آیا تئاتر شایسته بلیت ١٠٠ هزار تومانی نیست؟
حسین عبدالهاشمپور
حیرتآور بود: بیانیهای که یک نهاد صنفی در مذمت تئاتر «عاشقانههای ناآرام» رسانهای کرد: واژگانی خشمگین و لحنی برآشفته که گویی از زبان سیاستمداران و نه هنرمندان ادا میشود! راستش این بیانیه بهجای دلسوزی، بوی حسادت میداد؛ لطفا این پنج نکته را بخوانید، ببینید آیا همنظریم: ١- در این بیانیه «بلیت صد هزار تومانی برای نمایش را عجیب، باورنکردنی و فاجعهآمیز خواندهاند و اصل قراردادن گیشه و فروش هرچهبیشتر برای تئاتر را مذموم دانستهاند». این در حالی است که جامعه تئاتری ایران از دیروزها دغدغه تئاتر مستقل دارد؛ تئاتری که در آن به جامعه تئاتری و شناختش از خط قرمزها احترام بگذارد و خطوط نظارت در آن پهن و پررنگ نباشد؛ آیا با بلیت ١٠ هزار تومانی و تأمین هزینهها از جیب دولت، چنین رؤیایی مجال تحقق مییابد؟ آیا تئاتر باید مترادف فقر و تنگدستی باشد تا اندیشهورز باقی بماند؟ افسوس که نویسندگان محترم بیانیه مزبور برای نائلآمدن به هدفشان، برانگیختن احساسات جامعه تئاتری، بداخلاقی هم کرده و نگفتهاند: «قیمت بلیتهای نمایش «عاشقانههای ناآرام» از ٤٠ تا یکصد هزار تومان شناور است و از جمع ٧٢٠ صندلی تالار وحدت فقط سه، چهار ردیف بلیتشان یکصدهزار تومان است». ٢- افسوس که یک نهاد صنفی بهجای گستراندن چتر حمایتی وسیع که امید و کار را تشویق کند، بیانیه میدهد: «پای افرادی به تئاتر (باز شده) که جز پول و سرمایه هیچچیز دیگری ندارند». این در حالی است که کارگردان مزبور تحصیلات آکادمیک در زمینه تئاتر دارد و گفته میشود در بیش از ٢٠ کار دستیار کارگردان بوده است. ٣- حفظ شأن تالار وحدت، دغدغه عمومی جامعه هنری است، بدیهی است رعایت استاندارد آثاری که روی این صحنه خاص میروند هم الزامی است، اما اینکه یک کارگردان نمایشاولی نباید بههیچوجه چنین امکانی را بیابد، نمیتواند حرف کارشناسی به حساب آید؛ کارگردانانی را میشناسیم که اتفاقا یکی از بهترین آثارشان همان کار اول است؛ به نظر میرسد بهتر است گفته شود که کار خوب، یک اثر هنری شاخص، فارغ از اینکه کار چندم کارگردانش است، باید مجال اجرا در تالار وحدت بیابد. نکته جامانده درباره تالار وحدت این مهم هم هست که آن روزهایی که این تالار آماج برنامههای مناسبتی ضعیف بود و تئاترهایی بیکیفیت در آن روی صحنه میرفت که مجبور میشدند برایش اتوبوساتوبوس تماشاچی رایگان بیاورند، اینگونه بیانیهها چرا اعلان نشد؟! ٤- «فاجعه، دیگر در راه نیست بلکه اتفاق افتاده است. فاجعهای به نام عاشقانههای ناآرام» با این جمله تند که بوی خیری از آن استشمام نمیشود، بیانیه مزبور به پایان رسیده است؛ آنهم در قبال یک اثر نمایشی که جمعی از چهرههای هنری صاحبنام نیز در خلق آن کوشیدهاند. تا امروز همه تلاش اهل هنر در مواجهه با توقیف یک کتاب یا لغو کنسرت موسیقی این بوده که بگویند هیچوقت یک اثر هنری، فاجعهای به بار نمیآورد و نباید از آن هراسید، حالا یک بیانیه برآمده از اهالی هنر، دلواپسیهایی طرح میکند که لحنش تنها به مذاق آنهایی خوش میآید که در اندیشه تحدید فضای هنر کشورند! مرور بازتابهای این بیانیه خود گواه این مدعاست؛ آنچه اینروزها تئاتر و کل هنر ما را میآزارد، چنین حکمهای تنگنظرانهای است که سبب شده در میان مردم بپیچد: «هنرمندان چشم دیدن موفقیت یکدیگر را ندارند»؛ هرچه آسیب و فاجعه است، اتفاقا از چنین خلأهایی است که به تئاتر و بدنه هنر کشور وارد میشود. ٥- مردم بهترین داورند؛ باید برای انتخاب مردم احترام قائل بود، اثر هنری دلخواسته آنهاست که دیده میشود؛ اگر خواهان تئاتر مستقل هستیم، باید چشم بر جیب دولت بست و از بودجه دولتی انتظار تأمین زیرساختها و گسترش نهادهایی مانند سالنهای خصوصی داشت؛ هنرمند باید دل به مردم بسپارد؛ مردم صاحبان اصلی هنرند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.