گزارش «شرق» از جلسه دیروز بهارستان
علنیهای یک توافق تاریخی
شرق، آمنه شیرافکن: تلاش برخی بر این بود که جلسه غیرعلنی شود اما دولت اصرار داشت تا همهچیز این جلسه «علنی» باشد و ثبت در تاریخ شود؛ اینکه مردم موبهمو در جریان تلاش تیم هستهای قرار بگیرند و همه سؤالها و دلواپسیها یکجا پاسخ داده شود. هم وزیر امور خارجه و هم رئیس سازمان انرژی اتمی آمده بودند تا علاوهبر ارائه گزارش، به ابهامها پاسخ داده و کاری کنند که برخی حاشیهسازیها درباره توافق هستهای در مجلس بیش از این بالا و پایین نشود. بااینحال «ضرغام صادقی»، عضو هیأترئیسه، یک روز پیشتر، از برگزاری جلسه بهصورت غیرعلنی و علنی گزارش داده بود؛ خبری که در نهایت تنها ختم به یک جلسه «علنی پرنکته» شد. ظریف به دستاوردهای جهانی توافق اشاره دارد و اینکه «برجام؛ پیروزی عقلانیت بر جنگطلبی» است. او با صدای بلند و رسا در صحن علنی مجلس خطاب به نمایندگان میگوید: «در تاریخ شورای امنیت سابقه نداشته کشوری با مذاکره و بدون جنگ و بدون اجرای الزامات شش قطعنامه فصل هفت منشور از زیر بار تحریمها و نظارت شورای امنیت آزاد شود». بهگفته ظریف استثنای دیگر این بوده که «برای نخستینبار در تاریخ شورای امنیت کشور هدف، در تدوین قطعنامه مورد مشورت و مذاکره قرار گرفته و چنین اقدامی در تاریخ شورای امنیت سابقه ندارد». شرعا از توافق دفاع میکنم صالحی نیز در ادامه سخنان ظریف بهصراحت تأکید دارد که «زنگ تغییر فراگیر پارادایم مسائل سیاسی جهان در وین زده شد». او در جای دیگری از سخنانش مسئولیت عقلانی و شرعی توافق را پذیرفت و از نکات فنی آن نیز دفاع کرد؛ مردی که 35 سالی میشود در دانشگاه صنعتی شریف فیزیک تدریس میکند و از دانشمندان هستهای ایران بهشمار میآید. صالحی به نمایندگان و مردم ایران وعده میدهد که «دست ما در ساخت سانتریفیوژهای جدید باز است به شرطی که به آن اورانیوم تزریق نکنیم و اینکه مراکز تحقیقاتی ما نیز میتوانند تحقیقات خود را ادامه دهند». محمدرضا خباز، از نمایندگان ادوار، نیز به «شرق» خبر داد که تا صبح روز گذشته برخی بهدنبال غیرعلنیکردن جلسه بودند اما دولت نمیخواست جلسه غیرعلنی شده و در نهایت مانند دفعه پیش ظریف خائن خطاب شود. فشارها به هیأترئیسه برای طرح سؤالها بااینحال در صحن بهارستان دلواپسها در جنبوجوشاند و مدام اینسو و آنسو میشوند. آرایش نیروهای سیاسی از فردای توافق جور دیگری شده و این را خیلی از بازیگران سیاسی- بهویژه تندروها- بهخوبی دریافتهاند. علی لاریجانی، روی صندلی ریاست نشسته و مدام در حال گفتوگو با نمایندگانی است که بنا دارند برخی نقدها و نظرها را به اطلاع ظریف و صالحی برسانند. یکبار احمد توکلی به جایگاه هیاترئیسه میآید و گفتوگوی بلندی در میگیرد و بار دیگر علیرضا زاکانی، علیرضا سلیمی و احمد امیرآبادیفراهانی و برخی دیگر از دلواپسهای هستهای. تردد در هیاترئیسه بالاست و نمایندگان خواستار تعیین زمانی برای پرسش و پاسخاند. بااینحال لاریجانی ترجیح میدهد که نکات و سؤالها کتبی و از رو برای حاضران خوانده شود. ظریف و صالحی نیز در همان جایگاه و از پشت تریبون، یکییکی به سؤالها پاسخ میدهند. آرایش سیاسی در محور صندلی حدادعادل صندلی حدادعادل در چیدمان جدید، دور از چشمانداز خبرنگاران است اما از همین زوایای اندک هم میتوان به آمدوشدها و مشورتهای پرتراکم پیرامون او پی برد. جواد کریمیقدوسی، حمید رسایی، مرتضی آقاتهرانی، حسین نقویحسینی، حبیب آقاجری و عباس پاپیزاده، صندلی حداد را دوره کردهاند و گفتوگوها بالا گرفته است. یکی، دوبار هم نامهها از میز حداد به دست علی لاریجانی میرسد. یکبار حبیب آقاجری قاصد نامهبر میشود و بار دیگر امیرآبادی. بهیکباره«غلامعلی حدادعادل» از پشت صندلی برخاسته و شخصا سراغ محمدجواد ظریف میرود. پس از دیدهبوسی و احوالپرسی به او کتاب و نامهای تقدیم میکند؛ نامه و کتابی که محتوای آن از تیررس نگاه خبرنگاران دور میماند. احمد توکلی نیز تذکر دارد و تمامقد ایستاده و کتاب آییننامه داخلی را روی سرش گرفته است. در نهایت درست لحظاتی که ظریف و صالحی در حال خروج از صحن علنی دیده میشوند، میکروفون توکلی باز میشود. نقد او این بوده که ظریف باید بهجای گزارش به مجلس، لایحه ارائه کند و علی لاریجانی نیز در پاسخ او، همان گزارش تیم هستهای از «برجام» را کافی میداند. ظریف و صالحی با بدرقه گرم نمایندگان از صحن خارج میشوند و تازه نوبت تذکرهای شفاهی و کتبی فرامیرسد. تشکیل کمیسیون ویژه پیشنهاد امیرآبادیفراهانی از پشت میکروفونهای مجلس به گوش میرسد. او و نزدیک به 20 نماینده دیگر خواستار تشکیل کمیسیون ویژه بررسی توافق هستهای هستند. علی لاریجانی اعلام رأیگیری میکند و دقایقی بعد پیشنهاد نماینده قم به تصویب میرسد. حالا نمایندگان باید در هفتههای آینده سراغ تشکیل این کمیسیون رفته و گزارش مکتوب هستهای را مورد بررسی قرار دهند؛ گزارشی که حالا بهگفته لاریجانی پرینت آن در اختیار تکتک بهارستانیها قرار خواهد گرفت. علیرضا زاکانی در بخش تذکرها به پیام شفاف طرح الزام دولت به حفظ دستاوردهای هستهای اشاره دارد و از ابهامآلودبودن مسیر رفع تحریمها و برگشتپذیربودن خودکار و خطرناک آنها در «برجام» گله دارد. با اینحال قسیم عثمانی، نماینده بوکان، ظریف را شایسته دریافت نوبل صلح جهانی دانسته و از او بهخاطر تلاشهای صلحآمیزش قدردانی میکند. مهدی کوچکزاده در ردیفهای واپسین مجلس نشسته و اینبار حرف و کلامی با ظریف ندارد. آخرینباری که ظریف به جلسه غیرعلنی بهارستان آمده بود، کوچکزاده رودرروی وزیر امور خارجه ایستاد و او را خائن خطاب کرد. حالا نهتنها کوچکزاده که خیلی دیگر از تندروهای مجلس سکوت پیشه کردهاند و بنای مخالفت ندارند. توافق هستهای به سمت اجرائیشدن میرود و تیمهای تجاری برای سرمایهگذاری در مسیر ایران هستند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.