|

سوزاندن رؤیا زیر پل

محمدرضا هاشمی . روزنامه‌نگار افغان

وقتی از پل کوته‌سنگی، تنها پل روگذر در پایتخت افغانستان، به سوی قصر دارالامان (یکی از بناهای تاریخی افغانستان) حرکت می‌کنی، در راه به دریای کابل (رودخانه) می‌رسی؛ دریایی که روزگاری یکی از جاذبه‌های مهم توریستی این شهر شمرده می‌شد، اما متأسفانه این‌روزها به دلیل چهره‌‌ای زباله‌آلود و بوی متعفنی که دارد، از شکوهش چیزی نمانده. در روی این بخش از دریا پلی است که ماشین‌ها از روی آن رفت‌وآمد می‌کنند؛ اما زیر آن دنیا متفاوت است؛ پل سوخته کابل (یکی از مناطق معروف در شرق کابل) را این‌روزها همه به افرادی می‌شناسند که زیر آن به شکل دردناکی زندگی می‌کنند؛ انسان‌هایی که در دام اعتیاد افتاده‌اند و انگار جایی بهتر از پل سوخته در کابل برای آنها نیست.ساکنان زیر پل سوخته کابل را افرادی در سنین مختلف تشکیل می‌دهند؛ این افراد نان‌آور خانه‌هایشان بودند .در اولین روزهای آغازبه‌کار حکومت وحدت ملی، محمد محقق، معاون دوم رئیس اجرائیه، با حضور در پل سوخته کابل این امید را در دل‌ها ایجاد کرد که شاید این حکومت تازه برنامه‌ای مدون برای ساماندهی معتادان و جلوگیری از گسترش این پدیده شوم در افغانستان داشته باشد، اما انگار هدف آن بازدید، فقط بازتاب رسانه‌ای‌اش بود که محقق به آن رسید. ۳ میلیون مصرف‌کننده موادمخدر هم‌زمان با آغازبه‌کار حکومت وحدت ملی که حالا هشت ماه از عمر آن می‌گذرد، آمارهای زیادی در رابطه با تولید و مصرف موادمخدر در افغانستان منتشر شد.براساس شنیده‌ها، در گذشته مردم افغانستان از موادمخدر به‌ویژه تریاک برای درمان و تسکین درد استفاده می‌کردند؛ اما متأسفانه در سال‌های اخیر شمار معتادان در افغانستان روزبه‌روز در حال افزایش است؛ قسمی که تحقیقات تازه وزارت امور خارجه آمریکا در بخش مبارزه با مواد مخدر که با همکاری وزارت مبارزه با مواد مخدر و همین‌طور وزارت صحت عامه افغانستان انجام شده، نشان می‌دهد که از میان سه میلیون مصرف‌کننده مواد مخدر در افغانستان 1.4میلیون نفر آنان معتاد هستند.بخشی از این تحقیق که در سایت خبری طلوع‌نیوز منتشر شده، نشان می‌دهد ۱۳ درصد روستاییان افغان به مواد مخدر معتاد هستند و سهم شهرهای افغانستان پنج درصد است. با این حال بازرس ویژه آمریکا در افغانستان می‌گوید کشورش تاکنون 8.4 میلیارد دلار در برنامه مبارزه با مواد مخدر در افغانستان هزینه کرده است. با این وجود تولید این بلای خانمان‌سوز در افغانستان رو به افزایش است.خانم سلامت عظیمی، اولین وزیر زن وزارت مبارزه با مواد مخدر افغانستان معتقد است موضوع مبارزه با مواد مخدر در افغانستان تحت‌الشعاع مسائل امنیتی در این کشور قرار گرفته است، در حالی که افزایش روزافزون مصرف مواد مخدر در افغانستان یکی از دلایل عمده گسترش ناامنی در کشور است. در همین حال هارون رشید شیرزاد، معین (معاون وزیر) وزارت مبارزه با مواد مخدر، در گفت‌وگو با یک روزنامه چاپ کابل گفت: «هم‌اکنون ۱۳۲ ولسوالی (شهرستان) در افغانستان به مرکز مواد مخدر در کشور تبدیل شده است»براساس آمارهای سازمان ملل متحد، ۹۰ درصد مواد مخدر دنیا در افغانستان تولید می‌شود و مافیای مواد مخدر سالانه نزدیک به ۷۰ میلیارد دلار از قاچاق آن سود می‌برند. درآمد در جیب گروه‌های هراس‌افکن نگرانی دیگری که در رابطه با کشت و تولید مواد مخدر در افغانستان وجود دارد؛ درآمد حاصل از آن است که به جیب شبکه‌های مافیایی ریخته می‌شود. کارشناسان امور افغانستان یکی از راه‌های تمویل طالبان را در سال‌های پسین، درآمد حاصل از کشت مواد مخدر در افغانستان می‌دانستند.روزنامه هشت صبح در مقاله‌ای به نقل از سیف‌الدین سیحون، استاد دانشکده اقتصاد دانشگاه کابل می‌نویسد قاچاقچیان مواد مخدر سالانه ۸۰ تا ۱۲۰ میلیارد دلار هروئین، تریاک و مورفین را از افغانستان قاچاق می‌کنند؛ حدود پنج میلیارد دلار از این پول به جیب قاچاقچیان داخلی کشور ریخته می‌شود و بیش از ۴۰۰ میلیون آن نیز به گروه‌های تروریستی و طالبان می‌رسد. همچنین ۹۰ درصد درآمد حاصل از مواد مخدر به جیب قاچاقچیان بین‌المللی و بانک‌های خارجی سرازیر می‌شود.این درحالی است که گفته می‌شود قاچاقچیان بزرگ مواد مخدر در افغانستان از حامیان اصلی طالبان و دیگر گروه‌های هراس‌افکن در این کشور بوده و هستند، بعضی کارشناسان هم بارها جنگ افغانستان را جنگ مواد مخدر دانسته‌اند.قاچاقچیان مواد مخدر افغانستان شهرتی جهانی دارند و براساس گزارش روزنامه‌های چاپ افغانستان برخی از آنان بعد از دستگیری به آمریکا منتقل شده‌اند و در آن کشور تحت‌بازجویی هستند.گفته می‌شود باراک اوباما رئیس‌جمهوری آمریکا در سال ۲۰۰۹ در نامه‌ای به مقامات آن کشور نام چهار قاچاقچی بین‌المللی را می‌برد که «حاجی جمعه‌خان» از افغانستان هم حضور دارد.اوباما همچنین در سال ۲۰۱۱ حاجی لعل‌جان اسحاق‌زی را بزرگ‌ترین قاچاقچی مواد مخدر در افغانستان و جهان معرفی کرده است. رشوه‌های میلیون‌دلاری برای آزادی قاچاقچیان وجود فساد اداری در افغانستان سبب شده است که گاها قاچاقچیان مواد مخدر با پرداخت رشوه‌های میلیون‌دلاری به مراجع مختلف، از زندان رها شوند. خیز داعش برای کنترل بازار افغانستان درهمین‌حال خبرگزاری افغانستان خبری را به نقل از «حنیف اتمر»، مشاور امنیت ملی افغانستان منتشر کرد که در آن آمده است: داعش در تلاش برای کنترل بازار مواد مخدر در افغانستان است.آقای اتمر که به سنای افغانستان فراخوانده شده بود گفت داعش به‌دنبال تأمین فعالیت‌های خود از طریق دستیابی به مواد مخدر و تریاک در افغانستان است. وی هشدار داد داعش به افغانستان بسنده نمی‌کند و در تلاش برای رسیدن به آسیای میانه است.موضوع کشت و تولید مواد مخدر در افغانستان بسیارپیچیده‌تر از آن است که بتوان راجع به آینده آن به نتیجه روشنی رسید، حکومت وحدت ملی مشکلات زیادی پیش‌روی خود دارد که یکی از مهم‌ترین آنها بحث مواد مخدر و جلوگیری از افزایش شمار معتادان در افغانستان است.اشرف‌غنی احمدزی، رئیس‌جمهور کشورمان، در سفر اخیر خود به ایران و در دیدار با حسن روحانی، رئیس‌جمهور ایران، در رابطه با موضوع موادمخدر گفت‌وگو کردند و قرار بر این شد وزارت کشاورزی با وزارت مبارزه با مواد مخدر افغانستان به‌منظور کشت جایگزین همکاری کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.