افزایش بهای برق، مردم ایروان را به خیابانها کشاند
برق پرسوی اعتراض
ایروان، پایتخت ارمنستان، این روزها شاهد صحنههایی آشناست: بستنشینیهزاران معترض در میدان آزادی این شهر، حرکت بهسمت کاخ ریاستجمهوری، هجوم نیروهای امنیتی و سایهبانهایی که یکبهیک در وسط خیابان اصلی این شهر برپا میشوند. بیجهت نیست که «آرسن آواکوف»، وزیر کشور اوکراین، در صفحه فیسبوک خود، مردم ارمنستان را خطاب قرار داده و مینویسد: «کییف صحنه ضربوشتم معترضان حکومت «ویکتور یانوکوویچ» بود، معترضانی که در جمعیتی هشتنفره به میدان «یورو» بازگشتند تا بمانند، بلکه بتوانند اراده آزادیخواهانه خود را محقق کنند». حالا بماند که چطور جمعیتی هشتنفره که به ادعای رهبرانشان، بدون کمک قدرتهای خارجی تنها به کتریهای چای مسلح بودند، موفق شدند رئیسجمهوری را متواری کنند، اما آنچه امروز محل تردید است، کوبیدن رسانههای غربی بر طبل جنبشی است که به اذعان فعالانش، نه «یورو» میدانی دیگری علیه دولتی خارجی، بلکه اعتراضی مسالمتآمیز به افزایش تعرفه برق است. رأی مثبتِ یک هفته پیش کمیسیون قانونگذاری بر خدمات عمومی ارمنستان به افزایش 16 درصدی تعرفه برق از ابتدای ماه آینده میلادی کافی بود تا شهروندان این کشور با الهامگیری از کارزارهای نافرمانی مدنی پیشین، در اعتراض به برنامههای ناعادلانه اجتماعی از جمله افزایش هزینههای حملونقل عمومی، اینبار در اعتراض به عدم مالکیت ملی صنعت برق به خیابانها بیایند. دولت «سرژ سرکیسیان»، رئیسجمهور کنونی ارمنستان، اعلام کرده افزایش تعرفه برق که در سه سال گذشته، برای سومینبار پیاپی رخ داده، درحقیقت پاسخ دولت به درخواست شرکت برق ارمنستان است که خود متعلق به هلدینگ روسی «اینتر آرایاو» است. روسیه گذشته از استقرار پایگاهی نظامی در خاک ارمنستان، با دراختیارداشتن بسیاری از منابع و صنایع مادر این کشور در قالب شرکتهای سهامی دولتی، اقتصاد شکننده ارمنستان را بهشدت به خود وابسته کرده است؛ چنانکه بحران مالی و اقتصادی مسکو پس از آغاز منازعه اوکراین، اکنون به پاشنه آشیل دولت سرژ سرکیسیان بدل شده و به ناتوانی آن در بهبود سطح رفاه اجتماعی دامن زده است. کارزار مدنی «نه به تاراج»، تازهترین نمود نارضایتی شهروندان ارمنستانی از استانداردهای پایین زندگی در این کشور نسبتا فقیر است که بهطور غیرمنتظرهای در جریان راهپیمایی 19 ژوئن اعلام کردند سه روز در میدان آزادی بست خواهند نشست. هماهنگکنندگان این کمپین با مشخصکردن یک ضربالاجل، از دولت خواسته بودند تا پایان روز دوشنبه گذشته به مطالبات آنان پاسخ داده و طرح افزایش تعرفه برق را لغو کند. آنان تأکید کرده بودند در صورت موافقتنکردن دولت، به سوی کاخ ریاستجمهوری، واقع در خیابان «باغرامیان» حرکت خواهند کرد. ضربالاجل پایان یافت و معترضان به سمت کاخ ریاستجمهوری حرک کردند، اما صف محکم نیروهای پلیس در ورودی خیابان باغرامیان، آنان را ناچار کرد شب را در کف خیابان سپری کنند. تا اینجای کار همهچیز به روال عادی پیش رفته بود، اما آنچه صبح روز سهشنبه روی داد، نهتنها تعجب و خشم معترضان را بهدنبال داشت، بلکه بر وفق مراد رسانهها و رهبران غربی، بر یک اعتراض مدنی تهرنگی از انقلاب پاشید. هجوم ماشینهای آبپاش پلیس برای پراکندهکردن معترضانی آرام که به زخمیشدن 18 نفر و بازداشت 237 نفر از جمله تعداد بسیاری خبرنگار انجامید، معترضان خشمگین ارمنی را مصممتر کرد تا شب آتی را نیز با جمعیتی هفت هزار نفره در خیابان باغرامیان بگذرانند. آنان که سهشنبهشب شاهد تشکیل زنجیرهای انسانی از نمایندگان مجلس و حتی وزیر آموزشوپرورش برای جلوگیری از تکرار هرگونه درگیری بودند، ضمن امتناع از گفتوگو با رئیسجمهور، عصر روز گذشته به میدان آزادی بازگشته و اعلام کردهاند تا تحقق مطالباتشان که هنوز تنها بر محور تعرفه برق میچرخد، خیابانها را ترک نخواهند کرد. این در حالی است که نظر به گسترش دامنه جغرافیایی اعتراضها که اکنون به «گیومری»، دومین شهر بزرگ ارمنستان نیز رسیده است، رهبران روسیه و آمریکا هر دو از نگرانیهای خود پیرامون سیر تحولات سخن گفتهاند. «دیمیتری پسکوف»، سخنگوی کرملین، در حالی اظهار امیدواری کرده وضعیت متزلزل جاری با اتکا به قانون حلوفصل شود که سفارت ایالاتمتحده در ارمنستان، همزبان با کمیسیونر حقوقبشر در شورای اروپا، نسبت به برخورد خشونتآمیز پلیس ارمنستان با معترضان و بهویژه روزنامهنگاران ابراز نگرانی کرده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.