|

مسئولان چقدر اهل فرهنگ و مطالعه هستند؟

حضور وزیر امور خارجه در مجلس برای دفاع از توافق هسته‌ای ایران با یک سؤال مهم همراه شد؛ «مسئولان ما چقدر از وقت خود را صرف مطالعه، تماشای فیلم و ارتباط با مقوله‌های فرهنگی از این دست می‌کنند؟» این سؤالی است که از ابعاد مختلف می‌توان به آن پرداخت و «شرق» به‌دنبال یافتن جواب‌های مختلف از زاویه‌های گوناگون برای این پرسش کلیدی است؟

احمد مسجدجامعی عضو شورای شهر مسئولان امروز شاید آینه مردمان دیروز باشند، هرچقدر سرانه کتاب‌خوانی و ارتباط با مراکز فرهنگی در جامعه بالا باشد، به همان میزان هم شاهد آن هستیم که نسل‌های بعدی مسئولان کشور، نسل‌های پرمطالعه و عالم‌تری هستند. از این دریچه، به اعتقاد من، نگاهی به تاریخچه چهره‌های مسئول در ایران حکایت از آن دارد که بخشی از مسئولان مهم کشور ما در دوران‌های خاص تاریخی و خصوصا پس از انقلاب، از اهالی و یاران کتاب و کتاب‌خوانی بوده‌اند. وجود چندین و چند کتابخانه اهداشده از سوی این چهره‌ها به شهرهایی چون تهران و ری، حکایت از دلبستگی مسئولان نظام به فرهنگ کتاب و کتاب‌خوانی دارد اما واقعیت این است که کتاب‌خوانی مسئله‌ای کوتاه‌مدت نیست و باید همواره در مسیر آن قدم برداشت، همان‌طور که از یک دوست توقع داریم دوستی‌اش را با ما، تا لحظه مرگ ادامه دهد.

محمد سریر عضو هیأت‌مدیره خانه موسیقی اصولا سنت مطالعه و حضور هنر در زندگی جاری مردم به‌عنوان یک امر جنبی- مانند ورزش که در کشورهای پیشرفته ملموس است- در کشور ما سابقه چندانی ندارد و اگر در حوزه‌های مختلف هنر و مطالعه، تصادفا برخی مشتاقانه علاقه‌ای نشان می‌دهند، صرفا جنبه تصادفی دارد و خارج از آن ندرتا افرادی را می‌بینیم که به هنر و کتاب‌خوانی توجه داشته باشند. از سوی دیگر، زندگی امروز به‌قدری دچار پیچیدگی شده که همه خود را از ارتباط با کتاب و هنر مبرا می‌دانند و حالا که ورود تکنولوژی‌های نوین هم مزید بر علت شده، دیگر اشتیاق به خواندن و گوش‌دادن و دیدن آثار هنری کمتر از گذشته نیز شده است. در میان مسئولان هم کمتر مسئولی را می‌بینیم که زندگی کاری‌اش محدود به زمانی باشد که در محیط کاری خود سپری می‌کند و شاید عدم کارایی سیستم اداری در کشور از یک‌سو و پراکندگی سلسله‌مراتب اداری از سوی دیگر باعث شده که فرصت فراغت آنها به‌جای مصروف‌شدن در حوزه هنر، صرف حل مشکلات کاری و اداری شود. البته اینها تنها در حوزه مطالعه است چراکه در حوزه هنر و خصوصا در بعضی از هنرها، اعتراف به ارتباط مسئولان با یک هنر خاص، در قدیم جلوه چندان خوبی نداشت و اگر مسئولی می‌گفت که مثلا به موسیقی علاقه‌مند است، با اماواگرهای بسیاری مواجه می‌شد. در دهه اخیر البته وضع تا حدودی تغییر کرده و مسئولان تحت‌تأثیر نسل جوان، هنر را تا حدودی به منازل خود برده‌اند که این مسئله فارغ از توجه به کیفیت آن، به‌لحاظ کمی قابل ستایش است اما هنوز شرایط ما در مسئله مطالعه و توجه به هنر قابل مقایسه با کشورهای پیشرفته شرق و غرب نیست که هیچ شهروندی در آنها، حتی از خیر یک دقیقه زمان بی‌مطالعه نمی‌گذرد.

نعمت احمدی حقوق‌دان شاید هیچ آماری درباره میزان مطالعه در میان مسئولان وجود نداشته باشد، اما میزان مطالعه در میان مردم جامعه شاید آینه تمام‌نمای واقعیت کتاب‌خوانی در ایران است. عدم تمایل به مطالعه آفت بزرگی برای جامعه ما محسوب می‌شود که برآمدگان از این جامعه نیز از آن مصون نیستند. با این پیش‌فرض می‌توان سرانه مطالعه دو دقیقه در ماه که سرانه مطالعه در میان مردم است را برای جامعه‌ای که اصلی‌ترین اصل مکتب انسان‌سازش، قرآن کریم است، یک هشدار جدی به حساب آورد و اگر مسئولان به‌دنبال رفع موانع و مشکلات جامعه هستند و عقیده دارند که این مشکلات را می‌توان از دریچه فرهنگی حل کرد، باید در این قضیه پیشگام باشند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.