|

فرهنگ، اقتصاد و هنر ديپلماسي

جاناتان برودر . مترجم: مونس نظري

شهر «اوونزبرو» در ايالت «کنتاکي» به‌خاطر کباب و موسيقي آن مشهور است. نيازي به ذکر نام «جاني دپ» فرزند بومي آن ديار نيست. همه ساله اين شهر ميزبان جشنواره غذا و موسيقي است. ولي درماه مي ‌سال 2009 جذابيت ديگري سر برآورد: دولت اوباما گروهي از نوازندگان موسيقي ايراني را به اينجا آورد تا موسيقي محلي آمريکايي را ياد بگيرند.

اين يک ژست کوچک ديپلماتيک بود، ولي يکي از مقامات کاخ سفيد اميدوار بود همين موضوع باعث کاهش تنش‌ها ميان آمريکا و ايران، اين دو دشمن ديرينه شود، چراکه جامعه بين‌الملل در تلاش بود راه را براي مذاکرات هسته‌اي هموار کند. اين کار بدون خطر نبود. اغلب تندروهاي هر دو جناح هر گفت‌وگويي را با شک و شبهه مي‌نگرند و در ديدار ايراني‌ها از موزه بين‌المللي شهر، مقامات امنيتي آمريکا از کارکنان موزه خواستند که رازدار باشند؛ بعضي نگران بودند که اگر کلمه‌اي به بيرون درز کند، ممکن است مخالفت‌ها در ايالات متحده يا ايران سر برآورند. ولي در آن بعدازظهر ماه مي ‌در فستيوال، تنها چيزي که ديده شد، صداي تشويق‌ها بود، گابريل‌گري و پس از او مدير اجرائي موزه به اين موضوع اشاره کرده‌اند. درحالي‌که گروه، پنج قطعه «بلوگرس» (نوعي موسيقي کانتري آمريکايي) را اجرا مي‌کردند، بعضي از ايراني‌ها به آنها ملحق شدند؛ ازجمله دختري به‌طور کامل محجبه، در‌حالي‌که طبل بزرگي به نام دف را مي‌نواخت. ‌گري مي‌گويد: «موسيقي، شيرين‌ترين زبان ديپلماتيک است. » مبادلات فرهنگي ميان تهران و واشنگتن به‌طور شايان توجهي دور از ديدرس نگه داشته شده است. ولي در 17 سال گذشته ورزشکاران ايراني، دانشمندان و هنرمندان بي‌سروصدا براي برنامه‌هاي فرهنگي به آمريکا سفر مي‌کرده‌اند. سندي، فاش کرده است که در سال گذشته، 61 ايراني در سکوت براي تفرج به ايالات متحده سفر کرده‌اند. گروه‌هاي کوچک آمريکايي نيز به‌همين‌ترتيب به ايران سفر کرده و ايده‌ها و حتي زمينه‌هاي همکاري خود را با حفاظت محیط زیست، نجوم و مراقبت‌هاي بهداشتي، به اشتراک گذاشته‌اند. ريچارد لي بارون، سفير بازنشسته که اکنون از اعضاي ارشد شوراي آتلانتيک است، گفت: «اين مبادلات به اندازه هر سيستم جنگ‌افزاري که به جهان عرب مي‌فروشيم، قدرت دارد؛ البته اگر ارزشي بيش از آن نداشته باشد. اگر محافظه‌کاران عليه توافق هسته‌اي باشند، ساختار مدني جامعه، هيأتي سامان مي‌دهد که شکل‌دهنده مبادلاتي عليه آنها خواهد بود». به بيان جنيفر کلينتون، با وقوع توافق، سازمان‌هاي خصوصي مبادلات بيشتري را شکل ميدهند که باعث بهبود برنامه‌هاي تبادل بين المللي است. هنوز برخي متخصصان و کارشناسان معتقدند اين مبادلات مي‌توانند محدود باقي بمانند. آنها معتقدند قانون‌گذاران آمريکايي بايد تحريم‌هايي که سدّ راه مبادلات نظامي و اقتصادي است، بردارند؛ چشم‌اندازي که به‌نظر، خيلي دور مي‌رسد. ساير کارشناسان متقاعد نشده‌اند که دولت اوباما به‌درستي پتانسيل ديپلماسي فرد به فرد براي کمک به هموارکردن روابط ديپلماتيک ميان ايران و آمريکا را درک کرده باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.