بانکها، رکورددار کمفروشی
ابوالفضل امینپویا . مشاور مالی و بازرگانی
قصه بانکهای ایران، کاملا اسطورهوار ادامه دارد و با تمام فرازونشیبهای اقتصادی و سیاسی بیهیچگونه تغییری به راه خود میرود. از نکات بسیار تأملبرانگیز بانکها، بهویژه در چندساله اخیر، میتوان از کمفروشی در پرداخت تسهیلات نام برد که از منابع درآمدی این بنگاههای بزرگ اقتصادی است. حال با نگاهی شفافتر میتوانید به این مهم توجه کنید.مطابق آیین دیرینه و همیشگی، تسهیلات پرداختی در تمامی بانکها از ابتدای ماه اسفند (برج 12)، بهبهانه پایان سال و بستن حسابها به حالت تعلیق درمیآید و شیوه انقباضی به خود میگیرد و از بحثبرانگیزترین مسائل این است که چند سالی است تعداد قابلتوجهی از بانکها در ابتدای بهمنماه پرداخت وام را قطع میکنند. پس تا این قسمت با احتساب قوانین نانوشته سالهای جدید، دو ماه از سال، وام پرداخت نمیشود. ادامه قصه اینگونه رقم میخورد که بعد از تعطیلات نوروز، ماه اول سال را به باور عموم جامعه، زمان بیثباتی و بیبرنامگی مینامند. جالب اینجاست کار، همان کار و شرایط، همان شرایط است، ولی هنوز وامی در دستور کار نیست. به ماه دوم سال، که اردیبهشت است، میرسیم، صحبت از جلسات طاقتفرسای مدیران بانکها برای تعیین مجدد نرخ وام و اینکه پرداخت شروع شود یا خیر و چگونگی شرایط واگذاری، بهمیان میآید. کمکم با زمان سپریشده برای تصمیمگیری بانکهای محترم بهمنظور پرداخت وام، به این مسئله دست مییابیم که احتمالا فضاپیمایی همچون آپولو قرار است به هوا پرتاب شود که چنین فرصتی را طلب میکند و در ادامه به روزهای ابتدایی ماه سوم سال میرسیم و از گوشهوکنار نرخ بهره تسهیلات اعلام میشود و قصه پیگیری پروندههای وام شروع به حرکت میکند. به روایت دیگر، دو ماه اول هر سال، از پرداخت تسهیلات خبری نیست. حال با رصد موارد عنوانشده، نتیجه توجهبرانگیز خلع چهار ماهه خدمات بانکی را از طریق تزریق پول شاهدیم و فقط هشت ماه از سال خدمات پرداختی ارائه میشود. حال باید گفت چرا بانکها در بانکداری ایران، فقط دریافت پول را در دستور کار دارند؟ آیا بانکها رسالتی برای پرداخت و تزریق نقدینگی به اقشار مختلف جامعه و صنعت ندارند؟ راستی در طول چهار ماه ماندن امانتهای مردمی نزد آنها، چگونه کسب درآمد میکنند تا از پس مخارج خود برآیند؟ آیا بانکها روشی مخفیانه را در پیش گرفتهاند؟ اما جالبتر آنکه، چنانچه از هشتماه باقیمانده هم تعطیلات رسمی گوناگون، غیر از جمعه را کنار هم قرار دهیم، دستِکم به 30 روز تعطیلی خواهیم رسید و درواقع از هشت ماه هم فقط هفت ماه مفید پیشِروی درخواستکنندگان نقدینگی است و بازهم باید توجه کرد که ماههای مبارک رمضان، ساعت کار بانکی کمتر است و پنجشنبهها هم که زمان محدودتر است. تشکیل پرونده هم در هر زمان و هر روزی انجام نمیشود. سرِ دراز این حکایت پرماجرا، دامنگیر بخش صنعت و کارآفرینان صندوق توسعه ملی هم است و چندسالی است دستورات پرداختی صندوق توسعه ملی به صنعتگران و تولیدکنندگان با نرخ مصوب دولتی و... هم پس از ماراتنی چندماهه، اواسط تیرماه اعلام میشود. بهنظر میرسد باید از واحدهای نظارتی بر بانکها و مؤسسات مالی، تدبیر و برنامهریزی مناسبتری را طلب کرد تا درباره ماجرای عنوانشده موضع مدبرانهای بگیرند و روند برطرفکردن احتیاجات عمومی برای دریافت مبالغ لازم، در بازه زمانی بیشتری فراهم شود. اگر واقعا مجال مقایسه بود و مدیران داعیهدار حس مردمدوستی در عرصه بانکی، بستری برای فعالیت حداقل یک بانک خارجی را در ایران فراهم میکردند تا گوی سبقت را از دیگر بانکها برباید، اکنون با چالش خودسری بانکها در پرداخت تسهیلات و علاقهمندی آنها به مالاندوزی، روبهرو نبودیم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.