يونان و يورو ايران و انرژي هستهاي
دومینیک مویزی* . ترجمه: آرام رجبي
یونان در مذاکرات با اعتباردهندگان بینالمللی همچون ایران در مقابل قدرتهای غربی که قصد محدودکردن توان هستهاي ایران را دارند، در صورت نرسیدن به توافق، ضرر کمتری را متحمل میشود و همین موضوع، اکنون مايه قدرت آنهاست. یونان و یورو، ایران و انرژی هستهای. شاید هیچگونه نقطه اشتراکی به جز یک مورد اساسی میان این دو مذاکره وجود نداشته باشد: ماهیت نامشخص نتیجه این مذاکرات.یونان یکی از اعضای اتحادیه اروپا و همچنین عضو ناتو است. آیا دستنیافتن به یک توافق بر سر بازپرداخت بدهی یونان، موجب تضعیف این دو سازمان نخواهد شد؟ ایران هم رقیب است و هم شریک. کاملا روشن است که حکومتش معیارها و ارزشهای ما را قبول ندارد، ولی تهران بیشازپیش نقش متحدی اجتنابناپذیر را مقابل تهدید داعش و هرجومرج در منطقه پیدا میکند. به نظر میرسد سؤال اصلی این دو مذاکرات کاملا با هم متفاوت است. چگونه میتوان یونان را در حوزه یورو حفظ کرد؟ چگونه میتوان توان هستهاي ایران را محدود كرد؟ مسئله بحران یونان ابعادی ژئوپولیتیک نیز دارد: آیا شکست مذاکرات، آتن را به آغوش مسکو نمیکشاند؟ اما مسئله ایران - گرچه در درجه اول استراتژیک است- ابعاد اقتصادی هم دارد. لغو تحریمها نفس تازهای برای اقتصاد ایران خواهد بود.هرگونه مذاکرهای در سطح بینالمللی- چه در میان کشورهای متحد و چه در میان کشورهای رقیب- از منطق مشترکی پیروی میکند. در واقع، هدف از هر نوع مذاکرهای، رسیدن به «توافقی عادلانه» برای برقراری توازنی جدید است؛ بهعبارتدیگر، ایران میتواند در مذاکرات هستهای درسهایی از مذاکرات یونان بیاموزد و بالعکس. آیا ایران و یونان آگاهانه از اختلافاتی که میان طرفهای مذاکرهکننده وجود دارد سود نمیبرند؟ اختلافاتی که بهخوبی و با توانایی خاصی از آن بهره میجویند تا توازن را در جبهه داخلی خود برقرار کنند.درباره مذاکرات هستهای باید گفت سیاستمداران ایرانی بر این باورند که دولت آمریکا بیش از آنها به توافق نیازمند است. آیا باراک اوباما درنهایت بهدنبال تبدیلکردن ایران به بازیگری منطقهای برای ایجاد ثبات و امنیت در خاورمیانه نیست؟ طبیعت از وجود خلأ نفرت دارد. برای مقابله با انفجارهای وحشیانه، بهویژه در حکومتهای سنی منطقه، و در پی امتناع آمریکا به مداخله مستقیم (زمینی) پیداکردن یک جایگزین ضروری است!اگر این تحول در تفکر آمریکایی تا حدودی با واقعیت منطبق باشد، بدیهی است که دولت اسرائیل و امیرنشینهای حاشیه خلیج فارس را نگران میکند.در واقع، از آتن به تهران یا به عبارت دقیقتر از بروکسل به وین، مقر دو مذاکرات، میتوان تمام عناصر استراتژیِ موسوم به «ضعیف به قوی» را پیدا کرد. این تعبیر را توماس شلینگِ آمریکایی، برنده جایزه نوبل اقتصاد، در زمان خود استادانه شرح داده است: «بدیهی است که روی کاغذ، من ضعیفتر از شما هستم، اما شما بیشتر از من از شکست میترسید».در واقع، از این دو مذاکرات چه نتایجی را باید انتظار داشت؟ آیا میتوان استدلال کرد که «نرسیدن به توافق بهتر از یک توافق بد است؟» آیا یک توافق ناقص بهطور بالقوه، از شکستی که زمینه انحرافات را هموار میکند، کمضررتر نیست؟ آیا با بهتأخیرانداختن جاهطلبیهای هستهای ایران (محدودیت 10 ساله) میتوان آینده سیاسی این کشور را پیشبینی کرد؟ بنابراین، قدرتهای غربی بهنوعی قمار سیاسی دست زدهاند؛ چراکه در این بازه زمانی نسبتا طولانی، اتفاقات زیادی ممکن است رخ دهد. آیا لغو تدریجی تحریمها - البته نه به هر قیمتی - امیدها را در جامعه ایران تقویت نخواهد کرد؟ بهطور قطع مسیر دشواری پیشروست اما بدون شک توافقی را بهدنبال خواهد داشت.مسئله یونان متفاوت است. در واقع، بیش از آنچه امید به آیندهای بهتر داشته باشیم، ترس از ورود این کشور به دنیایی ناشناخته است که موجب شده تا به هر قیمتی در پی حصول یک توافق باشیم. بدون تردید توافقی هرچند ناقص به مراتب بهتر از شکستی آشکار است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.