اعراب تنها یک معنا دارد و آن بیثباتی در خاورمیانه و ادامه حمایت از گروههای تروریستی است. پیشبینی آنچه روی میدهد بسیار دشوار است، اما این توافق بدون شک ترس را در میان بازیگران اصلی در خاورمیانه افزایش میدهد و هراسی واقعی را نمایان میکند. «عاصف دیوید»، یکی از محققان اردنی در مرکز تحقیقات تازهتأسیس «مولاد» در اورشلیم نیز دراینباره میگوید: این توافق بازی استراتژیکی را در منطقه آغاز میکند، حتی اگر تمامی تلاشها علنا دیده نشود، اما کشورهای عربی بهسادگی بازنده خواهند بود؛ چرا که آنان تنها از نتایج درس میگیرند و قدرتی برای پیشبینی ندارند. کشورهای کوچک مانند اردن از دیپلماسی به رهبری ریاض حمایت خواهند کرد و پشت سر عربستان جای میگیرند. اما کشورهای دیگر ممکن است سیاستی برای خود تعیین کنند، مانند امارات که پس از اعلام این توافق، سرانش نامه تبریک برای «حسن روحانی»، رئیسجمهوری ایران، فرستادند و ابراز امیدواری کردند این توافق امنیت و ثبات در خاورمیانه را گسترش دهد. اما «مارک هلر»، یکی از کارشناسان مرکز مطالعات امنیت ملی بر این باور است که این توافق نقطه عطفی در روابط امنیتی اعراب و آمریکاست. او میگوید توافق وین نمادی از نزدیکی آمریکا با ایران است که بیشتر کشورهای منطقه به آن نگاهی تردیدآمیز دارند. دولتهای عرب نمیتوانند بهراحتی بپذیرند آمریکا و ایران، این دشمنان چندینساله بهراحتی و پس از چند ماه رایزنی، به شرکای قابل اعتماد برای یکدیگر تبدیل شوند. منبع: الجزیره
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.