|

اعتراض محیط‌زیستی اعتراض سیاسی نیست

احمد نادعلیان . هنرمند

نزدیک 20 سال است که در زمینه هنر محیطی فعال هستم و می‌توانم بگویم هنر محیطی در ایران به‌لحاظ کیفی و کمی، سابقه درخشانی دارد. از طرف دیگر مردم ایران نیز از نظر من با طبیعت و محیط‌زیست ناسازگاری ندارند. یکی از اصلی‌ترین آسیب‌هایی که مردم می‌توانند به محیط‌زیست بزنند، تولید زباله‌های ناسازگار با طبیعت ازجمله ظروف یک‌بارمصرف و بسته‌بندی‌های پلاستیکی است اما باید توجه داشت استفاده گسترده از پلاستیک دو دهه است که در ایران رواج پیدا کرده و چون جایگزینی برای آن تعریف نشده، ما در حال حاضر یک دوره انتقال را پشت سر می‌گذاریم. پس از این دوره گذار و انتقال، استفاده از پلاستیک با رواج فرهنگ نه به پلاستیک، کاهش پیدا خواهد کرد.

من به‌عنوان یک هنرمند و یک فعال محیط‌زیست معتقدم بزرگ‌ترین ضربه به محیط‌زیست را سیاست‌گذاری‌های نادرست می‌زنند. متأسفانه شعارهای محیط‌زیستی سیاست‌مداران بعضا تحت‌تأثیر مُد جهانی یا ضرورت‌های غیرقابل‌اجتناب مثل هجوم ریزگرد یا بحران خشک‌سالی است. باید از سیاست‌گذاران کلان پرسید از نظر راهبردی و فرهنگی برای محیط‌زیست چه کرده‌اند؟ در این 20 سال فعالیت بارها و بارها در محل زندگی خودم، جفای به محیط‌زیست را دیده‌ام و بارها خواسته‌ام از طریق هنر آن را آشکار کنم اما با موانع جدی روبه‌رو شده‌ام. مشکل اصلی این است که اعتراض‌ها به تخریب محیط‌زیست، همسان ا‌عتراض‌های سیاسی و اجتماعی قلمداد و جلوی آن گرفته می‌شود. خطر وقتی جدی‌تر می‌شود که ثروت با قدرت همراه شود و به بهانه اشتغال‌زایی و ایجاد رفاه برای مردم بومی، محیط‌زیست تاراج شود. نمونه این امر را می‌توان در اتفاقی که درباره چشمه‌های پلور افتاد دید که خود من هم در اعتراضاتی که به این موضوع شد، حضور داشتم. در این منطقه کارخانه‌های آب معدنی زیادی ایجاد شده و مردم با کمبود آب مواجه شده‌اند. یکی از کسانی که کارخانه آب معدنی داشت، آن را به شرکت نستله فروخته و دست روی چشمه‌های دیگر گذاشته بود و این منجر به اعتراض سال گذشته مردم شد. پیش از دولت‌های نهم و دهم البته عملکرد نهادهای مسئول بهتر بود و مردم نیز فعال‌تر بودند. برای مثال در آن دوران در اعتراض به تصرف کوه‌های منطقه تالاب گاوخونی، مردم حلقه انسانی تشکیل داده بودند و سازمان محیط‌زیست به‌دنبال این بود که برای فعالانی که در جریان این اتفاق دستگیر شده بودند، وکیل بگیرد اما برعکس در دولت‌های نهم و دهم درمورد صادرات خاک سرخ جزیره هرمز که هیچ سودی هم برای منطقه ندارد، هیچ واکنش، اعتراض و همچنین هیچ اقدامی از سوی سازمان‌های متولی نمی‌بینید. در دوره ریاست معصومه ابتکار بر سازمان محیط‌زیست از نهادهای مردمی حمایت بیشتری می‌شود اما این کافی نیست زیرا قدرت تخریب محیط‌زیست به‌مراتب بیشتر شده است و کسانی که دست به این تخریب‌ها می‌زنند همه مجوزهای لازم را برای این اقدامات از سازمان‌های مسئول می‌گیرند. به همین دلیل به‌نظر می‌رسد کسی که باید از محیط‌زیست صیانت کند، سیاست‌مداران و سیاست‌گذاران هستند نه مردم و فعالان محیط‌زیست.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.