گزارش «شرق» از جلسه استیضاح فانی
جلسه 15 نفره اصولگرایان برای تمرکز بر استیضاحی دیگر
شرق، آمنه شیرافکن: جلسه به هر چیزی شبیه است الا جلسه استیضاح. موافقان میآیند و نطق قرایی در ضرورت حمایت از حقوق معلم و دانشآموز سر میدهند و سروقت از پشت تریبون خارج میشوند. بیش از آنکه توجهها معطوف نطقهای موافق و مخالف باشد، گعدهای دور وزرا شکل گرفته و دراینمیان سر بیژن زنگنه، وزیر نفت شلوغتر از همه است. حسن روحانی و علی لاریجانی دو غایب بزرگ جلسهاند، اسحاق جهانگیری، معاوناول رئیسجمهوری، همراه با سخنگو و معاون پارلمانی دولت و وزیر اطلاعات، دفاع، ورزش، فرهنگ و صنعت به صحن آمدهاند تا در کنار «علیاصغر فانی» باشند. در میان موافقان استیضاح، دو گروه متفاوت به چشم میخورند، برخی نمایندگان جبهه پایداری که همیشه پای سؤال و استیضاح و تذکر ایستادهاند و برخی دیگر که به دلایل غیرسیاسی، پای برگه استیضاح را امضا کردهاند، نمونهاش قسیم عثمانی، نماینده مردم بوکان است. نطق او از همان ابتدای کار، تحرکات پشت پرده چند روز گذشته برخی تندروها در بهارستان را لو میدهد: «جریانهای مختلف دستبهدست هم دادهاند تا این استیضاح رأی نیاورد. البته امیدوارم این تلاشها در جهت همدلی و همزبانی و بهبود آموزشوپرورش باشد نه اینکه این زمینه را عدهای خاص برای استیضاح وزیران دیگر آماده کنند». کنایه صریح عثمانی معطوف به فعالیت نمایندگانی است که فرمان استیضاح فانی را از چند روز گذشته به سمت دیگری چرخانده و حالا کمی در اجرای کار، پا سست کردهاند. پیگیریها نشان از آن دارد که خیز بهارستانیها به جای فانی، به سمت استیضاح عباس آخوندی چرخیده و شمار اسامی درجشده پای استیضاح وزیر راه، نمایشی است از میل «پایداری»ها به افتادن وزیری که حالا شاید بیشتر از «فانی» سیاسی باشد. چنانچه در یکی از بندهای استیضاح آخوندی، «برکناری نیروهای مؤمن» بهعنوان یکی از محورهای استیضاح وزیر، درج شده است. نطق عثمانی سویههای منطقی دارد. او دلسوزانه به توصیف وضعیت معیشتی معلمان پرداخته و از اینکه برخی معلمها در «بوکان» - حوزه انتخابیهاش - باید ساعتی پس از کلاس درس سراغ مسافرکشی بروند، گله دارد. صفر نعیمی رز، از نمایندگان عضو کمیسیون امینت در میانه نطق او مقابلش ایستاده و دادوفریاد میکند و بنا دارد نکاتی را به او گوشزد کند. بااینحال، عثمانی نطق را بهپایان برده و از پشت تریبون پایین میآید. شبنامه یک صفحهای استیضاح فانی به روایت تکتک نمایندگانی که در موافقت با استیضاح او سخن میگویند، غیرسیاسی است؛ بااینحال مسئله انتصاب برخی نیروهای سیاسی در نقلقول اغلب موافقان استیضاح میآید. حسین نقویحسینی بهصراحت به برخی گوشههای سیاسی استیضاح فانی اشاره کرده است و در عین حال میگوید: «استیضاح وزیر آموزشوپرورش سیاسی نیست پس سعی نکنید آن را سیاسی جلوه دهید زیرا اگر استیضاح سیاسی بود اظهارات آقای اکرمی در جمع معلمان برای استیضاح وزیر کافی بود. آقای اکرمی در جمع معلمان میگوید بلند شوید و بروید زمینه آزادی سران فتنه را فراهم کنید، چرا اینجا نشستهاید؛ ما به این دلیل استیضاح نمیکنیم وگرنه همین جمله آقای اکرمی برای استیضاح کافی بود یا سخنرانی آقای کفاش در کرمان». جلسه استیضاح برخلاف رسم همیشه بهارستان، چندان شبنامه و روزنامه ندارد، تنها یک برگه آچهار از سخنان کفاش، یکی از معاونان فانی دستبهدست میشود. اشاره او به تعداد تذکر و سؤال نمایندگان از وزرا بوده و حالا نمایندگان یکی در میان از این سخن معاون فانی گله کرده و سؤال و تذکر را در راستای وظایف نمایندگان خود میدانند، پرینت سخنان کفاش در کرمان دستبهدست میچرخد و بااینحال حتی سخنان مکتوبشده او در آن برگهها نکته عجیبی در بر ندارد. خیز زاکانی و یاران برای استیضاح بعدی یکی از نمایندگان که نمیخواهد نامی از او برده شود، به جلسهای اشاره دارد که با حضور علیرضا زاکانی، مهرداد بذرپاش، مرتضی آقاتهرانی، قاسم جعفری، محمد جوادنظریمهر، حسن کامران و محمد دهقانی و برخی دیگر برگزار شده و در آن برخی محورهای مرتبط با استیضاح فانی و دیگر استیضاحهای در دستور مجلس به بحث گذاشته شده است. گویا خروجی این جلسه این بوده که استیضاح فانی چندان به سود این طیف سیاسی نخواهد بود و شاید به همین خاطر است که حالا قسیم عثمانی بهصراحت از چرخش آرای برخی استیضاحکنندگان میگوید: «تاریخ بهخوبی قضاوت خواهد کرد که چه بازیای پشت پرده توقف استیضاح فانی و کلیدخوردن دیگر استیضاحها بوده، اگر دوستان واقعا بهخاطر همدلی با دولت در استیضاح فانی جانب احتیاط را رعایت کردند، کهچهبهتر اما باید دید در استیضاح پیشنهادی برخی دیگر از جمله عباس آخوندی وزیر راه و محمدرضا نعمتزاده، وزیر صنعت هم به ماجرای همدلی میان دولت و مجلس فکر خواهند کرد یا آرای سیاسی موردنظرشان». عثمانی که نامش نخست در میان موافقان استیضاح آخوندی بهچشم میخورد، درباره انصرافش از استیضاح آخوندی به «شرق» میگوید: «همان جلسه نخست متوجه شدم که هیچ دلیل مرتبط با راه و مسکن در کار نیست و بازی سیاسی آخوندی را به مجلس کشانده و به همین خاطر از استیضاح انصراف دادم، این مسئله بهصراحت میان نمایندگان ردوبدل میشود که تندروها برای استیضاحهای آتی و البته سیاسیتر سرمایهگذاری کردهاند». انتصابها با استعلام از وزارت اطلاعات بود در جلسه استیضاح فانی نیز یکیدرمیان به انتصاب مدیران سیاسی و مسئلهدار اشاره میشود و تأکید موافقان استیضاح بر این است که چهرههای سیاسی مسئلهدار و مشارکتی در استانها به قدرت رسیدهاند و آنها که در ستاد انتخاباتی حسن روحانی مشغول بهکار بودهاند. بااینحال نوبت به فانی که میرسد، با همان خونسردی همیشگی در پاسخ به این نقدها میگوید: «انتصاب مدیران آموزشوپرورش با استعلام از وزارت اطلاعات صورت گرفته است». درهمینحال محسن علیمردانی میگوید: «فانی مقبولیتی بین فرهنگیان ندارد و فعالان ستادهای انتخاباتی روحانی در آموزشوپرورش پست گرفتند و این یعنی باندبازی و حذف نخبگان از مدیریت کشور». 9 نماینده موافق استیضاح فانی سخنرانی کردهاند و دو مخالف استیضاح. بعد از پایانیافتن سخنان نمایندگان وزیر درباره عملکردش در 22 ماه گذشته تصدیگری در وزارت آموزشوپرورش به بیان نکاتی میپردازد. ساعت هنوز به 12 نرسیده که حجتالاسلام ابوترابیفر دستور رأیگیری میدهد و نمایندگان برای دقایقی پشت صندلی خود مینشینند، نمایندگان به سمت دوربین عکاسان برگشته و برگههای خود را بالای سر بردهاند. از همان جایگاه خبرنگاران میشود فهمید که استیضاح فانی، چندان جدی نیست و به شکلی جلسه فرمالیته برگزار شده است. غیبت لاریجانی و روحانی نیز دلیل محکمی است بر این ادعا. برخی برای شمارش آرا به جایگاه هیأترئیسه میروند، گروهی دیگر پشت سر ابوترابی ایستادهاند و نایبرئیس اول مجلس در غیاب رئیس، آرای نهایی را میخواند، فانی با 167 رأی مخالف استیضاح کماکان وزیر آموزشوپرورش است. 76 نماینده موافق برکناری فانی بودند و 13 رأی ممتنع نیز به گلدان ریخته شد. اکنون باید دید پرونده عباس آخوندی پس از تعطیلی دو هفته آینده مجلس رو خواهد شد یا نه؟ باید دید معیار همدلی مجلس و دولت بر همین سبیل میماند یا گعدههای تازهای برای ترسیم کارشکنی در کار دولت برگزار خواهد شد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.