تراژدی در یونان پس از شکست اصلاحطلبی
دیو سول
از توافق در یونان بهطور گستردهای بهعنوان یک کودتا یاد شده است. حاکمان اروپایی از اخاذیها و رشوهگیریهای سیاسی و مالی شرورانه برای واژگونسازی رأی مردم یونان علیه ریاضت بهره بردهاند. بااینحال، زمانی که «الکسیس سیپراس» نخستوزیر حزب رادیکال چپگرای «سیریزا» با توافق ریاضتی اخیر با اتحادیه اروپا موافقت کرد اسلحهای پشت سر او نبود. او از کرکسها خواستار مصالحه شد. زمانی که آنان پاسخ منفی دادند او برنامه دومی نداشت و تسلیم شد. برای جبران این صدمه ما نیازمند نگاه صادقانه به آنچه رویداده هستیم. سیریزا جریانی متفاوت از احزاب سنتی نوع کارگری سوسیال دموکراتیک قلمداد شده بود. استاتیس کوولاکیس از کمیته مرکزی سیریزا در بحث اخیر خود با «الکس کالینیکوس» از کمیته مرکزی حزب کارگران سوسیالیست در فستیوال هفتگی مارکسیسم این موضوع را موردبررسی قرار داد. استاتیس استدلال کرده بود سیریزا یک حزب ضدسرمایهداری است. حزبی که درصدد سرنگونکردن سرمایهداری و حرکت به سوی سوسیالیسم است. از نظر استاتیس، اهداف رادیکال سیریزا ریشه در جنبشهای سوسیالیستی دارد و جدای از احزاب اصلاحطلب است که بهنظر او درصدد بهبود وضعیت برای طبقه کارگر در چارچوب نظام سرمایهداری هستند. درست است که سیریزا هوای تازهای را به جامعه یونان در مقایسه با احزاب کهنه کارگری دمیده است و استاتیس نیز به جناح چپ سیریزا تعلق دارد و در چارچوب آن حزب به رکگویی و صراحت مشهور است و بهطور صادقانه از استراتژی دولت کنونی انتقاد میکند و بهجای امتیازدهی بیپایان به اتحادیه اروپا خواستار خروج یونان از آن اتحادیه است، بااینحال، «الکس» در واکنش به او گفت: «این نوع انتقادها مادامی که به مرحله عمل درنیایند، بیفایده خواهند بود». زمانی که پارلمان یونان به بدترین طرح ریاضتی اخیر که در همهپرسی از سوی مردم رد شده بود، رأی مثبت داد، فقط دو نماینده از سیریزا به آن طرح رأی منفی دادند. از سوی دیگر هشت نماینده رأی ممتنع دادند که هفت نفر از آنان در خانه مانده بودند و 15 نماینده دیگر گفتند که رأی منفی خواهند داد، باوجود اینکه درنهایت به امید دفاع از دولت رأی مثبت دادند. اعضای سازمان یافته پلتفرم چپ نیز در تمام جناحها پراکنده شده بودند. کالینیکوس استدلال کرد که نمایندگان بهطور هماهنگشده باید علیه توافق رأی منفی میدادند و پس از آن باید به خیابانها میآمدند و فراخوان اعتراض عمومی و تودهای را اعلام میکردند. زمانی که سیریزا در سال 2012 میلادی بهطور برجستهای ظاهر شد برخی هرگونه تلاش برای ایجاد سایر احزاب چپگرا را تقبیح کردند. سوسیالیستهایی بودند که میگفتند آنان از تاثیرگذاری لازم برخوردار نخواهند بود، مگر آنکه به سیریزا بپیوندند. با این حال، هنوز هم خط میان سیریزا و سوسیال دموکراسی بهطور آشکار از یکدیگر جدا نشده بود. بیشترین برابری آن جریان با تونی بلری بود که پیشتر یک چریک مبارز بود. حزب کارگر بریتانیا نیز پیشتر تا سال 1994 میلادی برای سوسیالیسم مبارزه میکرد و جناح چپ آن هنوز در این خط قرار دارد. حزب سوسیال دموکرات آلمان نیز زمانی که از جنگ جهانی اول حمایت کرد در ظاهر و نام مارکسیست بود. تمام اصلاحطلبان خواستار استفاده از دولت سرمایهداری برای ایجاد تغییرات هستند و در نهایت همواره بیش از آنکه نظام سرمایهداری تغییر کند آن نظام است که اصلاحطلبان را بهنفع خود تغییر میدهد. سوسیالیستهای انقلابی در عوض روی مبارزه بر طبقه کارگر تأکید دارند. این نگاه عاری از جزمگرایی نیست، اما تنها راه برای پیروزی است. کارگران چرخهای سرمایهداری را به حرکت در میآورند. جنبشهای آنان میتوانند سرمایهداری را متوقف کنند. «پتروس کنستانتینو» یکی از اعضای برجسته حزب کارگران سوسیالیست در یونان و یکی از مشاوران آتن در جبهه ضدسرمایهداری آنتارسیاست. او میگوید: «ما نمیخواهیم دولتی چپ در دستان حاکمان اتحادیه اروپا قرار گیرد». او میگوید: «ما از دولت چپگرا یونان تجلیل میکنیم، اما میگوییم که این قدرت ما نیست و مردم را برای مبارزه دوباره آماده میکنیم». بحران یونان پرسشهایی را در این باره که تنها کنترل کارگری میتواند پاسخگو باشد؛ مطرح کرده است. اکنون حزبی ایجاد شده که استدلال میکند مقابله با اخاذی کارفرمایان در همهپرسی امری ضروری است. وی گفت: «ما بسیار خوشبین هستیم که میتوان مبارزه را به مسیر اصلی بازگرداند. ما خوشبین هستیم؛ چراکه سازمانی انقلابی هستیم». بسیاری از کسانی که پیشتر میگفتند چشماندازی خارج از سیریزا وجود ندارد، اکنون معتقدند در درون این جریان آیندهای پیشرو نیست. در صورتی که چپ یونان نتواند سیریزا را در اردوگاه خود نگاه دارد، چه فرصتی خواهد بود که در یونان نیز همچون بریتانیا سوسیالیستی چون جرمی کوربین درصدد اصلاح حزب پوسیده کارگر برآید؟ بحران یونان بهطور روشن تأکیدی بر این موضوع است که حتی بهترین سوسیالیستها هم میتوانند در لحظات حساس و سرنوشتساز خودشان را خلعسلاحشده ببینند، مگر آنکه یک حزب انقلابی داشته باشند. *منبع: سایت حزب کارگران سوسیالیست بریتانیا
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.