|

جنگ و صلح

دایان دوکریه . ترجمه: محمدعلی عسگری

باوجوداین، اوا همچنان با زوم به عکس‌گرفتن ادامه داد. نقش یک زندانی که پنجره‌هایش هم بسته باشد، برایش یک تحقیر اضافی به‌حساب می‌آمد. در کنار عکسی که گرفته بود این شرح را هم نوشت: «دستور؛ پنجره‌ها بسته! چگونه می‌توان همه‌چیز را وارونه کرد»! بر همان عکس، تصویری از سیانو دیده می‌شود که از پایین دارد به بالا نگاه می‌کند. همان موقع یک عکس هم هافمان گرفته بود. در کنارش نوشت: «آنجا در آن بالا، یک چیزی وجود دارد که دیده نمی‌شود: اون من هستم!» در نخستین سال جنگ جهانی دوم، اوا موفق شد از هیتلر اجازه بگیرد یک آپارتمان کوچک را در ساختمان مستشاری رایش در برلین در اختیار داشته باشد. اما این پیروزی تلخ بود، زیرا باید از در خدمتکاران وارد شده و به‌تنهایی در اتاقش غذا می‌خورد. وقت آن را نداشت که با این حکم مخالفت کند. دستور این بود که «اوا، تو برای این زندگی اجتماعی ساخته نشده‌ای. تو فوق‌العاده گران‌بها هستی. من باید از بی‌گناهی تو حراست کنم. برلین شهر آلوده به گناه است. جهان بیرون کثیف و مبتذل است». اوا دوباره به برگهاس بازگشت تا در همان تنهایی خودش بماند و سناریوهای عجیبش را برای بعد از جنگ با خود مرور کند. آن زمان رؤیاهایش درباره سینما و شهرت جهانی شکوفا شد و تصور کرد در یک حماسه فرضی در هالیوود به تصویر کشیده خواهد شد؛ فیلمی که عشق او را به آدولف روایت کند؛ عشقی که جهان آن را روزی بعد از پیروزی رایش بر اروپا و اتحاد جماهیر شوروی و آمریکا کشف خواهد کرد. به‌این‌ترتیب خود را مشاور یا الهام‌بخش جهانی جدید می‌دید که آلمان بر آن تسلط پیدا می‌کند. نزاعی که در آن درگیر بود، نگرانش نمی‌کرد. مدیر آشپزخانه‌ای که از آنجا غذاهای اشرافی می‌گرفت، به یاد می‌آورد در آن زمان چگونه مردم مجبور بودند قوانین را اطاعت کرده و تنها از طریق کوپن‌هایی که نظام توزیع می‌کرد، برای خود غذا تهیه کنند. حتی در برگهاس، همه تابع قوانین بودند به‌جز اوا که حاضر نبود از هیچ چیزی دست بکشد. همچنان درخواست پرتقال می‌کرد اما نه برای خوردن، بلکه برای آب‌گیری و این مسئله تعجب همه را برمی‌انگیخت. غذای ترجیحی او سوپ با گوشت لاک‌پشت به‌اضافه منوهای خارجی دیگر بود. اگر به تصاویر آلبوم او که مربوط به سال‌های جنگ است دست یابیم، عقلانیت زنی را خواهیم یافت که گویی خارج از واقعیت‌های تاریخی زندگی می‌کند. سال 1941، وقتی عملیات بروس شروع شد و هیتلر تصمیم به کشتار جمعی یهودیان گرفت، دوشیزه براون (اوا) در حالی که جدید‌ترین لباس مد را می‌پوشید، جلو دوربین فیگور می‌گرفت و برای ورزش به قله‌های بلند می‌رفت. زمانی که جنگ به‌شدت در جبهه روسیه در جریان بود و بازداشتگاه‌ها پر از زندانی، او در دریاچه زیبای باواریا مشغول آب‌تنی بود. به‌نظر می‌رسید روابطش با آدولف در این دوران‌ رو به سستی گراییده باشد. مدیر دوهرینگ تأیید می‌کند هیتلر از همان ابتدای جنگ احساس کرد باید این عنصر زنانه را از زندگی‌اش حذف کند. اوا به دستور هیتلر هیچ‌گونه تبعیت از جهان خارج را نمی‌پذیرفت. از این‌رو به عمد به دروغ متوسل می‌شد. یک روز از یکی از کارمندان شنید در اثر بمباران مونیخ 250 نفر کشته شده‌اند. هیتلر فورا جواب کوتاهی داد تا به او اطمینان دهد دراین‌باره به‌صورت سهوی یک صفر اضافه گفته شده است: «تو بد فهمیدی عزیزم. فقط 25 کشته بوده. این چیزی بود که بورمان گفت». بااین‌حال، تا مدتی طولانی نمی‌شد این خسارت‌های نظامی را پنهان کرد. هرچه پیش می‌رفت احساس بدتری داشت و بدتر اینکه اطرافیانش سکوت می‌کردند. می‌پرسید: «آیا اعتقاد دارید این پایان خوشی خواهد داشت؟». پایان سال 1942 بود که ناگهان واقعیت‌های زندگی را دریافت. دو هرینگ دراین‌باره می‌گوید: «طبعا من به‌روشنی پاسخش را ندادم. یک روز به او گفتم: یک‌دفعه دیگر به هدف نظامی‌مان نرسیدیم. آن موقع دیدم فروریخت. بعد نبرد استالینگراد پیش آمد. این، دیگر او را خرد کرد». پس از عقب‌نشینی نیروهای آلمان از خاک شوروی، خواهرش الیسا آشکارا اعلام کرد درهمه حال شکست خورده‌ایم. واکنش اوا این بود که سیلی محکمی بر گوش خواهرش نواخت. جهان می‌توانست فروریزد اما برگهاس باید باقی می‌ماند. برای اینکه تسکین پیدا کند، باید فیلم بربادرفته را می‌دید. هرچند پخش این فیلم در کشور رایش ممنوع بود. الهه کوهستانی‌اش، اوای کوچک را تا آنجا از جهان پنهان می‌کرد که معاونان نزدیک به هیتلر نیز چیزی درباره او نمی‌دانستند. گوبلز، کسی که 20 سال هر روز با هیتلر کار می‌کرد، در یادداشت‌های روزانه‌اش نامی از او نیاورد.

ادامه دارد...

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.