یونانیها کنار سیپراس میمانند
ونداد الوندیپور
دولت چپگرای یونان بعد از چند دور مذاکرات فشرده با اتحادیه اروپا، زمانی که دید نمیتواند به توافقی که تا حدی ضامن منافع یونان باشد دست یابد، اعلام کرد به سیاستهای تحمیلی آنها مبنی بر اتخاذ سیاستهای اقتصادی ریاضتی تن نمیدهد. «آکسیس سیپراس»، نخستوزیر یونان بهخوبی میداند کشورش از نظر صنعتی در قیاس با اکثر کشورهای اروپایی، بسیارضعیف است و با توجه به شرایط اقتصادی-تجاری برآمده از ساختار رقابتی اتحادیه که بیشتر مبتنی بر قدرت صنعتی است و حتی در صورت ریاضتکشیدن هم نمیتواند در چند سال آینده تغییر اقتصادی اساسی برای بازپرداختن وامهای عظیم کشور صورت دهد؛ (وامهایی که اکنون مشخص شده با توجه به ساختار اقتصادی نسبتا سنتی یونان که بیشتر مبتنی بر کشاورزی و نیز توریسم است، از ابتدا نباید در این مقیاس عظیم دریافت میشد چراکه در چنین اقتصادی، کاملا پیشبینیپذیر است که بخش اصلی چنین وامهایی صرفا باعث افزایش مصرفگرایی در کشور میشود، مگر آنکه ساختار اقتصادی اساسا تغییر کند که در یونان بههردلیل چنین اتفاقی نیفتاده است.) سیپراس با علم به این موضوع بدیهی، شرایط سران اتحادیه را نپذیرفت و با اتخاذ یک تاکتیک دفاعی هوشمندانه که ظاهرا اتحادیه انتظارش را نداشت، تکخال رفراندوم را رو کرد. سران اتحادیه اروپا که در ابتدا ناخشنودی و مخالفت خود از لایحه پیشنهادی نخستوزیر یونان درباره رفراندوم را ابراز کردند، وقتی با تصویب این لایحه از سوی پارلمان این کشور روبهرو شدند، از مردم یونان خواستند با دادن رأی مثبت به سیاستهای اقتصادی ریاضتی موردنظر اتحادیه اروپا، در مقابل دولت بایستند. اما مشخص بود که بهمحض مطرحشدن پیشنهاد رفراندوم، موضع بسیاری از آنها تغییری اساسی می کند. سران اتحادیه اروپا از نظرات اکثر مردم یونان آگاهاند و با توجه به شواهد که یکی از آنها تظاهراتهای عظیم مردم در مخالفت با اقتصاد ریاضتی است، میدانند اکثریت مردم در رفراندوم روز یکشنبه به شرایط اتحادیه اروپا رأی منفی خواهند داد و با وجود همه مشکلات کنونی و آتی، پشت دولتشان خواهند ایستاد؛ دولتی که با وعده ایستادگی مقابل سیاستهای ریاضتی دیکتهشده انتخاب شد و نشان داد کاملا به وعدههای انتخاباتی خود وفادار است و اکنون، با پیشنهاد رفراندوم، از یک سو به مردم یونان این پیغام را داد که خودتان مستقیما باید درباره آینده و پذیرش یا عدمپذیرش اقتصاد ریاضتی (که تبعات شدیدی بر وضعیت و آینده مردم خواهد داشت) تصمیم بگیرید - و با این کار دموکراسی حداکثری را در کشور اجرا و بدعتی ارزنده در یونان پایه گذاشت- و از سوی دیگر، اتحادیه اروپا یا در واقع آلمان و دیگر کشورهای قدرتمند و پولدار اروپایی را بهنوعی آچمز کرد و گزینهای جدید را روی میزشان گذاشت. در صورتی که رأی مردم منفی باشد، سران اتحادیه اروپا، بهجای دولت یونان با مردم این کشور روبهرو هستند و این یعنی نمیتوانند با صراحت و قاطعیت قبل برخورد کنند. آنها نمیتوانند و نمیخواهند آشکارا در مقابل یک ملت بایستند. دولت یونان با اینکه در وضعیتی مهلک و در موضع ضعف کامل قرار داشت، با وفادارماندن به میثاقش با مردم و سپردن تصمیمگیری به آنها، استیصال را تا حد نسبتا زیادی از خودش دور کرد و نشان داد میتواند معادله را تا حد ممکن بهنفع ملتش تغییر دهد. همچنین این پیشنهاد، گرچه نمیتواند کاری برای رهایی یونان از بدهیهای کمرشکن کند اما غرور ملی یونانیان را احیا کرد و روحیهای تازه به اکثر آنها بخشید و چهره یونان را از ملتی ورشکسته و بهنوعی مغلوب که باید ملتمسانه به شرایط ظالمانه کشورهای ثروتمند اروپا (مشخصا آلمان) تن دهد، به ملتی متکیبهنفس تغییر داد که حاضر است با شرایط دشوار آینده روبهرو شود. در واقع حوادث چند روز اخیر یونان نشان میدهد که قدرت واقعی یک دولت و یک کشور از کجا میآید و یک دولت، به شرط اتکای واقعی به مردم و زدودن فاصلهاش با ملت، میتواند با اعتمادبهنفس و شهامت، ابراز وجود کند و قدرتمندانه با دولتهای دیگر روبهرو شود. همچنین مثالی است از قدرت دموکراسی، نهتنها در امور داخلی که در عرصه مذاکرات و روابط خارجه یک کشور.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.