|

عکاسی در خیابان جرم نیست

پرستو ابن‌علی

زمانه راحتی برای عکاسان خیابانی نیست؛ برای آنها که فعالیت‌هایشان مشکوک به‌نظر می‌رسد و پرسه‌زدنِ هدفمند، روال معمول کارشان است. محدودشدن حریم‌های خصوصی و ترس از تروریسم، فضایی را به‌وجود آورده که خیره‌شدن، کمین‌کردن، گوش‌کردن یا پنهانی گوش‌دادن به‌طور فزاینده‌ای موجب شک‌وتردید می‌شود. یک پوستر کمپین در سال 2008 توسط پلیس متروپولیتن لندن اجرا شد که در مجموع تغییر نگرش را نشان می‌داد: «هزاران نفر از مردم هرروز عکس می‌گیرند. چگونه است که یکی از آنها متفاوت به نظر می‌آید؟» پوستر کمپین از مردم می‌خواهد هر فردی را که با دوربین به‌طور غیرمعمولی کنجکاوی می‌کند گزارش کنند. این دلیلی شده است که عکاسان بیشتر از حد معمول به‌طور غیررسمی توبیخ شوند و برای داشتن فیلم یا کارت‌حافظه، توقیف یا حتی متوقف و بازرسی شوند. تعدادی از عکاسان با راه‌اندازی و پشتیبانی‌کردن از وب‌سایت‌های کمپین مانند «من عکاس هستم نه یک تروریست و عکاسی جرم نیست» به پوستر کمپین (پلیس) واکنش نشان دادند. یک پاسخ مستقیم به کمپین پلیس لندن، سبب شد از متن به‌کاررفته توسط پلیس لندن استفاده مجدد شود: «میلیون‌ها نفر از مردم هرروز عکس می‌گیرند بعضی از آنها مشکوک به‌نظر می‌رسند، لطفا به آنها شلیک نکنید». به‌دنبال آن بیشتر عکاسان به‌سادگی با ادامه‌دادن به بیرون‌رفتن و عکس‌گرفتن به کمپین رأی دادند. عکاسان خیابانی همیشه با تهدیدها و خشونت‌هایی از طرف اشخاصی که به‌شدت نمی‌خواسته‌اند عکسشان گرفته شود مواجهند، اما اغلب آنها این را به‌عنوان یک خطر معمول حرفه‌شان می‌پذیرند. در دوره‌ای که تعداد مراجعان به دادگاه‌ رو به افزایش است، جایی که وکلا چوبشان را در مقام نماینده هر شخصی که حس می‌کند ممکن است به وسیله عکاسان رنجیده شده باشد یا مورد خشونت قرار گرفته باشد یا به ستوه آمده باشد، بالا می‌برند و ما می‌توانیم انتظار جدال‌های بیشتری را بر سر حق عکس‌گرفتن از غریبه‌ها در مکان‌های عمومی داشته باشیم. عکاسان خیابانی بحث می‌کنند که اگر به آنها برای متکی‌شدن به قراردادهای مدل‌های ارائه‌شده و پرتره‌های استودیویی فشار بیاورند آنها با صنعت صحنه‌سازی‌شده و عکس‌های دست‌کاری‌شده در ارتباط خواهند بود. عکاس نیویورکی جف میرمیلستین، در یک گفت‌وگو با لتیون چیزیک می‌گوید: «عکاسی خیابانی بخشی هم از مستندات زمان ماست. تعدادی از برجسته‌ترین تصاویر مطرح در هر نوع رسانه هنری در 150 سال گذشته در خیابان توسط کسانی مانند هنری کاریته برسون، دایان آربوس و رابرت فرانک گرفته شده است. اگر این محدودکردن ادامه پیدا کند، تبدیل به یک فقدان اساسی در طولانی‌مدت خواهد شد. با وجود این عکاسان در یک حباب اخلاقی نیستند و آن دسته از عکاسانی که گمان می‌کنند حق نامحدود نشانه‌گرفتن دوربین به سمت یک غریبه‌ به یک نوعی در قوانین مگنا کارتا یا منشور حقوق ایالات‌متحده آمریکا مندرج شده است، به شرایط حساس کنونی کمکی نمی‌کند. حقیقت این است که عکاسی به‌عنوان یک اختراع نسبتا جدید همیشه مجبور به مجادله با رسوم اجتماعی بوده است، از این قبیل ملاحظات در دوره ویکتوریایی انگلیس وجود داشته است؛ برای مثال آبروی زنان می‌توانست از سوی لنز پنهانی عکاسانی که نیازمند اجازه رسمی بودند به خطر بیفتد. اگرچه ممکن است به وضعیت تعداد کمی از عکاسان خیابانی امروزی که به‌طور ناگهانی و بدون ترس بازی کودکان را در مکان‌های عمومی ثبت می‌کنند، تأسف بخوریم، اما ملاحظات کنونی درباره عکاسی کردن از بزرگ‌سالان اجتناب‌ناپذیر می‌آید.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.