سوریه، نقطه تقابل
رها معتمدی: توازن قدرتها در منطقه بهدلیل تغییرات ژئوپلیتیکی خاورمیانه، خلیجفارس و حتی آسیا همواره در حال دگرگونی است. این تغییر در موازنه قدرت یکی از اصلیترین دلایل برای سران این کشورهاست که نگران امنیت و جایگاه سیاسی و اقتصادی خود باشند. از همینرو، رهبران کشورهایی مانند عربستان، ترکیه، سوریه، عراق و مصر و حتی رژیم اسرائیل همواره در تلاش هستند تا در این تغییر موازنه، در رأس هرم قدرت قرار گیرند. این در حالی است که هممرزبودن دراینمیان از اهمیت بالایی برخوردار است. در رابطه بین تهران و آنکارا، هرچند سوریه جزء کشورهایی است که در این محدوده قرار نمیگیرد، اما دمشق در منطقه برای هردو آنان اهمیت ویژهای دارد. همین ویژگی باعث شده پس از گسترش ناآرامیها در سوریه، این کشور در کانون توجهات آنکارا و تهران قرار گیرد. اکنون ترکها میخواهند با کنارهگیری «بشار اسد»، رئیسجمهوری سوریه، درحقیقت تهران را از گردونه رقابت خارج کنند و ایران نیز در تلاش است تا با عدم تغییر در موازنه قدرت در دمشق، پیروز این جنگ دیپلماتیک باشد. در ابتدا آنکارا در این اندیشه بود که بحران سوریه، فقط به این کشور مربوط میشود. از همینرو با اتخاذ سیاستهای تند سعی کرد تا زمینه سقوط حکومت اسد را مهیا کند، اما زمانی که دامنه این درگیری به لبنان، عراق، ایران و حتی اروپا و آمریکا کشیده شد، نگاه ترکیه به این بحران، واقعبینانهتر شد و به نقطه تعادل رسید. در این مرحله ترکیه بیشتر بهدنبال یافتن راهحل منطقهای بود تا خلع بشار اسد، چراکه بهخوبی دریافت هرگونه دخالت نظامی در این بحران، بیشک به جنگ منطقهای تبدیل میشود. به همین دلیل آنکارا سعی کرد به بازیگران منطقهای در این بحران یعنی همان روسیه و ایران، نزدیک شود و میان دیدگاه آنان مبنی بر عدم تغییر دولت دمشق و دیدگاه دول غربی مبنی بر سرنگونی اسد، تعادل برقرار کند. کارشناسان دراینباره میگویند ترکها امروز به این باور رسیدهاند که جایگاه منطقهایشان در گرو آن است که بتوانند میان دیدگاههای منطقهای و بینالمللی ارتباط ایجاد کنند. در این میدان، ایران تفسیر متفاوتی از تحولات دارد و معتقد است از آنجا که حکومت سوریه در جبهه مقاومت است، با توطئههایی که از سوی خارج مدیریت میشود، مواجه است. از سوی دیگر، مقامهای ترکیه میدانند اگر آنکارا در مجادلات بینالمللی از ایران دور شود، از سوی گروههای داخلی تحت فشار قرار میگیرد، چراکه از منظر محافل اقتصادی و تجاری ترکیه، ایران بازار خوبی برای کالاهای این کشور است و منبع خوبی برای تأمین انرژی محسوب میشود. همچنین ترکیه برای تبدیلشدن به محل ترانزیت انرژی، روی ایران حساب میکند و برای تحقق این آرزو سرمایهگذاریهای زیادی کرده و این مسائل در طرحهای اقتصادی و تجاری ترکیه لحاظ شده است بنابراین ساده نیست که ترکیه فقط به دلیل سوریه، برنامههای خود در این سه بخش را نادیده بگیرد، هرچند در دنیای سیاست هیچچیز غیرممکن نیست.
منبع: الجزیره
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.