|

استراتژی باراک اوباما در خاورمیانه تغییر می‌کند

فردایی براي خاورميانه

هنوز 12 ماه بیشتر از دوران ریاست جمهوری‌اش نگذشته بود که «باراک اوباما» برنده جایزه صلح نوبل سال 2009 شد، هرچند به باور بسیاری، مستحق چنین افتخاری نبود. شش سال بعدی ریاست‌جمهوری اوباما هم بدون کمترین نشانه‌ای از صلح گذشت اما دیروز بالاخره رئیس‌جمهوری آمریکا به دستاوردی تاریخی رسید؛ توافق هسته‌ای با ایران پس از حدود 13 سال مشاجره و مذاکره؛ توافقی که چشم‌انداز جنگ در مدیترانه را کمتر می‌کند و به گفته ناظران، راه را برای به نتیجه‌رسیدن بسیاری از مشکلات دست‌وپاگیر این منطقه باز می‌کند. استراتژی جدید کاخ سفید در خاورمیانه هم تأییدی بر این تحلیل‌ها است. مقامات ارشد آمریکایی می‌گویند اوباما می‌خواهد پیش از خروج از دفترش در سال 2017، به آشفتگی‌های خاورمیانه سروسامان دهد و در این میان رابطه خود با متحدانش که به واسطه توافق با ایران تیره‌وتار شده را بهبود بخشد. به باور مقامات کاخ سفید، اوباما از نتیجه مذاکرات ایران برای پیاده‌کردن راه‌حلی سیاسی در سوریه استفاده می‌کند؛ راه‌حلی که احتمالا خروج «بشار اسد»، متحد ایران را تسهیل می‌کند. «جان کری»، وزیر خارجه آمریکا که رهبری مذاکرات این کشور با ایران را برعهده داشت، از کاخ سفید خواسته تمرکز خود بر سوریه را تجدید کند و در این میان، برخی مقامات ارشد دولت آمریکا می‌گویند ترکیبی از عملیات نظامی و راه‌حل دیپلماتیک می‌تواند فشار بر اسد یا اطرافیان او را برای یک برنامه خروج افزایش دهد. در این میان، بسیاری از ناظران هم‌نظرند شانسی برای دستیابی به توافق صلح در سوریه بدون همکاری ایران، وجود ندارد و به همین ترتیب، ایران باید بازیکنی کلیدی در نبرد علیه داعش باشد. در جنگ علیه داعش در عراق، آمریکا و ایران در برخی نبردها با یکدیگر همکاری غیرمستقیم داشتند و آزادی برخی از شهرهای سنی‌نشین عراق با همکاری ایران، هراس به جان کشورهای عربی انداخت تا جایی که برخی مقامات عربستان اعلام کردند دیگر ایالات‌متحده را متحد استراتژیک قابل اعتمادی نمی‌بینند و بر این باورند این کشور هرجا که لازم شد، آنها را می‌فروشد. اما مقامات کاخ سفید همکاری با ایران برای رسیدن به راه‌حلی دیپلماتیک در یمن را نیز بررسی می‌کنند. به گفته یکی از مقامات آمریکایی، ایران درگیری در یمن را به عنوان فرصتی کم‌هزینه برای به چالش‌کشیدن عربستان سعودی می‌بیند. با این همه، توافق با ایران تا همین‌جا هم رابطه آمریکا با اسرائیل و عربستان، دو متحد این کشور را خدشه‌دار کرده و اگر آمریکا گامی برای ایجاد روابط گسترده‌تر با ایران بردارد، این روابط بیش‌ازپیش به سردی می‌گراید. برای مثال هرگونه تلاش برای همکاری با ایران در مبارزه با داعش، به احتمال زیاد همسایگان ایران را مضطرب می‌کند. عربستان سعودی و دیگر کشورهای حاشیه خلیج فارس، چندی پیش تمام تلاش خود را به دور نگه‌داشتن ایران از ائتلاف بین‌المللی علیه داعش، معطوف کردند و حال مقامات کاخ سفید می‌گویند رویکرد آمریکا در خاورمیانه، شامل تلاش گسترده‌تر این کشور برای حفظ رابطه با کشورهای حاشیه خلیج‌فارس و جلوگیری از آشفته‌ترشدن آن است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.