«سزار هستهای» وارد ميشود
نزهت امیرآبادیان: نشریه پوليتیکو از احتمال انتصاب فردی در دولت آمریکا، برای نظارت مستقیم بر اجرای توافق هستهای با ایران خبر داده است. در این گزارش، از منابع نزدیک به مذاکرات هستهای نقل شده که رئیسجمهوری آمریکا قصد دارد فردی را در مقام رسمی «سزار هستهای» انتخاب کند. پست «سزار» سابقهای طولانی در تاریخ آمریکا دارد و افرادی که به این مقام منصوب میشوند، توانایی اعمالنظر و تصمیمگیری خارج از مجاری و کانالهای رسمی را دارند و میتوانند از راهحلهای خلاقانه و فردی برای حل مشکلات استفاده کنند. احتمال دارد اوباما برای اطمینانیافتن از خارجنشدن توافق هستهای از مسیر خود، چنین تصمیمی گرفته باشد. برخی تحلیلگران این ایده را «هوشمندانه» توصیف کردهاند. رابرت آینهورن، مدیرکل وزارت خارجه آمریکا در امور منع گسترش و تکثیر جنگافزار هستهای در دولت بیل کلینتون، دراینباره گفته است: «ایده معقولی است. اسمش را بگذارید سزار یا نماینده ویژه؛ هرچه هست. اسمش را بگذارید هماهنگکننده اجرای توافق یا چیزی شبیه آن». اما با توجه به اینکه «سزار» مقامی با قدرت تام است که بهطور مستقیم به رئیسجمهور وابسته است و لازم نیست مسیرهای بوروکراتیک را طی کند و به دیگر نهادها پاسخگو باشد، احتمالا ایجاد چنین پستی باعث خشم جمهوریخواهانی میشود که گسترش سزارها و دیگر پستهای ویژه در دولت اوباما را نشانه موازیکاری میدانند. این امر درعینحال به مخالفان توافق هستهای با ایران دستمایه تازهای برای انتقاد میدهد. به نوشته پولیتیکو، یک مقام دولت آمریکا احتمال تعیین فردی در نقش هماهنگکننده اصلی اجرا و انجام توافق اتمی با ایران را تأیید کرده است. بهگفته یک مقام پیشین دولت اوباما گفته است اگر هماهنگکننده مشخصی تعیین شود، به احتمال زیاد در وزارت خارجه آمریکا مستقر خواهد شد؛ وزارتخانهای که تحت رهبری جان کری، مسئولیت اصلی مذاکرات را برعهده داشته است. دولت اوباما از بهکاربردن واژه «سزار» در توصیف افرادی در نقش هماهنگکننده عالی پرهیز میکند. ماری هارف، مشاور ارشد ارتباطات استراتژیک وزارت خارجه آمریکا، گفته است: «با توجه به جزئیات و عناصر بسیار زیاد هر طرح اجرائی، ما مدتی است درگیر برنامهریزی دراینباره بودهایم. در این برنامهریزی، ما به تمام جنبههای اجرا، شامل چگونگی ساماندادن به انجام توافق در دولت آمریکا پرداختهایم. اگر به توافق برسیم الگوهای متعددی برای پیشبرد امور وجود دارد و ما در پی الگویی هستیم که بهترین کارآیی را داشته باشد». سابقه استفاده از مقام سزار در آمریکا در اواخر جنگ جهانی اول، وودرو ویلسون رئیسجمهور آمریکا، سرمایهداری به نام «برنارد باروخ» را برای اداره بخش صنایع جنگی منصوب کرد، که او را «سزار صنعت» مینامیدند. اصطلاح «سزار» در زمان فرانکلین روزولت، توسط رسانهها برای اشاره به افرادی که بهطور رسمی توسط رئیسجمهور منصوب میشدند، استفاده میشد. در سال 1942 روزنامه واشنگتنپست گزارشی درباره «دستورات اجرائی ایجاد سزارهای جدید برای کنترل جنبههای مختلف اقتصاد زمان جنگ» نوشت. مناصبی با عنوان سزار حملونقل، سزار نیروی انسانی، سزار تولید، سزار ترابری و سزار غذایی ایجاد شد كه منابع لازم برای حل تمام مسائل دشوار در زمان جنگ جهانی دوم را هماهنگ میکردند که نهتنها دولت روزولت از آنها حمایت میکرد؛ بلکه کنگره آمریکا نیز از بعضی سزارها حمایت میکردند. از آن زمان مقامهای اجرائی تک کاره و موقت تحت این عنوان ایجاد شد. این روند در زمان ریچارد نیکسون دوباره بهصورت جدی تکرار شد در آن زمان دو اداره مهم ایجاد شد که رؤسای آنها در مطبوعات عمومی سزار نامیده میشدند: «سزار مواد مخدر» در سال 1971 و «سزار انرژیهای خاص» در دسامبر 1973 که آن را «ویلیامای سیمون» به عهده داشت. نیکسون به کابینه خود گفته بود سیمون در حوزه تعیینشده اختیار و قدرت مطلق دارد. سیمون در دوره خود با «آلبرت اسپیر» مقایسه میشد فردی که مسئول بلامنازع تسلیحاتی در دولت رایش سوم بود. در اوج تحریم نفتی اعراب، سیمون توانست نامی خوب از خود برجای بگذارد. او برنامه موفقی درباره تخصیص سوخت اجباری ارائه داد و ترس عمومی را دراینزمینه بدون سهمیهبندی بنزین فرونشاند. یکی از بهترین و شناختهشدهترین این سزارها، سزار تروریسم، سزار امنیت سایبری و تعیین سزار جنگ برای نظارت بر جنگ عراق و افغانستان است. اصطلاح سزار برای مقامی که عضو هیات اجرائی نیست هم بهکار برده میشود؛ برای مثال «الیزابت وارن» برای نظارت بر برنامه کمک به مشکلات اقتصادی در سال 2009 بهعنوان سزار نظارت انتخاب شد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.