|

150 میلیارد دلار نصیب ایران خواهد شد

حسین عبده‌ تبریزی. دبیرکل سابق بورس

هنوز در عرصه بین‌الملل اتفاق خاصی نیفتاده است و همه‌چیز از چندماه بعد آغاز می‌شود. توقعات پس از اجرائی‌شدن توافق هسته‌ای یعنی پس از ماه دسامبر به وجود می‌آید. هیأت‌های خارجی که به ایران می‌آیند، عملیاتی‌کردن قراردادهای خود را به حل مسئله و گزارش‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی منوط می‌کنند. این سؤال مطرح می‌شود که اکنون در بازار اقتصاد چه خبر است؟ بانک مرکزی در حال فشار بر بانک‌های کشور است و نزدیک به هزارو 500 میلیارد تومان از سود آنها را خط زده است. وضعیت بانک‌ها مطلوب نیست. شاید بتوان به بانک مرکزی این حق را داد که نمی‌خواهد سودهای موهوم را شناسایی کند. گرچه بر این عقیده‌ام که سودهای موهوم لزوما در سود سهام نیست، بلکه می‌تواند در سود سپرده نیز باشد. نسبت سود سپرده به سود سهام، رقم بسیار بالایی است. درحال‌حاضر نزدیک به 14 کارخانه سیمان تعطیل شده است، نزدیک به 30 درصد از اجناس فولاد کشور روی زمین مانده است. صادرات پتروشیمی به آسانی گذشته نیست. بنابراین با توجه به ارقام واقعی که توسط بخش واقعی اقتصاد اعلام می‌شود، وضعیت مثبت نیست. از طرفی این سؤال مطرح می‌شود که چرا حرکت بورس رو به بالا نیست؟ شاید دلیل آن را انتظارات بیان کنند. اما چه میزان از انتظارات بعد از انتخابات خردادماه 92 در اقتصاد شناسایی شد؟ با تمام مشکلاتی که در بورس وجود دارد و با وجودی که در سال آینده بازنشستگان سهامی خریداری نخواهند کرد، باید این فشار را به دولت وارد آورد تا طلب بازنشستگان را بدهد تا به بازار فشار نیاورند و سهام خود را به فروش نرسانند. آمارهای بعد از عید امسال گویای آن است که حقوقی‌ها در بورس فروشنده بوده و 450 میلیارد تومان از بازار بیرون بردند. بااین‌حال گرچه خبر روشنی از وضعیت بورس شنیده نمی‌شود، اما معتقدم طی چندروز آینده حرکت بورس به سمت بالا خواهد بود و نگران افزایش جهش هستم. از طرفی باوجود همه مشکلات در بخش اقتصاد واقعی، همه ما نسبت به آینده توافق امیدوار هستیم. موضع‌گیری‌های آمریکایی‌ها و اسرائیلی‌ها و برخوردهای سخت و دشوار کشورهای ناهماهنگ، نشان از آینده امیدوار به توافق دارد. شاید بیان عبارت «ضیافت» مناسب باشد. با پولی که از آزادشدن دارایی‌ها و ظرفیت دریافت وام -صد میلیارد دلار- که ایران خواهد داشت، چیزی حدود 150 میلیارد دلار نصیب ایران خواهد شد که دو وضعیت را پیش‌روی ما قرار خواهد داد. نخست، وضعیت ضیافتی که داشته‌ایم را ادامه دهیم که این مسیر ما را پنج سال به عقب بازمی‌گرداند. این اقدام با پوشش‌دادن یارانه، تورم و خرج‌کردن ارزها میسر است. دوم، مسیر سخت که تغییر ساختار خواهد بود. اما باید در نظر داشت که تغییر ساختار موجب روی‌آب‌آمدن لجن‌ها خواهد شد. اگر به وضعیت بانک‌ها نگاهی بیندازید، مشاهده می‌کنید که چه روی آب آورده است. در جلسه‌ای که با حضور مقامات و 50 شرکت بزرگ بورس برگزار شده بود، صنایعی مانند آلومینیوم نیز از وضعیت گلایه داشتند. سایپا اعلام کرده تا هفت یا هشت روز توان ادامه‌دادن ندارد. ازاین‌رو واضح است که جراحی ساختار مشکل خواهد بود اما باید به‌دنبال مسیر سخت باشیم. گرچه ممکن است این وضعیت برای دهک‌هایی غیرقابل تحمل باشد که در این صورت نیز باید اقدامی انجام داد که در کنار تغییر ساختار، فشار کمی بر قشر کم‌درآمد و متوسط وارد شود. *متن سخنرانی در بنیاد امید ایرانیان

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.