|

تکمیل دایره سیاه رهایی‌بخشی

«اکنون زمان آن فرا رسیده بگذاریم جهانیان از صلح‌طلبی، خوش‌نیتی و قانون‌مداری ما آگاه شوند؛ اما درعین‌حال، ما باید به آنها بفهمانیم اگر هم‌سنگ دیگر هم‌نوعان‌مان با ما برخورد نکنند، ما را به‌رسمیت نشناسند و به ما احترام نگذارند، جهان‌شان را تکه‌تکه خواهیم کرد». مالکوم ایکس نزدیک به 200 سال پیش، «دانمارک ویسی»، برده‌ای آفریقایی که آزادی خود را خریده بود، در محوطه کلیسای «انگلیکان متدیست امانوئل»، که خود یکی از بنیان‌گذارانش بود، طرحی شورشی برای آزادی بردگان آفریقایی می‌کشید که نام او را برای همیشه وارد تاریخ ‌می‌کرد. پس از آنکه به ویسی خیانت شد و نقشه‌اش برای آزادی بردگان در تاریخ 17 ژوئن 1822 و انتقال آنها از بندر «چارلستون» به سرزمین آزاد هائیتی لو رفت، سفیدپوستان محلی، کلیسا را به کلی آتش زدند و تبدیل به خاکستر کردند تا سال‌ها بعد، از نو شاهد ساخته‌شدن آن به‌دست آفریقایی‌تباران ساکن چارلستون باشند. حالا تقریبا 200 سال بعد و در سالگرد شورش برنامه‌ریزی‌شده ویسی، «دیلان استورم روف»، یک سفیدپوست ملی‌گرای مسلح، در محوطه مقدس کلیسای امانوئل ظاهر شده است و در اقدامی که می‌تواند استعاره‌ای از تجربه زیست آمریکایی‌های آفریقایی‌تبار در ایالات متحده باشد، جمع کوچکی از نیایش‌کنندگان سیاه‌پوست را آماج حملاتی مرگ‌بار قرار می‌دهد. این آخرین نمونه سبعیت فقط چند ماه پس از آن رخ داد که «والتر اسکات»، سیاه‌پوست دیگری، به دست افسر پلیس چارلستون اعدام شد. ویدئوی قتل اسکات و تصاویر همیشگی از برخورد بی‌رحمانه پلیس با مردان، زنان و کودکان سیاه‌پوست در سرتاسر کشور که در هاله‌ای از مصونیت، به ضرب‌وشتم و قتل آنها می‌انجامد، به این احساس بین آمریکایی‌های آفریقایی‌تبار دامن زده است که سیاه‌پوستان در محاصره‌ای نژادپرستانه قرار گرفته‌اند؛ بااین‌حال، از منظر دیلان استورم روف، مهاجمان، سیاه‌پوستان داخل کلیسا بودند و او درواقع مدافع تمدن سفید‌پوستان، شیوه آمریکایی زندگی و تمامی روح ملتی است که رئیس‌جمهور، «باراک اوباما»، در سخنرانی خود در «سلما» به ستایش آن پرداخته بود. اوباما در حقیقت آن نسخه لیبرال از روایت ملی‌گرایانه سفیدپوستان را وارد پروژه مهاجران آمریکایی‌ کرده که مبلّغ دربرگیری و ادغام مردمانی در انقیاد با ویژگی‌های مشخص نژادی است. اما روف و بسیاری از دیگر مهاجران سفیدپوست دل در گرو آن نگرش تغییرنیافته‌ای از ایالات متحده دارند که پدران بنیان‌گذار آن نیز در آن سهیم هستند؛ پدرانی که ایالات متحده را به‌عنوان اولین جمهوری نژادپرستانه تاریخ بنیان نهادند. درحالی‌که محکوم‌کردن و حتی آسیب‌شناسی دیدگاه روف کار دشواری به‌نظر نمی‌رسد، واکاوی صادقانه گفتمان نژادی ایالات متحده در بسیج عمومی برای حمایت از مداخلات نظامی، به خوبی پرده از هم‌خوانی ایدئولوژیک ترس و نفرت روف از «دیگری» غیراروپایی با پیام نهفته در پوسترهای ارتش آمریکا برمی‌دارد که برای جذب نیروی بیشتر، سربازانی را به تصویر می‌کشند که در نقاطی دورافتاده برای محافظت از آزادی در ایالات متحده، می‌جنگند. نسل جدید آمریکایی‌های آفریقایی‌تبار به‌تدریج به این نتیجه رسیده‌اند که فرقی نمی‌کند در خیابان‌های بغداد باشند یا فرگوسن؛ آنها همان دشمنانی هستند که به گمان امثال روف، باید متوقف شوند. سایه «دیگری» نامعقول که با ویژگی‌های مشخص نژادی، مستعد خشونت است، چنان جایگاه ثابتی در ناخودآگاه شمار زیادی از آمریکایی‌ها اشغال کرده است که جلب حمایت عمومی برای مداخله نظامی و راه‌اندازی کارزارهای خرابکارانه سیاسی، از عراق تا ونزوئلا، اکنون بسیار سهل و آسان شده است. حقیقت آن است که اوباما و طبقه حاکم در ایالات متحده چندان دغدغه خشونت ندارند. آنها فقط می‌خواهند اطمینان یابند خشونت با مجوز دولت اعمال می‌شود. دراین‌میان، سخنان «مارتین لوتر‌کینگ» درباره لزوم پاسخ غیرخشونت‌آمیز به آزار نژادی، که امروز در آمریکا شاهد آن هستیم، باری دیگر از گنجه‌ها بیرون کشیده شده است؛ اما آنچه از کینگ نقل نمی‌کنند، همان‌جایی است که او از ایالات متحده به‌عنوان بزرگ‌ترین تأمین‌کننده خشونت در سطح جهان نام می‌برد و بازآرایی بنیادین جامعه را تنها راه خلاصی این کشور از شر امراضی چون نژادپرستی، مادی‌گرایی و نظامی‌گری می‌داند. نه، ما از این وجهه کینگ سخنی نخواهیم شنید؛ اما مالکوم را می‌شناسیم و سخنان او از همان وضوح و شفافیتی برخوردار است که ما امروز برای تکمیل دایره مبارزات خود به آن نیازمندیم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.