|

نمایش «هامون‌بازها» پس از ۶ سال به صحنه می‌رود

بازگشت دلدادگان «هامون»

بهناز شیربانی: حرف حساب هامون‌بازان چیست و چرا فکر می‌کنند این فیلم داریوش مهرجویی شاهکار است؟ قطعاً پاسخ این سؤال را مانی حقیقی و محمد رحمانیان بهتر می‌توانند بدهند؛ از آن‌رو که این دو کارگردان سینما و تئاتر تلاش کرده‌اند در آثارشان داستان دلدادگی دوستداران «هامون» و همذات‌پنداری آنها را با حمید هامون به تصویر بکشند. پس از ساخت فیلم «هامون‌بازها» به کارگردانی مانی حقیقی؛ محمد رحمانیان قرار است نمایش «هامون‌بازها» را که اقتباسی از فیلم «هامون‌بازها»ی حقیقی است، از 29 تیر در تالار وحدت به صحنه ببرد؛ نمایشی که البته به صحنه بردنش برای رحمانیان چندان آسان نبوده. این کارگردان روز گذشته، در نشستی خبری از نخستین‌باری که ایده به‌صحنه‌بردن این نمایش را داشته است سخن گفت:«بهار سال 88 تمرین‌های نمایش را آغاز کردیم و قرار بر این شد که در نخستین سالمرگ خسرو شکیبایی نمایش را اجرا کنیم و به‌دلایلی این اتفاق نیفتاد. درنهایت سال 89 با گروه دیگری تمرین‌های نمایش را آغاز کردیم؛ ازجمله رضا عطاران و شقایق فراهانی، اما چندروز مانده به اجرای نمایش، فهرست بلندبالایی از حذفیات نمایش به دستم رسید ازجمله حذف کامل یکی از شخصیت‌های نمایش و این میزان از ممیزی برای من پذیرفتنی نبود و این‌بار از به‌صحنه‌بردن این نمایش صحبت می‌کنیم نمایشی که بارها مورد هجمه بازبین‌ها قرار گرفته است و تنها با توسل و توکل حرکت می‌کنیم و نمی‌دانیم در طول راه چه اتفاقی برای نمایش خواهد افتاد. نمایش هنوز بازبینی نشده است و امیدواریم این اتفاق بعد از جلسه مطبوعاتی صورت بگیرد». رحمانیان در ادامه این نشست از تأثیر فیلم مانی حقیقی بر شکل‌گیری این نمایش صحبت کرد: «فیلمی که از مانی حقیقی دیدم پاسخ بسیاری از پرسش‌های ذهن من را در ارتباط با این فیلم داد. اینکه چطور این فیلم بعد از همه این سال‌ها تأثیرش را میان نسل‌های متفاوت حفظ کرده است. ما در این نمایش از هفت نفر از علاقه‌مندان به این فیلم حرف می‌زنیم و علاقه آنها به این فیلم تنها به دیالوگ‌گفتن محدود نمی‌شود بلکه این فیلم وارد زندگی و شخصیت‌شان شده است.» او در ادامه از حضور محسن شاه‌ابراهیمی به‌عنوان مدیر هنری نمایش و تورج منصوری به‌عنوان مدیر فیلم‌برداری نام برد. رحمانیان در پاسخ به این پرسش که پس از جرح و تعدیل‌های دوره‌های قبل، این‌بار در نمایش‌نامه حذفیات از جانب او اعمال شده است یا خیر؟ گفت: اساسا من قائل به اصلاحات در نمایش‌نامه نبودم که الان بخواهم تغییری در نمایش‌نامه انجام بدهم. همه شخصیت‌ها محصول ذهن من هستند و طبعا نسبتی با جامعه دارند. همان سالی که به نمایش‌نامه از سمت دوستان ایراداتی وارد بود، هم گفتم که این شخصیت‌ها آدم‌های این دوره تاریخی هستند و با مسائل سیاسی و اجتماعی این دوران نسبتی دارند و به هیچ عنوان این موارد از کلیت داستان جداشدنی نیست. خاطرم هست که در نمایش‌نامه شخصیت معتاد به الکلی داشتیم که تأکید کردند این شخصیت باید حذف شود. ما تعداد زیادی آدم معتاد به الکل داریم و مگر می‌شود چنین چیزی را انکار کرد؟ مهتاب نصیرپور در ادامه صحبت‌های رحمانیان با اشاره به اینکه در این نمایش نقش زنی را بازی می‌کند که از فیلم هامون خوشش نمی‌آید گفت: در ادامه صحبت‌های آقای رحمانیان درباره جرح و تعدیل‌های نمایش، این نکته را هم اضافه کنم که بخشی از این اصلاحات مربوط به خود فیلم بود فیلمی که درحال‌حاضر در مؤسسه‌های رسانه‌های تصویری فروخته می‌شود و سال‌هاست که مردم آن را می‌بینند و چون ما بخش‌هایی از فیلم را هم پخش می‌کنیم، نسبت به پخش برخی پلان‌ها هم حساسیت داشتند و این برای من عجیب بود. رحمانیان در ادامه این نشست در پاسخ به این پرسش که تا چه حد پس از بازگشتن از کانادا شیوه نگارش نمایش‌نامه‌ها یا کارگردانی او نسبت به قبل تغییر کرده است؟ گفت: چیزی را که به اسم موسیقی- نمایش اجرا می‌شود که البته برخی دوستان نام تئاتر کاباره‌ای بر آن گذاشته‌اند و البته من از تمامی این عناوین استقبال می‌کنم، نخستین‌بار سال 83 با نمایش مسافران تجربه کردم و یک ‌شب بیشتر اجرا نشد و امکانات تالار وحدت مانع از ادامه‌دارشدن اجرای نمایش شد. در آن کار محسن نامجو و سعید ذهنی موسیقی این کار را انجام دادند. در موسیقی- نمایش لیلا که آن هم تنها یک شب اجرا شد با علیرضا افکاری به‌عنوان آهنگساز و روزبه بمانی ترانه‌سرا همکاری کردم. بنابراین چیزی نبوده که آموخته‌های من از خارج از کشور باشد و متأسفانه در فقدان موسیقی در ایران از آن به‌عنوان تئاتر کاباره‌ای نام می‌برند. از نظر من موسیقی چیز بدی نیست و از سال 63 که نخستین نمایش حرفه‌ای من روی صحنه آمد رقص، موسیقی و آواز در کارهایم بود. او ادامه داد: اما به نظر من مدتی است که ممیزی در آثار نمایشی کمتر از گذشته شده است؛ من به‌تازگی آثاری از محمد یعقوبی یا نغمه ثمینی دیدم و دوستانی که معمولا کارهایشان با ممیزی روبه‌رو می‌شود، درحال‌حاضر این‌گونه نیست و این اتفاق جای خوشحالی دارد که ممیزیِ سلیقه‌ای، به شدت گذشته نیست و مدیران سعی می‌کنند به تعامل خوبی با نمایش‌نامه‌نویسان برسند. هومن برق‌نورد از بازیگران این نمایش نیز در صحبت‌هایش به هدایت خوب محمد رحمانیان اشاره کرد و گفت: طبعا وقتی با آقای رحمانیان کار می‌کنم به معلومات و تجربه‌ام افزوده می‌شود. نقشی که در این نمایش بازی می‌کنم یک هامون‌باز دوآتشه است که امیدوارم خوب اجرایش کنم. مهتاب نصیرپور دیگر بازیگر این نمایش نیز افزود: من با کارهای آقای رحمانیان به دنیا آمدم، بزرگ شدم و پیر می‌شوم.30 سال است که با هم کار می‌کنیم؛ بخشی از آن این دلیل است که محمد رحمانیان همسرم است و نزدیک‌ترین فرد به او هستم و نقش‌هایی به من محول می‌شود. این نمایش ساده است و قصد داریم قصه‌ای را برای مخاطب تعریف کنیم و امیدواریم تا پایان نمایش مخاطبان از کار لذت ببرند. رحمانیان نیز در ادامه صحبت‌های نصیرپور افزود: البته من برخی نمایش‌نامه‌ها را با توجه به توانایی‌های مهتاب نصیرپور می‌نویسم و ممنونم که قبول می‌کند و بازی می‌کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.