مرور عکسهای مهدیار جمشیدی در گالری ماه
چند هایكوى عكاسانه
حسین گنجی
خُب حالا/ اگر قرار است تنها بمانم/ با ماه دوست خواهم شد./ بوسون. هایكو شاید نزدیكترین فرم و شكل و سبك و شیوه است به عكس. بهنوعی یك تصویر ذاتی در این سهپاره همیشه هست كه تو را و ضمیر ناخودآگاه تو را به آن جذب میكند و مثل عكاسی ریزبین به كُنهِ ماجرا و قاب و منظره و زندگی میكشاند. و از همین روست كه ناخواسته كسی كه پشت ویزور دوربین قرار میگیرد بهنوعی نویسنده است، به عبارتی شاعر است و به شكلی میتوان او را هنرمند خطاب كرد. و از همین باب، هنر همواره در جوار دیگر هنرهاست كه میتواند به مرحله اعجاز و زیبایی و آفرینندگی یا همان هنر محض یا خط اعلای اعتلای خود نزدیك شود. انسان با استفاده از حواس پنجگانه است كه میتواند تصویر كاملی از محیط پیرامون خود دریافت كند. چشم باید ببیند، گوش باید بشنود، دستها باید لمس كنند و بینی باید بو كند، تا مجموعا و در جوار یكدیگر پازل پیرامون انسان و برداشت ادراكی انسان كامل شود تا انسان بتواند حرف درستی بزند یا تصویر درستی خلق كند. هنر نیز اینگونه است. نمیتوان هنرها را از یكدیگر سواشده دانست. نقاشی در كنار نثر و شعر و این دو در كنار عكاسی و سینما و تئاتر و دیگر هنرها هستند كه میتوانند به هدف و منظور و غایت و نهایت خود نزدیك شوند. در آثاری كه در گالری ماه و توسط مهدیار جمشیدی به نمایش گذاشته شده است، این همنشینی بهخوبی پیداست و هنرمند به وسیله این منش و روش، توانسته پازل زیبایی در عین سادگی، چیزی كه منظور و مقصودش بوده است، را كامل کند. هایكو شعر ساده و كوتاه ژاپنی كه با استفاده از سادهترین و دمدستترین ایماژهای تصویری و با زیركی و تیزبینی همراه است و معمولا در یك عبارت كوتاه و بدون نتیجهگیری و قضاوت ضربه خود را در عبارت پایانی میزند، در این عكسها بهصورت تصویری خود را به نمایش گذاشته است. مینیمالیست روش و سبكی است كه هنرمند عكاس برای بهتصویركشیدن بهتر هایكو یا آن زیبایی ساده و باشكوه موردنظر انتخاب كرده است. مینیمالیست در تعریف بسیار نزدیك است به تعریفی كه از هایكو به دست ما رسیده است. زیبایی در عصر جدید دارد به سمت شرق میرود؛ جایی كه فلسفه ذن چتر وسیع خود را گسترانده است و توانسته معناهای بسیار پیچیده و گاه دورازذهن را با ایماژها و عبارتهای ساده به تصویر بكشد و نشان دهد. هایكو و عكسهای مهدیار جمشیدی، مثالِ در و چارچوب، لولاوار بههم متصل شدهاند تا پكیج ارائهشده مخاطب را راضی و خشنود کند. تنها نقدی كه میتوان به این آثار داشت، گاهی سطح و اندازه كم قاب و عكس است. شاید اگر ابعاد ارائهشده از عكسها حتی از این هم بزرگتر بود یا قدری فضا وایدتر از اینی كه هست دیده میشد و همینطور سیم برقها و المانهای دیگر موجود در قاب، بهتر جانمایی شده بود، بهتر میتوانست بستر انتقال معنا را فراهم کند. جای دیگری كه میتوان بر آن انگشت اشاره به نشانه نقد گذاشت، برمیگردد به خود هنرمند و انتخاب هایكوها كه در برخی بیارتباط و در برخی بدسلیقگی به خرج داده است. برای این عكسها و معناها، هایكوهای بهتری از بوسان و باشو و ایسا و بوسون و دیگران در دست بود كه میتوانست با مشورت با یك شاعر یا كسی كه بهتر ادبیات شرق را میشناسد این پكیج را بهتر و زیبندهتر کند. در برخی معناها بسیار افراط شده است برخی قابها تكرار و تكرار و تكرار شدهاند و برخی هایكوها بیجهت یا با سلیقه بدی برگزیده شدهاند. اما اتفاق به خودیخود جالب است و در نهایت باید این همنشینی شعر و عكس را به فال نیك گرفت و این حركت را نیز یك حركت موفق و زیبنده و قابلتوجه برشمرد و تبریك گفت، هم به عكاس این مجموعه، مهدیار جمشیدی و هم به نگارخانه ماه كه در فضای آرام و دلپذیر رؤیای سفر و اشاره آرام به شعر، آرامش و سادگی و زیبایی را به نمایش گذاشته است. برق شبتابها.../ چه ساده روشن میشود/ چه ساده باز خاموش./ چینه- جو
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.