گفتوگو با «الهه کولایی»، درباره ضرورتها و نیازهای پساتوافق
دموکراتیکسازی همزمان سیاست و اقتصاد
مهسا علیبیگی: ساعتها و روزها چشم و گوش همه به رسانهها بود تا خبری از مذاکرات هستهای ایران و گروه 1+5 برسد. حالا پس از موفقیت ایران در زمینه هستهای، جهت نگاهها تغییر کرده است. ضرورتها و نیازهای ایام پساتوافق سوژه داغ اینروزهاست. در اینباره با «الهه کولایی»، استاد علوم سیاسی و حقوق دانشگاه تهران و نماینده مجلس ششم، گفتوگو کردهایم.
پس از موفقیت دولت در عرصه بینالمللی، مهمترین موضوعی که باید در عرصه داخلی به آن توجه شود چیست؟ بهطور طبیعی وعدههایی که در ایام انتخابات در حوزه سیاست خارجی داده شده، با هدف کلی و اساسی برآوردهکردن نیازهای مردم در داخل کشور ارائه شده است. هدف از طرح مباحث مختلف در سیاست خارجی، استفاده از آنها برای برآوردن خواستههای مردم در داخل است و آنچه در سیاست خارجی اتفاق افتاده، حتما باید با پیامدهای مشخصی در سیاست داخلی همراه شود. بنابراین دولت آقای روحانی باید در مسیر تحقق وعدههای خود در حوزه داخلی عمل کند. از طرف دیگر براساس تجربههای ثبتشده سالهای گذشته بهویژه در دوره قبل از احمدینژاد، در ایران سرعت تقاضاهای برحق مردم هماندازه سرعت پاسخگویی به آنها نبوده است و بههمیندلیل دولت باید بنا به تجربه، این موضوع را مورد توجه قرار دهد. آقای روحانی خود یک حقوقدان است که با تأکید بر آزادیها و حقوق اساسی مردم موفق به جلب آرای آنها شد، بنابراین لازم است در پی بهنتیجهرسیدن اهداف موردنظر در حوزه سیاست خارجی، با رویکردی واقعبینانه خواستهها و مطالبات در حوزه داخلی را نیز دنبال کند. البته باید تأکید کرد اگرچه در حوزه سیاست داخلی وعدهها و شعارها محقق نشده اما باید در این حوزه با صبوری، بردباری و هوشیاری گام برداشت زیرا تا محققشدن نتایج و دستاوردهای توافق هستهای نیز راهی طولانی در پیش است. کدام مطالبه از اولویت برخوردار است؟ این یک واقعیت غیرقابل انکار است که در جامعه ما همواره موضوع اقتصاد از اولویت ویژهای برخوردار است و تجربه هم نشان داده تأمین بسیاری از اهداف حوزه سیاست، بدون تقویت مبانی اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی آن انجام نخواهد شد. بنابراین باید تقویت زیربناهای مطالبات را بیشتر مورد توجه قرار داد و با نگاهی عمیق، به تأمین خواستههای مردم و رفع نیازهای اولیه آنها پرداخت بهویژه بهخاطر تجربه دولتهای نهم و دهم نوعی پوپولیسم در کشور ما رواج پیدا کرده است که اهمیت پرداختن به معیشت مردم را افزایش میدهد. گاهی ممکن است مطالبات سیاسی قربانی رفع مشکلات معیشتی شود. واقعیت این است که در عالم واقع، توجه به مطالبات سیاسی، بدون توجه به مسائل اقتصادی یا برعکس، اجرائی و عملی نیست. بسیاری از مسائل چنان درهمتنیده هستند که گاهی جداییسازیهایی به این شکل افراد را به اشتباه میاندازد. درواقع اولویتدادن به آنها نباید به معنی جداکردن آنها از هم باشد بلکه باید این درهمتنیدگیها را رعایت کرد. بهطور خلاصه مردمیسازی و دموکراتیکسازی سیاست نیازمند مردمیسازی اجتماع و اقتصاد است و برعکس. درخواستهای اصلاحطلبان از دولت در ایام پساتوافق چیست؟ دولت آقای روحانی با شعار اصلاحطلبی و تقویت وجوه سیاسی تقاضاهای مردم برای تغییر جامعه رأی به دست نیاورد بلکه با شعارهای اقتصادی مثل بهبود فضای کسبوکار و معیشت مردم در سایه بهبود روابط با کشورهای دیگر رأی کسب کرد که آثار این شعار هم در جامعه دیده میشود. اگر رویکردی واقعبینانه به پیروزی دولت در موضوع هستهای وجود داشته باشد و دستاوردهای آن ادامه پیدا کند، دولت باز هم موفق خواهد بود. نیروهای اصلاحطلب هم به این موضوع واقف هستند و ضمن طرح خواستههای خود، اعتدال را نیز مدنظر قرار خواهند داد. البته رفتار دولت هم در این زمینه مهم است. اگر سیاست خارجی رو به پیش باشد و این رویکرد ادامه پیدا کند، آثارش را در سیاست داخلی هم مشاهده خواهیم کرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.