نگاه بیرون
ترجمه: شهرام زرندار
حقیقتیابی مسئلهای بسیار خطیر است وین: درحالیکه یک تیم از کارشناسان ارشد و مقامات عالیرتبه ایرانی روز سهشنبه برای هفته نهایی مذاکرات پرتنش هستهای به وین آمدهاند، رئیسجمهور، باراک اوباما اخطار داده که آماده است خود را از توافق کنار بکشد. اوباما در یک کنفرانس خبری در واشنگتن به نکتهای اشاره کرد که عزم راسخ او را برای رسیدن به یک توافق مؤثر نشان میدهد. او گفت با توجه به رفتار گذشته ایران، مسئله رژیم حقیقتیابی مسئلهای جدی است و فکر میکنم این آزمونی برای این مسئله خواهد بود که میتوانیم به یک توافق برسیم یا نه! در تهران آقای روحانی گفت همهچیز بستگی به این دارد که آیا ایالات متحده سر حرف خود میایستد یا عقب میکشد، درحالیکه او نیز برای طرف مقابل خطونشان میکشد، قولی که باعث پیروزی او در انتخابات شد قول لغو تحریمهایی است که توسط کشورهای غربی علیه ایران اعمال شده که روحانی دوباره آن را مطرح کرد. پس از اینکه ایالات متحده و شریکان مذاکرهکنندهاش اصرار کردند چارچوب لوزان باید پایه هرگونه توافقی باقی بماند، محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، شب یکشنبه به تهران رفت تا مشاوره کند، درحالیکه مقامات آمریکایی بهدنبال علائمی بودند مبنیبر اینکه ظریف با دستورالعملهای مذاکراتی قابلانعطاف بازگشته است، اما آقای ظریف تأکید کرد که هیچ چیزی تغیر نکرده است. ظریف گفت: «من به تهران نرفتم تا برنامه و اهداف تازهای مطرح کنم، از قبل برای مذاکره برنامه و اهدافم را داشتهام».
آیا اوباما کنار میکشد؟ درحالیکه بیشتر تحلیلگران میگویند توافقی که برنامه هستهای ایران را در عوض لغو تحریمهای اقتصادی محدود میکند در دسترس است، اما اوباما اعلام کرد او هیچ تعهدی درباره قبول توافقی به هر قیمت ندارد و رکوپوستکنده تهدید کرد اگر ایران پارامترهای توافق موقت آوریل در لوزان سوئیس با گروه 1+5 را نپذیرد از مذاکرات کنار میکشد. مارک هیبنر، تحلیلگر سیاست هستهای و همکار مؤسسه کارنگی برای صلح جهانی در برلین، گفت: «یکی از چیزهایی که ممکن است در اینجا در حال رخدادن باشد- و ما فقط میتوانیم گمانهزنی کنیم زیرا در اتاق مذاکره نیستیم- این است که در سطحی معین ممکن است ایرانیها استنتاج کنند و به جمعبندی برسند که اهرم فشار بالایی در این مرحله دارند». هیبنر گفت او از مذاکرات حمایت میکند، اما هشدار داد که به نظر میرسد موضع کلی تهران از ماه آوریل، مقاومتر شده است. او گفت: ممکن است ایرانیها جمعبندی کرده باشند که ایالات متحده و بهویژه دولت اوباما به گونهای درباره توافقنامه هستهای با ایران سرمایهگذاری کرده که در این نقطه از راه، مذاکراهکنندگان آمریکایی نمیتواند خیلی ساده نه گفتن به ایرانیها را تحمل کنند. کلسی دیونبورت، مدیر سیاست منع گسترش سلاحهای هستهای در انجمن کنترل تسلیحات در واشنگتن، گفت: «مطمئنا هر دو طرف میخواهند مطمئن شوند توافقی را امضا میکنند که میتوانند به خانه ببرند و از آنها حمایت شود بعضی از این تصمیمات نیازمند امتیازدادن است. در نهایت فکر میکنم اینها مسائلی قابلحل هستند و آنها قادر خواهند بود در هفتههای نهایی شکافها را از میان بردارند و به یک توافق همهجانبه برسند.
پارامترهای صحیح برای توافق هستهای لئونارد لنس، نماینده جمهوریخواه کنگره آمریکا از ایالت نیوجرسی و آلبی یوسیرِس عضو مجلس نمایندگان از نیوجرسی، در یادداشتی نوشتهاند: در این هفته ما به آخرین مهلت در مذاکرات هستهای با ایران میرسیم. انتظار میرود در 30 ژوئن کشورهای 1+5 پارامترهای توافقنامهای را که در حال نوشتن آن هستند، در جزئیات بیشتر مشخص کرده و آن را برای بررسی به کنگره آمریکا تحویل دهند، ارائه توافقنامه به کنگره و امکان اعلام موضع مردم آمریکا از طریق نماینگان منتخبشان، پس از آن ممکن شد که با حمایت دوحزبی خاص از طریق قانون، بررسی توافقنامه هستهای را میسر کرد. تأیید این لایحه بهدلیل نگرانیهای تعیینکننده درباره یک توافق بالقوه با ایران بوده است. هرگونه توافقی باید شامل بازرسیهای بیسابقه و ناگهانی از جانب کشورهای غرب از ایران شود با این تضمین که ایران بهغایت در توافقنامه وفادار است. علاوه بر این گروه کشورهای 1+5 و سازمان ملل نیاز به ابزاری برنامهریزیشده و ضد وتو دارند که تضمین میکند درصورتیکه ایران به تعهداتش عمل نکند و پارامترهای تعیینشده در توافق نهایی را نقض کند، تحریمها را سر جای قبل برمیگرداند. ایران باید زیرساختهای تولیدکننده اورانیوم و پلوتونیوم خود را از کار بیندازد و اجازه اقدامات حقیقتیابی گسترده به بازرسان را بدهد. ما از نزدیک برای تضمین اینکه هرگونه توافقنامه، این نیازهای حداقل را دربر خواهد داشت، مراقب اوضاع هستیم. دیپلماسی پیوسته راهی است که در آن ترجیح داده میشود هر دو طرف به یک نتیجه خوب برسند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.