«نه» یونانیها به نفع سیپراس
علی بیگدلی . کارشناس اروپا
یونان 10 سال است گرفتار بحران اقتصادیشده و در این 10 سال، طرحها و برنامههای مختلفی برای حل بحران اقتصادی یونان، از طرف بانک مرکزی اروپا اجرائی شد که هیچیک به نتیجه نرسید و این نشانگر آن بود که دولتهای قبلی به دلیل ولخرجیها و کنترلنکردن درآمدها، دولتهای بیکفایتی بودند و آتن را به شرایط فلاکتبار امروزی رساندند. پیروزی آقای «الکسیس سیپراس» در ژانویه به عنوان یک سوسیالیست، نوید جدیدی برای مردم یونان بود. او به دلیل حمایت از تودههای مردمی که خودش هم از همین تودهها بلند شده بود، تلاش کرد اتحادیه اروپا را تحت فشار قرار دهد تا حیثیت و پرستیژ یونان حفظ شود. نخستوزیر جدید یونان دو برنامه داشت؛ نخست آنکه در بخش داخلی، از سرمایهدارها مالیات بیشتری دریافت کند و برنامه خارجیاش آن بود که برای اروپا راهی جز بخشش قسمتی از بدهکاریهای یونان و تقسیط باقیمانده آن، نگذارد که اتحادیه اروپا بهویژه آلمان با این نظر مخالف کرد. «آنگلا مرکل»، صدراعظم آلمان، ظرف 15 روز چندین بار به یونان رفت و تأکید کرد این کشور باید سیستم ریاضیتی را در پیش گیرد، اما سیپراس بر این باور بود که این سیستم بر تودههای مردم فشار بیشتری وارد میکند و به همین دلیل، با شگرد زیرکانه دست به برگزاری رفراندوم زد.
نتایج رفراندوم برای سیپراس پیروزی بزرگی بود و اتحادیه اروپا را در حالت آچمزی قرار داد که اکنون هیچ کاری نمیتواند انجام دهد. اگر این اتحادیه، پیشنهاد سیپراس مبنی برای بخشش بدهیها را بپذیرد، کشورهایی مانند ایرلند، اسپانیا، ایتالیا و پرتغال هم چنین تقاضاهایی خواهند داشت. از طرفی دیگر هم نمیتواند یونان را رها کند چراکه با خروج یونان، این اتحادیه شکست بزرگی را متحمل میشود. این در حالی است که روسیه اعلام کرده هماکنون حاضر است تا 17 میلیارد دلار به اقتصاد یونان کمک مالی کند. بنابراین یونان از طرف دیگر وارد یک واسطهگری سیاسی بین اتحادیه اروپا و روسیهای شده است که خودش با چالشهای تحریمهای سنگین این اتحادیه دستوپنجه نرم میکند. اما درنهایت این کشمکش به نفع مسکو خواهد بود؛ هرچند برای روسیه نیز اعطای چنین کمک مالی، بسیار دشوار است، اما به دلیل اینکه آتن، اسقفنشین مسکوست، هر دو این کشورها ارتدکس هستند و علاقه مذهبی یکسانی دارند، مسکو نهایت تلاشش را خواهد کرد. به همین دلیل پس از پیروزی سیپراس در رفراندوم، مرکل که با بیشترین هجمه داخلی به دلیل پرداخت کمکهای مالی سخاوتمندانه به آتن از جیب مالیاتدهندگان آلمانی روبهروست، گفت اکنون همه چیز به نخستوزیر یونان بستگی دارد. هرچند سیپراس نیز گزینههای زیادی پیشِروی خود نمیبیند. اروپا نیز فقط دو راه پیشِ رو دارد؛ نخست آنکه بدهیهای یونان را تقسیط کند و دوم آنکه سرمایهگذاریهای گستردهای برای بازگشت صاحبان سرمایه به آتن، انجام دهد. اما اگر اکنون بخواهیم آینده آتن را پیشبینی کنیم، باید بگوییم یونان چارهای جز خروج از اتحادیه اروپا ندارد؛ هرچند دراخما توانایی تحمل این همه سختی را ندارد و ممکن است 15 سال زمان ببرد تا این واحد پولی در میان ارزهای بینالمللی جایگاه خود را پیدا کند. در پایان باید بگویم «نه»ای که یکشنبه مردم یونان به اصلاحات مالی اروپا گفتند، درست نبود. یونانیها درحقیقت برمبنای «پرستیژ ملی» پای صندوقهای رأی رفتند. اگر به صحبتهای «یانیس واروفاکیس»، وزیر دارایی پیشین یونان، پیش از برگزاری رفراندوم دقت کنیم که وامدهندگان را به دلیل شرایطی که برای ادامه کمکهای خود گذاشتهاند به «تروریسم» متهم کرده بود، متوجه این مسئله خواهیم شد. او درنهایت در این مسیر قربانی شد و حتی همین مخالفت اروپا با حضور واروفاکیس در مذاکرات، پیروزی دیگری برای سیپراس بود. این «نه» از منظر اقتصادی به نفع یونانیها نیست، اما از منظر سیاسی کاملا در راستای منافع نخستوزیر جدید چپگرای یونان تعریف میشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.